به روز شده: ۰۰:۳۶ تهران - دوشنبه ۱۲ اسفند ۱۳۹۸

ساختار چیست؟ اصلاح ساختار کدام است؟

نویسنده: سعید مدنی

ما عینیتی به مفوم ساختار نداریم بلکه مجموعه ای از اجزا نظیر نهادها، سازمانها، مؤسسات، روابط و قواعد درون اینهاست که یک کلیت یعنی ساختار را به ذهن متبادر میکند. یک ساختارگرا پیشفرضهایی دارد؛ مثلاً معتقد است بر مجموعهای که به آن عنوان ساختار میدهد قواعدی حاکم است. این ساختار ماهیت خاص خودش را دارد. ساختارها به سرعت از یکدیگر تفکیک میشوند. به خصوص ساختارهای سیاسی. ساختارها متصلبند یعنی سخت تغییرپذیرند و در مقابل تغییر مقاومت میکنند. مخصوصاً در مقابل تغییر خودشان. برای تحلیل ساختارها ما نیاز به یک تحلیل کلان داریم تا تحلیل اجزای یک مجموعه.

آلتوسر میگوید هر ساختار سه جزء دارد: فرهنگی یا ایدئولوژیک، ساختار سیاسی و ساختار اقتصادی. ظاهراً در وضعیت کنونی، در قانون اساسی هر سه جزء اینها را می‌بینیم. در رویه‌ها نیز به صورتی این را می‌بینیم. اما انگار ساختار فرهنگی یا اندیشه پشتیبان، هم یک جایگاه متفاوت از این دو دارد. کما اینکه در طول این چهل سال هم دائم دچار تغییر و دگرگونی شده. تفسیر از اصل ۴۴ یکی از مصادیق نقش اندیشه پشتیبان در ساختار است. این درواقع محصول نوعی تغییر اندیشه پشتیبان بوده. یا مثلاً در تبیین و توضیح و تفسیر مستضعف در قرآن هم شاهد این چرخش هستیم. بنابراین می‌توان مؤلفه سوم ساختار را اندیشه پشتیبان یا ایدئولوژی قرار داد.

در این بحثِ ما انگار پیش‌فرضی وجود دارد: «ساختار موجود دچار بحران است». پس از اعتراضات آبان هم مکرر گفته می‌شود، مشکل بحران ساختاری است. راه‌حل‌ها هم معطوف به این پیش‌فرض است یعنی اینکه راه‌حل بحران ساختار، اصلاح ساختار است. مثلاً در حوزه اقتصاد یا در حوزه کل ساختار موجود گفته میشود اقتصاد دچار بحران ساختاری است. گفته شده بحران ساختار وضعیتی است که در آن سازوکارهای پیشبینی شده در ساختار از حل مشکلات و مسائل ناتوانند.به‌عبارت‌دیگر، امکان برون‌رفت از بحران بدون اصلاح ساختار و در نظر گرفتن سازوکارهای و مناسبات جدید وجود ندارد. به‌عبارت‌دیگر ساختار دچار تعارضاتی است که این تعارضات از راهها و رویه‌های معمولی که درون ساختار تعبیه شده قابل حل نیست.



یادداشت های مندرج در ستون "میهمان" لزوما دیدگاه سایت امروز نمی باشد.
-----
انتهای پیام

ارسال به شبکه های اجتماعی و پست الکترونیکی

نظر شما

امروز در فیس بوک
در همین زمینه
  • جوانان؛ نیروی پیش‌برنده‌ی اعتراضات
  • جامعه‌ی مدنی؛ دوستان و دشمنانش
  • فراز و فرود جنبش‌های اجتماعی
  • راه به سوی آینده سبز ایران
  • اسیدپاشی در جامعه جنبشی
  • بزرگداشت سعید مدنی در دانشگاه تهران/ سارا شریعتی: شما محاکمه کنید، ما تجلیل می کنیم!
  • جواد مومنی تهدید خود را عملی کرد؛ تبعید مدنی، یداللهی و انتصاری به زندان رجایی شهر
  • مادر سعید مدنی: مسئولین با چه هدفی این احکام سنگین را صادر می کنند؟
  • بازگشت سعید مدنی به زندان
  •  
    آخرین اخبار
  • کرونا و ما، در میانۀ «جهان‌پدیدار» و«جهان‌ناپدیدار»
  • ماسک بر دهان‌گذاشتن یا ماسک از دیده برداشتن؟
  • بیانیه مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم در رابطه با عدم تأیید مصوبه مجلس در مورد پیوستن به اف. ای. تی. اف
  • بیانیه تشکل های هیئت موسس اتحادیه تشکل های اسلامی دانشجویان ایران (تادا) حول بازداشت های اخیر سه تن از فعالین دانشجویی
  • توسعه سیاسی با بن‌بست مواجه شده؛ ساختار دیگر پاسخگو نیست
  • کرونا و پیشگیری اجتماعی آن
  • معنای صفر شدن رشد اقتصادی در سال ۲۰۲۰
  • وقتی همه بودند...
  • بیانیه جمعی از اصلاح‌طلبان درباره انتخابات یازدهمین دوره مجلس
  • لیست انتخاباتی نمی‌دهیم
  • بیانیه جمعی از فعالان رسانه ای حوزه آموزش وپرورش در محکومیت احکام قضایی معلمان خراسان شمالی
  • بیانیه حزب اتحاد ملت ایران اسلامی به مناسبت چهل‌ویکمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی۵۷
  • بیانیه‌ی جمعی از فعالان سیاسی و اجتماعی بمناسبت سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی
  • بیانیه جمعی از فعالان سیاسی و مدنی در محکومیت معادله قرن
  • بیانیه مجمع روحانیون مبارز به مناسبت سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی
  • بیانیه مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم به مناسبت چهل و یکمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی
  • بیانیه‌ی شماره سه نهضت آزادی ایران پیرامون انتخابات
  • ارزیابی پیامدهای انقلاب
  • فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران حمله نیروهای امنیتی به خانه شش روزنامه‌نگار را محکوم کرد
  • ابن خلدون خوابی که امروز می‌بینیم را تعبیر کرده بود
  •