به روز شده: ۰۱:۰۱ تهران - پنجشنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۹

فرصت هایی برای بازسازی اعتماد و همبستگی

نویسنده: دکتر هادی خانیکی

موج چهارم نظرسنجی از شهروندان تهرانی پیرامون پدیده کرونا که در روزهای نخستین اردیبهشت ماه جاری به انجام رسیده است، نشان می دهد که اکثریت مردم یعنی ۷۶ درصد آنان هنوز خطر کرونا را جدی می دانند و نسبت به ابتلای خود و خانواده شان به آن نگران تر از گذشته شده اند. همین افزایش نگرانی، روند بهبود اعتماد عمومی و رضایت مندی را از عملکرد عمومی و رسمی کندتر کرده است.حد و جهت نگرانی شهروندان از ابعاد دامنه های شیوع کرونا شاخص مهمی برای درک تهدیدهای پیش روی جامعه و نظام اجرایی و سیاسی کشور است. پدیده کرونا به سبب نوظهوری، ناشناختگی، خطرآفرینی و جهان گستری اش اغلب روندهای نظرورزی و چاره اندیشی را در باب مسائل اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی به پرسش و چالش کشیده است. امروز و آینده جامعه را دیگر نمی توان بر اساس احکام قطعی و رویه های پیشین سیاست ورزی فهمید و مدیریت کرد.پس همه کسانی که به ایران می اندیشند و دغدغه حفظ همه سرمایه های طبیعی، انسانی و اجتماعی و فرهنگی این سرزمین را دارند باید با نگاهی نو، زبانی نو و رفتاری نو با ضرورت ها و نیازهای جدید جامعه و کشور رو به رو شوند.
همه آنچه پیش روی ما است تهدید نیست. عرصه هایی برای گشایش هم هست. توانایی ها و داشته های جامعه ایرانی برای عبور از تنگناها و بحران ها کم نیست. اگر فرصت ها بموقع تشخیص داده شوند و بدرستی مورد استفاده قرار گیرند، می توان افقی نو برای کشور گشود.
جامعه ایران پیش از پدیده کرونا هم در معرض دو سرنوشت متفاوت قرار داشت؛ از یک سو، رو به رویی با روندها و رخدادهای گسیخته ساز نظیر کاهش ظرفیت های تولید ثروت ملی و تامین رفاه برای اکثریت جامعه، افزایش فقر و بیکاری و ناپایداری شغلی و آسیب های اجتماعی خطر زوال منابع توسعه معنوی و مادی کشور را برجسته کرد و از سوی دیگر صورت های جدیدی از همبستگی اجتماعی در قالب کنش های مدنی و سیاسی اصلاح گرانه و اقدامات داوطلبانه و نوع دوستانه بویژه در رویارویی با بحران های طبیعی و اجتماعی شکل گرفت و تا حد زیادی در جهت تقویت تاب آوری و پایداری بیشتر جامعه عمل کرد.
مساله اصلی ایران در این وضعیت به تعبیر برخی جامعه شناسان بازسازی همبستگی اجتماعی بود. پدیده کرونا و خطر شیوع آن نه تنها از اهمیت و اولویت این مسئله نکاسته بلکه ابعاد و دامنه های آن را بیشتر هم کرده است. بخش های بزرگی از جامعه نگران آینده خویش اند؛ آینده سلامت، آینده معیشت، آینده کسب و کار و آینده ادامه زندگی به روالی که به آن خو کرده بودند. آنان در برابر این آینده پر ابهام و هراسناک نیازمند آنند که تنها و بی پناه نباشند، مورد اعتماد حکومت واقع شوند و خود نیز بتوانند به نهادهای حاکمیتی از هر نظر تکیه کنند. جامعه ایرانی در همین ایام ایستادگی در برابر شیوع کرونا زمینه های حیات خویش را نشان داده و بر اساس اندوخته ها و آموخته های اسلامی و انسانی اش دست به کار شده است. با تشکیل شبکه ها و نهادها و گروه های مدنی و اجتماعی بویژه در ماه مبارک رمضان برای خدمت به محرومان و فرودستان نشان داده است که «همبستگی اجتماعی» یک رویا نیست، ظرفیت بالایی برای تقویت جامعه وجود دارد. این تحرک امید بخش حاکی از آن است که در اوج نگرانی عمومی از شیوع کرونا زمینه مساعد بازسازی همبستگی اجتماعی فراهم شده است. به این زمینه باید به جد توجه کرد و از آن پهنه ای برای ترمیم اعتماد و سرمایه اجتماعی ساخت. ایران برای عبور از تنگناهای کنونی و از جمله غلبه بر بحران کرونا به بازسازی اعتماد نهادی در همه سطوح مدنی و حاکمیتی نیاز دارد. جامعه در این میانه پا پیش نهاده است، پس بهتر آنکه حاکمیت نیز قدم های برداشته شده خود در این ایام را استوارتر کند و برای تقویت انسجام ملی و همبستگی اجتماعی چشم اندازهایی نو بگشاید.



