>> امروز

00:12:20 - 96/11/2
Print This Page
سید محمد خاتمی : اصلاح طلبان نباید از پافشاری بر مطالبات بحق مردم و رفع مشکلات و احقاق حقوق مردم غافل شوند

سیدمحمد خاتمی با تشریح وضعیت کنونی و مشکلات موجود، به بیان راهکارهای برون رفت از این وضعیت پرداخت و از اصلاح طلبان خواست بیش از همه خود را نماینده مردم و مطالبات بحق مردم بدانند و نباید حمایت از دولت موجب شود آنها از پافشاری بر پیگیری مطالبات بحق مردم و رفع مشکلات و احقاق حقوق مردم غافل شوند.

رییس جمهور دوران اصلاحات در دیدار با اعضای انجمن مدرسین دانشگاه‌ها با بیان اینکه «جوانانی که حتی شعارهای تند و ساختارشکنانه می دادند، برانداز نبودند» اظهار کرد: اینها اعتراض داشتند؛ «آشغال» و «آشوب طلب» نبودند بلکه جوانانی بودند که احساساتشان غلبه کرده البته این را باید در نظر بگیریم که آمریکا و اسراییل و آنهایی که دستشان به خون مردم با ترور آغشته است و آنهایی که مردم با انقلاب آنها را بیرون راندند، در این جریان آمدند وسط صحنه و سوءاستفده کردند و این سبب شد که اکثریت جامعه ناراضی ما خودشان را کنار بکشند.

وی گفت: باید مرزهای خود را با این جریانها مشخص کنیم. مردم ما ناراضی هستند و اگر گسلهای نارضایتی فعال شود، خیلی خسارت بار است و مشخص نیست به کجا خواهد انجامید.

خاتمی در بیان راهکارهای برون رفت از وضعیت کنونی، بر لزوم تغییر رویکرد در نحوه اداره جامعه تاکید و بیان کرد: این خوب است که فهمیدیم مطالباتی وجود دارد و باید برآورده کنیم اما باید چه کنیم؟ تشکیلات اطلاع رسانی و تبلیغاتی بخصوص در صداوسیما باید تغییر کند؛ دائما مردم می بینند از آنجا نفرت پراکنی صورت می گیرد و به نفع برخی جریانات با پایگاه های ضعیف، بدترین تخریبها صورت می گیرد و اطلاعات یک طرفه به مردم عرضه می شود. بیایند به جای نفرت پراکنی و ایجاد فضای تنگ که لج مردم را در مسایل در می آورد، بحث گفت وگو را مطرح کنند و قضاوت را به مردم بسپارند.

وی گفت: وقتی مردم احساس کنند صداهای موجود شنیده می شود، نتیجه، از کار انداختن شایعات و شایعه سازان و تشکیلاتی خواهد بود که مردم وقتی بی اعتماد می شوند، می روند به آن رجوع می کنند.

خاتمی در بیان راهکار بعدی دولت را مورد اشاره قرار داد و گفت: دولت محترم باید هم در اداره مملکت روش علمی و درست را انتخاب و از کارشناسان و تجربیات استفاده کند و هم همکارانی انتخاب کند که توانمند و آگاه باشند و نسبت به مردم و مطالبات آنها و شعارهای مطرح شده که رای آورده، متعهد باشند. بخصوص عنایت بیشتر به جوانان عزیز و زنان شایسته.

وی بر لزوم اطلاع رسانی درست دولت به مردم، صحبت شفاف با مردم و بیان نقص ها و عیبها از یک سو و کارهای انجام شده از سوی دیگر به مردم تاکید و اظهار کرد: وقتی بخشی از تریبونها علیه دولت کار می کنند، خود دولت باید زبان گویا داشته باشد و مردم را توجیه کند. همچنین دولت باید با همه مشکلات، منشا هماهنگی بین قوا و دولت و رهبری باشد.

