به روز شده: ۱۴:۳۸ تهران - دوشنبه ۳ تیر ۱۳۹۸

مذاکره، تسلیم ایران نیست

نویسنده: حمیدرضا جلایی‌پور

روشن است که از منافع ملی هر کشور باید قوای حکومتی (اعم از کشوری و لشگری) و نیروهای جامعه مدنی هر‌کشور دفاع کنند و هیچ کشور ثالثی نمی‌آید از منافع ملی کشور ما دفاع کند. اصل مذکور یکی از اصول روشن حکمرانی "مستقل" کشورهاست.

باز روشن است دفاع از منافع ملی (و دفاع از سرزمین) به شرایطی نیاز دارد، در اینجا فقط به دو شرط آن اشاره می‌کنم:
اول اینکه تمام توان نظامی و بازدارندگی کشور باید در خدمت دیپلماسی کشور باشد نه بالعکس. اگر حاکمیت جواد ظریف را نمی‌پسندد، قاسم سلیمانی را وزیر خارجه کند.

شرط دوم اینکه دیپلماسی کشور از ارتباطات و مذاکره با همه کشورهای جهان باید بهره ببرد.
در یک دیپلماسی سالم و نرمال هم روسیه، هم چین و هم آمریکا دنبال منافع خودشان هستند و حافظ منافع ملی ایران نیستند و دیپلمات‌های کشور ما باید قادر باشند با تمام کشورهای موثر جهان (چه کشورهایی که با ایران تضاد منافع دارند و چه کشورهایی که با ایران تضاد منافع ندارند) ارتباط و مذاکره داشته باشند و بدین‌سان منافع ملی ایران را دنبال کنند.
آمریکاستیزی اثر مثبت دیپلماسی سالم و نرمال ایران را کم می‌کند و متاسفانه کشور ایران به کارت بازی روسیه، چین و حتی اروپا تبدیل می‌شود.

حتی در زمان جنگ ایران و عراق تسخیر بلندمدت سفارت آمریکا (نه دو سه روز که بیش از چهارصد روز) و خصیصه "آمریکاستیزی" دیپلماسی نرمال ایران را ناکارآمد کرد و ایران فرصت‌های سیاسی مناسبی را برای تامین بهتر منافع و مصالح ملی‌اش از دست داد (مثل فرصت پس از آزادسازی خرمشهر، یا فرصت سال ۶۶ قبل از سقوط فاو).

به‌طورکلی، ۴۰سال آمریکا‌ستیزی در سیاست خارجی لزوما به توسعه‌ درون‌زا و استقلال همه‌جانبه ایران کمک نکرده است.

زیرا: میانگین رشد اقتصادی ایران بعنوان دومین کشور نفتی و گازی جهان در حدود دو‌ونیم در‌صد بوده و مردم ایران (به‌جز مدت کوتاهی) تا‌کنون از تورم دو رقمی رنج برد‌ه‌اند، پول ملی به پایین‌ترین ارزش خود رسیده است، اندازه جمعیت متقاضی مهاجرت در بین ایرانیان کم نیست، ناامیدی و بی‌اعتمادی به نهادها‌ی عمومی خیلی بالاست و اهداف سند چشم‌انداز ۲۰ساله ایران تحقق نیافت.

در بحران اخیر خلیج‌فارس و توطئه‌هایی که "گروه‌بی" علیه ایران ساز کرده، باز خصیصه آمریکا‌ستیزی می‌تواند کارآیی دیپلماسی نرمال را ضعیف کند.

خوشبختانه در شرایط فعلی همچنان قدرت نظامی و بازدارندگی ایران بالاست و می‌تواند در خدمت دیپلماسی نرمال باشد؛ نه بالعکس.

ولی به نظر می‌رسد هم‌اکنون نیز انگاره آمریکا‌ستیزی می‌تواند استفاده از فرصت‌ها را از ایران بگیرد (اگرچه در حرکت تبلیغی و دیپلماسی عمومی و اخیر ایران اتفاق مبارکی افتاده و به جای "نبرد" با آمریکا بر "مقاومت" در برابر آمریکا تاکید می‌شود).

حتی ایران با التزام به دیپلماسی نرمال (مثل دوره اصلاحات) می‌توانست به شرایط بحرانی امروز نزدیک نشود و اصلا سروکار ما به قطعنامه‌های شورای امنیت علیه ایران نیفتد.