-----
انتهای پیام

ارسال به شبکه های اجتماعی و پست الکترونیکی

نظر شما

امروز در فیس بوک
در همین زمینه
  • کرونا و پیشگیری اجتماعی آن
  • در رثای بانو شریعت رضوی
  • تفاهم بر سر مقابله با خشونت
  • از گفت‌وگوی فرهنگ‌ها تا جهان عاری از خشونت و افراطی‌گری
  • حزب، سیاست و مسئله ملی
  • دانشگاه، امن نه امنيتي
  • سیاست‌ورزی رسانه‌ای در تلگرام
  • نمودها و نمادهای تغییر رفتار سیاسی ایرانیان
  • هویت‌داری دانشگاه و دانشجو
  •  
    آخرین اخبار
  • چرا پراید ۹۰ میلیونی شد؟
  • اعتراض جمعی از فعالان سیاسی و اجتماعی به حکم قضایی صادره علیه دکتر محمود صادقی نماینده محترم تهران
  • نامه ۳۰۸ استاد حقوق به رئیس قوه قضائیه در مورد پیش نویس اصلاح آیین نامه اجرایی لایحه استقلال کانون وکلا
  • سیدمحمد خاتمی ‌در پیامی درگذشت حاج حسنعلی منتظری را تسلیت گفت
  • تاکید سیدمحمد خاتمی بر رسالت و نقش الازهر در همبستگی مسلمانان‌
  • دعوت خاتمی به همبستگی ملی تا درخواست او برای آزادی زندانیان
  • بیانیه حزب اتحاد ملت ایران اسلامی به مناسبت روز جهانی کارگر و روز ملی معلم
  • سازوکارهای فعلی برای نهادهای برخاسته از رای مردم مشکل‌سازی شده
  • به تشكیلات پیشران نیاز داریم، نه ترمز
  • استراتژی بازدارندگی
  • «محاربه با خدا» یا «افساد فی‌الارض»
  • نه! به تحریم، نه! به تکدی گری بین المللی، نه! به تحریف
  • حاکمیت «متوهم» و ظهور «عاصیان گرسنه»
  • بیانیه حزب اتحاد ملت درباره ابربحران کرونا
  • نامه سرگشادهٔ جمعی از پزشکان به وزیر بهداشت
  • اصلاح‌طلبی؛ گذشته، حال، آینده
  • «اعلان حمایت بیش از دویست معلم ازنامه ضرورت لغوحصر»
  • اطلاعیه حزب توسعه ملی ایران اسلامی در خصوص بحران جهانی شیوع ویروس کرونا و ارزیابی عملکرد ایران در این زمینه
  • نامه جمعی از فعالان سیاسی و دانشگاهی به دبیر کل سازمان ملل
  • نامه جمعی از وزرا، سفرا، استانداران، معاونان وزرا و منتخبان مردم درباره ضرورت لغو حصر
  •