خاتمی قوه قضاییه را مخاطب قرار داد و گفت: مبارزه با فساد و پرهیز از برخورد سیاسی از جمله اقداماتی است که قوه قضاییه باید بر آن اهتمام داشته باشد. در جریان این فسادهای موجود، قوه قضاییه می تواند مهمترین نقش را در برخورد با فساد داشته باشد. نیروهای نظامی و انتظامی، ضابطان قوه قضاییه هستند و نیروهای امنیتی باید در شناخت درست مساله کمک کنند البته در صورتی که خود فارغ از سلیقه گرایی و فاقد بینش نادرست باشند، ولی قضاوت عادلانه و منصفانه توسط قوه قضاییه انجام شود.

وی به دوره قبل قوه قضاییه که مدعی بود ویرانه ای را تحویل گرفته است اشاره و بیان کرد: گرچه در آغاز نقص ها و خطاها در آنجا کم نبود که منجر به تذکرات مکرر قانون اساسی شد ولی با تدبر و واقع بینی در اواخر دوره، قوه قضاییه به یک جمع بندی رسید که باید حرمت و آزادی و حقوق مردم رعایت شود و بخشنامه ای صادر کرد که بلافاصله در مجلس وقت به قانون تبدیل شد، اگرچه ممکن است آنچنان که باید و شاید اجرا نشده باشد.

خاتمی از رییس قوه قضاییه درخواست کرد در دو سال باقیمانده برای بازگرداندن اعتبار به این قوه مهم و کارآمدن کردن آن در جهت مبارزه با فساد و دفاع از حقوق و حرمت مردم و نیز مبانی جمهوری اسلامی اقدام کنند و باقیات الصالحات از خود به جا بگذارند.

خاتمی در ادامه بیان راهکارهای برون رفت از مشکلات بر نقش مجلس اشاره و بیان کرد: بیش از همه، مجلس باید صداقت و پاکدستی خود را نشان دهد؛ چه اصلاح طلب چه غیر اصلاح طلب. مهم ترین کار مجلس، نظارت است و این امر نظارت نه فقط بر قوه مجریه بلکه بر تمام قوا و دستگاه ها باید اعمال شود و همه بخش ها باید پاسخگوی اقدامات خودشان باشند.

وی در ادامه بر ضرورت همگرایی دولت و ملت تاکید کرد و گفت: همگرایی در کل مملکت اهمیت دارد و هر زمان که ما به سوی همگرایی رفته ایم، برون داد آن خوب بوده است. انتظار ما این است که خود دولت در ایجاد همگرایی پیشقدم شود و احزاب مبنای کار خود را بر همگرایی و اتفاق بر مطالبات واقعی مردم و به توسعه همه جانبه و مخصوصا رواج گفت وگو برای حل مشکلات اهتمام کنند و در این موقعیت اصلاحات باید پیشتاز باشد.

خاتمی در ادامه جریان اصلاح طلبی را مخاطب قرار داد و اظهار کرد: اصلاحات باید مرز خود را بدون رودربایستی با برانداز و ضدانقلاب مشخص کند که بحمدالله مشخص کرده است. ما با مردم و درون نظام هستیم و در عین حال خواستار اصلاحات در همه شؤون نظام هستیم.

رییس دولت اصلاحات با تاکید بر در دستور کار قرار گرفتن اصلاح همه جانبه یادآور شد: اصلاح طلبان باید بیش از همه خود را نماینده مردم و مطالبات بحق مردم بدانند و نباید حمایت از دولت موجب شود اصلاح طلبان از پافشاری بر پیگیری مطالبات بحق مردم و رفع مشکلات و احقاق حقوق مردم غافل شوند.