ممکن است گفته شود در شرایطی که ترامپ یک‌طرفه از برجام خارج شده و یک جنگ اقتصادی را به ایران تحمیل کرده، آیا مذاکره با آمریکا کار درستی است؟ آیا نباید ایران صبر کند تا آمریکا آتش‌بس بدهد و به برجام برگردد (احتمالا تا دو سال دیگر) آنگاه به مذاکره به آمریکا فکر کرد؟

پاسخ این است ما باید به فکر تامین منافع ملی کشور خودمان باشیم. ایران برای مهار معضلات اقتصادی و اجتماعی‌اش هرچه سریع‌تر باید به رشد اقتصادی بالای پنج درصد برگردد.

لذا باید ببینیم امروز کدام سیاست به سود منافع ملی ایران است. جنگ خاموش اقتصادی کنونی علیه ایران باید متوقف شود و ما نباید تامین منافع ملی کشور را فقط به وقایع درون آمریکا منوط کنیم.

هم‌اکنون نیز عدم التزام کامل ایران به دیپلماسی معمولی و نرمال می‌تواند فرصت‌های کنونی مذاکره را از ایران بگیرد. متاسفانه آمریکا‌ستیزی به کارایی دیپلماسی ایران برای تامین منافع ملی آسیب رسانده و می‌رساند.

"مذاکره تسلیم نیست" و ایران با هزینه و آسیب کمتری می‌تواند از پیچ ترامپ عبور کند. مگر چین، هند، کره‌جنوبی، برزیل و... با آمریکا‌ستیزی به وضع فعلی‌شان رسیده‌اند و یا مگر این کشورها چون آمریکاستیز نیستند، نوکر آمریکا هستند؟!



-----
انتهای پیام

ارسال به شبکه های اجتماعی و پست الکترونیکی

نظر شما

امروز در فیس بوک
در همین زمینه
  • حمیدرضا جلایی‌پور: در سال‌های اخیر شایسته‌سالاری از بین رفت
  • حمیدرضا جلایی‌پور: کار روحانی درمان افراط گرایی لمیده در دولت پنهان است
  • تحلیل حمیدرضا جلایی‌پور از حضور افراطیون در بخش پنهانی سیاست رسمی ایران
  • حمیدرضا جلایی‌پور: آقایان تندرو مسوول مصیبت‌های کشورند
  • حمیدرضا جلایی‌پور: دانشجویان واقع‌بین‌تر شده‌اند
  • حمیدرضا جلایی‌پور: فشار‌های ۸ سال اخیر ناشی از بی‌تدبیری مسئولان بود
  • حمیدرضا جلایی‌پور: چالش اعتدال گرایی زنده شدن دوباره افراطی گرایی است
  • حمیدرضا جلایی‌پور: نمی‌توان فضای سیاسی کشور را یکدست کرد
  •  
    آخرین اخبار
  • نامه ۱۷ اصلاح‌طلب به دبیرکل سازمان ملل
  • اخلاق علیه عدالت
  • محمدرضا خاتمی: حداقل ۷ میلیون و ۸۹ هزار و ۹۹۳ رأی تقلب شده است/ فتنه اکبر تقلب است
  • روایت رسمی از قتل یک زندانی سیاسی در فشافویه
  • هنوز دیر نشده است
  • جنبش سبز و افق آینده
  • اکنون چه باید کرد؟
  • درس های جنبش سبز و راه تحول مثبت
  • مدعیان اخلاق‌مداری
  • مهم‌ترین مذاکرات سیاسی تاریخ، مربوط به دشمن‌ترین کشورها بوده‌است
  • پیشنهاد مطهری به شورای عالی امنیت ملی برای رفع حصر میرحسین موسوی و کروبی
  • درباره دینداری در ایران
  • بهزاد نبوی: کم بودن اختیارات رئیس‌جمهور حرف درستی است
  • اهانت‌کنندگان به مقدسات مذاهب باید مجازات شوند
  • برای آقای کروبی هم ماهواره نصب شده است
  • دیپلماسی به معنای تسلیم شدن نیست
  • کاهش اعتماد جامعه هزینه‌ساز است
  • بیانیه ۲۲۵ نفر از فعالان سیاسی و مدنی داخل و خارج از کشور
  • نامه جمعی از تشکل‌های اسلامی دانشجویان به رئیس جمهور
  • بیانیه جمعی از فعالان سیاسی‌ و مدنی در اعتراض به بازداشت و زندانی‌شدن مهدی حاجتی
  •