وی آنچه اصلاح طلبان با تمام وجود از آن دفاع می کنند را جمهوری اسلامی به این معنی و همچنین آزادی مردم و مردم سالاری، رونق، تولید، کارآمدی و کارشناسی همه این مسایل دانست و افزود: ممکن است شما بگویید این اتوپیاست؛ واقعا هم یک شبه نمی توان به همه اینها رسید و اینجاست که بین «آرمان» و «امکان» و «واقعیت» ممکن است شکاف باشد و همین شکاف ممکن است در جامعه یاس ایجاد کند و دیگران نیز سوار بر این شکاف شوند و شکاف اجتماعی را بیشتر کنند. این به یک معنا شاید اتوپیا باشد اما نه! آرمان است؛ آرمان نقشه ایست که پیش روی خود می گذاریم و در آن مسیر حرکت می کنیم و برای اینکه جامعه ناراضی نباشد، باید احساس کند که داریم به آن سو می رویم و روشنفکران باید جامعه را توجیه کنند که انتظارات متناسب با واقعیت‌ها باشد و این ملاکیست برای ارزیابی کارکرد تشکیلات دولت ها و قدرتها بعد از انقلاب.

خاتمی با بیان اینکه آرمانهای مردم در شعار استقلال آزادی جمهوری اسلامی نهفته است گفت: ما داریم به آن سو حرکت می کنیم؟ اگر حرکت می کنیم، مردم باید راضی باشند بنابراین یا در بعضی جاها حرکت نکرده ایم یا اگر حرکت کرده ایم، نتوانسته ایم مردم را توجیه کنیم که داریم به آن سو حرکت می کنیم؛ باید بتوانیم مردم را قانع کنیم که داریم به سوی تولید و اشتغال زایی و فقر کمتر، تبعیض کمتر، آزادی و اخلاق بیشتر و زدودن فساد حرکت می کنیم و اگر عیب و نقصی وجود دارد، خود را اصلاح کنیم که در این صورت مردم قانع می شوند.

وی گفت: باید بررسی شود که کجا فقر و فساد کمتر بوده و عدالت بیشتر و عزت بین المللی بیشتر بوده است؛ همه جا عیب و نقص وجود دارد اما ملاک ارزیابی ما این باشد و ببینیم اگر جریانی موفق تر بوده است ولی جریانات دیگر بی رحمانه به او حمله کرده و مشکل ایجاد کرده باشند، ممکن است نارضایتی ایجاد کند اما نه نارضایی از دولت بلکه نارضایتی از این ایجاد می شود که انگار این مملکت نمی خواهد به مسیر درست برود.

خاتمی ادامه داد: رویکرد آن بخشی که موفق بوده باید راهبرد همه جامعه برای حرکت به سوی مسیر درست باشد و اگر نگذارند ممکن است مردم از جریان دوم هم ناامید شوند و دیگر شعار دهند نه اصلاح طلب و نه اصولگرا. دشمن نیز از همین سوءاستفاده می کند.

وی در تحلیلی از وقایع و اعتراض های اخیر بیان کرد: منشا آنچه در جامعه ما رخ داد، بروز نارضایتی و بروز نوعی بی اعتمادی جامعه به حاکمان و جریاناتی است که در نظام هستند اعم از اصلاح طلبان و دیگران؛ یعنی توقعات برآورده نشده است.

خاتمی در این دیدار تاکید کرد: در وقایع اخیر، اجماع خیلی مبارکی در این موضوع ایجاد شد که مردم مطالباتی دارند و مطالبات آنها برآورده نشده است. البته بحث است که آیا احساس برآورده نشدگی مطالبات در حد برآورده نشدن آنها بوده است یا احساسی فراتر از آن در جامعه ایجاد شده و انتظاراتی فراتر از آنچه می تواند باشد، وجود دارد و دیگران هم به آن دامن زده اند؟ با این وجود این اجماع ایجاد شده که مردم مطالباتی دارند و نارضایتی وجود دارد و دشمن از این نارضایتی سوءاستفاده می کند.

وی با تاکید بر ضرورت بررسی راه حل برای رفع مشکلات و اینکه نباید مساله به فراموشی سپرده شود، این پرسشها را مطرح کرد که با توجه به اجماع حاصل شده باید رویکردها و راهبردها عوض شود یا بینشی که به مردم دادیم، عوض شود؟ سهمی که دولت، قوه قضاییه، مجلس، نیروهای نظامی و امنیتی و جریان های سیاسی از جمله اصلاح طلبان در جامعه دارند، چیست؟

خاتمی، استفاده از تجربیات قبل و بازگشت نکردن به عقب را مورد اشاره قرار داد و با تاکید بر گفت وگو بیان کرد: درگفت وگوهاست که ما به حقیقت نزدیک تر می شویم و اختلافات از بین می رود یا اینکه اختلافات معنا و قاعده پیدا می کند و این مساله ایست که باید مورد توجه باشد.

وی سپس به تعریف جمهوری اسلامی و انتظارات مردم پرداخت و گفت: جمهوری اسلامی حاصل انقلاب ماست و ما از جمهوری اسلامی در برابر هر موضوع دیگری دفاع می کنیم؛ نه جامعه ما تاب براندازی و آشوب و انقلاب دیگری دارد و نه به صلاح این کشور است و نه طبع جامعه ما می پذیرد.

خاتمی با تکیه بر جمهوری اسلامی، آن را ملاک ارزیابی کار حاکمیت، دولت، جناحها و کل جامعه دانست و پرسید: وقتی ما می گوییم نقص و نارسایی وجود دارد، با چه ملاکی نارسایی را تشخیص می دهیم؟ باید ملاک بدهیم.

وی با بیان اینکه «انقلاب اسلامی، انقلابی بزرگ و بسیار روشن و شفاف بود» بر شکل گیری مطالبه و شعار «استقلال آزادی جمهوری اسلامی» و تکیه و تاکید امام خمینی بر جمهوری اسلامی گفت: شما طالبان و داعش را در نظر بگیرید که به دنبال امارت مومنین و خلافت اسلامی با آن جنایتهایشان بودند و هر دو منهای خسارتهایی که به اسلام وارد کردند، چقدر خارج از زمان خود و متعلق به قرنها قبل هستند در حالی که انقلاب اسلامی، جمهوری اسلامی را مطرح و پیاده می کند.
خاتمی توضیح داد: جمهوریت به معنا و مفهوم امروز، دستاورد بشر است و کسی نمی تواند با آن مخالفت کند؛ البته انواع و اقسام جمهوری ها وجود دارد اما جمهوری مقوم هایی دارد که آن مقوم ها باید وجود داشته باشند تا جمهوری معنی بدهد. امام بر جمهوری از نوع اسلامی آن تکیه می کند؛ چون ما مسلمانیم اما این اسلام در عرصه حیات اجتماعی، چه اسلامی است؟

وی ادامه داد: حتما باید برداشت ما از اسلام با مقومات و پایه های اساسی جمهوریت سازگار باشد؛ یعنی اینکه مردم مبنای کار هستند و حکومت، برآمده از مردم و مسوول در مقابل مردم است و مردم صاحب اصلی انقلاب و پایه مشروعیت قدرت سیاسی هستند و مردم قدرت منتشر و قدرت متمرکز ناشی از آن است و مردم بدون توسل به زور می توانند این حکومت را جابجا کنند و وقتی می گوییم مردم صاحب حکومت و حاکم بر سرنوشت خود هستند، لوازمی دارد که لوازم آن آزادی بیان و اندیشه و اجتماعات و وجود تشکلها و احزاب است.

خاتمی تاکید کرد: مصلحت نظام ما، جامعه ما، تاریخ و موقعیت استراتژیک و مادی و معنوی ما ایجاب می کند که نظام جمهوری اسلامی داشته باشیم یعنی جمهوریت داشته باشیم و از اسلام بهره گرفته باشیم؛ اسلام متناسب با جمهوری.

وی گفت: زمانی من از دموکراسی دینی سخن گفتم که این ترکیب را اصلاح کرده ام و می گویم دموکراسی سازگار با دین. این معنای سازگاری، دوسویه است و اگر می گوییم دموکراسی سازگار با دین، دین را هم باید به گونه ای درک کنیم که با معیارهای دموکراتیک سازگار باشد.
خاتمی با اشاره به رای مردم به جمهوری اسلامی و برداشت اصلاح طلبان از جمهوری اسلامی گفت: انقلاب بازتاب جنبشی اجتماعی بوده است که در این جنبش، اصلاح طلبی را بسیار مهم می دانم؛ البته اصلاح طلبی را با اصلاح طلبان یکی نگیریم بلکه آن اصلاح طلبی تاریخی را به عنوان ملاک در نظر بگیریم که میزان اصلاح طلبی تشکلها با آن سنجیده می شود.

وی توضیح داد: مطالباتی در جامعه وجود داشته و انتظاراتی ایجاد شده و در مشروطیت بروز و ظهور کرده و شکست خورده و از درون آن باز هم با تکیه بر بخشی از مطالبات افرادی با داعیه مدرن کردن جامعه و تقدم و اولویتِ ساختن جامعه نو و بازسازی و نوسازی جامعه با قدرت متمرکز قوی را مطرح کردند. بسیاری از روشنفکران ما نوسازی اقتصاد و صنعت و... را بر آزادی مقدم دانستند، غافل از اینکه توسعه اگر همه جانبه نباشد، ناموفق می شود و نه تنها نوسازی ایجاد نمی شود بلکه آزادی و عدالت هم از بین می رود. چه رسد به این که آن قدرت مرکزی را بیگانگان روی کار آورده باشند یا لااقل مؤید آن باشند.

خاتمی با بیان اینکه نو کردن جامعه مورد خواست مردم بوده و تا انقلاب اسلامی این خواست ها پابرجا بوده و جمهوری اسلامی تبلور این خواست بوده است به تشریح ویژگی های جمهوری اسلامی مطلوب از نظر مردم پرداخت و گفت: در جمهوری اسلامی فقر نباید باشد و برای اینکه فقر نباشد باید در جامعه، تولید باشد و ثروت های تبدیل ناپذیر به ثروت های تبدیل پذیر مبدل شود و باید سامان اجرایی جامعه و مدیریت جامعه مجهز به علم و تکنولوژی باشد. باید اندیشه و توان بهره مندی از منابع موجود داخلی و ظرفیتهای فراوان در کشور و منابع خارجی چه ثروت خارجی و چه تکنولوژی خارجی استفاده شود؛ نمی توانید درهای خود را ببندید و تولید و رونق ایجاد کنید.

وی ادامه داد: با ظرفیت بزرگی که داریم، تعالی و پیشرفت ما در تعامل با دنیاست نه تسلیم شدن و اساسا انقلاب ما ضدوابستگی بوده و نمی خواهیم وابسته باشیم اما سیاست خارجی مناسب برای از بین بردن فقر و تقویت بنیه کشور و رسیدن به عدالت نیز مهم است. در کنار اینها تامین و عدالت اجتماعی اهمیت دارد؛ یعنی فقط تولید نیست بلکه توزیع هم مهم است. جمهوری اسلامی مورد نظر مردم این است که فقر نباشد بلکه رونق باشد آن هم رونق توام با عدالت. طرح ساماندهی اقتصادی در دوره ما، توسعه همه جانبه پایدار با اهتمام جدی به عدالت بود یعنی هم اسلامی بود و هم نقصهای تعدیل و تثبیت برطرف می شد.

خاتمی با تاکید بر اینکه «عدالت به معنای توزیع فقر نیست بلکه توزیع امکانات درست است» گفت: ما می خواهیم فقر نباشد و اسلام هم پیاده شود و مهم ترین مساله اسلامیت در عرصه حیات سیاسی و اجتماعی، حاکمیت اخلاق بر جامعه است، چیزی که در دنیای امروز هم فقدانش فاجعه آفرین است. جامعه ای می خواهیم که عزتمند در عرصه منطقه و جهان باشد نه منزوی و توسری خور و جامعه ای می خواهیم که شهروندانی آزاد داشته باشد و امنیت و نیز جریاناتی که از قدرت منتشر مردم نمایندگی می کنند یعنی تشکلها و احزاب و در نتیجه رواج نقد درست بخصوص نقد قدرت و بازخواست از دیگران و انتظار شفافیت از همه مسوولان و دستگاهها. و نیز جمهوری اسلامی می خواهیم که در آن فساد نیست و فساد نیز فقط فساد مادی نیست.