به روز شده: ۲۳:۱۴ تهران - جمعه ۲۴ اسفند ۱۳۹۷

قدرت موشکي و قدرت اقتصادي

نویسنده: علي سرزعيم

به رغم بدگوييها و بدبينيها بايد قدرت نظامي ايران خصوصا در عرصه موشکي را باور کرد و تاييد نمود. بي ترديد اگر توان نظامي ايران وجود نداشت تا کنون بارها و بارها به واسطه فعاليتهاي هسته اي و غيرهسته اي دشمنان کشورمان را هدف حملات قرار مي دادند. نکته جالب توجه اين است که عمده اين قدرت نظامي با اتکا به توان داخلي ايجاد شده است زيرا ايران پيوسته هدف تحريم فعاليتهاي نظامي قرار داشته و به جز برخي مقاطع در دوران جنگ، انتقال تکنولوژي نظامي به صورت جدي و محسوسي انجام نشده است. اين امر مي تواند اين پيام خوب را دهد که کشورمان از توان مهندسي و توليد بالايي برخوردار است. وقتي آدمي اين مساله را مرور مي کند سوالي که بلافاصله به ذهنش متبادر مي شود اين است که چرا مشابه اين توفيق در عرصه اقتصاد ايجاد نشده است؟ چرا ما بعد از گذشت چهل سال از عمر انقلاب نتوانستيم همانگونه که در عرصه صنايع نظامي توفيق داشته باشيم در عرصه اقتصادي توفيق پيدا کنيم و کشورمان به آن سطح از توسعه نرسيد که به آن بباليم بلکه برعکس امروزه با چالشها و بحرانهاي متعددي دست به گريبان هستيم و نسبت به چشم انداز کوتاه مدت اقتصاد ايران نگرانيم؟

يک پاسخ ساده اين است که در عرصه صنايع نظامي افرادي با انگيزه دروني و بالا و معتقد با فعاليت جهادي و شبانه روزي توانستند بهتر از يک روند طبيعي عمل کنند و از امکانات و توانهاي موجود در کشور نيز به نحو احسن استفاده شد و در نتيجه توفيقات بالايي حاصل شد. پيامد مستقيم اين تحليل اين است که اگر همين مدل در عرصه اقتصاد دنبال شود مشابه همين توفيقات نيز در عرصه اقتصاد ظاهر خواهد شد. پيامد دیگر اين تحليل آنست که اگر مديران صنعت نظامي به عرصه مديريت اقتصادي وارد شوند مي توانند موجب شوند که اقتصاد دوران رشد بالا و مستمري را تجربه کند.

آيا اين پاسخ کافي است و مي‌توان پيامدهايي که ذکر شده را قبول و تاييد کرد؟ گرچه ترديدي نيست که فعالان عرصه صنايع نظامي نظير شهيد تهراني انگيزه دروني بالايي داشتند و فعاليت جهادي و شبانه روزي مهمي کردند اما از اين حرف درست نتايجي که گفته شده را نمي توان استخراج کرد. نکته اصلي که در تحليل فوق ناديده گرفته شده مقياس است. مي‌توان در يک مجموعه کوچک اتفاقهاي بزرگ را سامان داد. مثلا به خاطر دارم زماني که در دانشگاه شريف تحصيل مي‌کردم تعداد زيادي از اساتيد ممتاز در دانشکده هاي مختلف با صنايع نظامي ايران همکاري داشتند و بسياري از تزهاي کارشناسي ارشد و دکترا در جهتي تعريف مي‌شد که نيازهاي اين صنعت را برآورده مي‌ساخت. مي‌شود به بخشي از نخبگان حقوقهاي خوب پرداخت کرد و محيط مناسبي براي آنها به وجود آورد تا به شکل گلخانه‌اي بتوانند فعاليت ممتازي را انجام دهند اما سوال اين است که آيا مي‌توان همين کار را در مقياس کل اقتصاد-آنهم اقتصادي به اندازه ايران- تکرار کرد؟ روشن است کارهايي که در يک مقياس کوچک قابل انجام و قابل دفاع است لزوما در يک مقياس بزرگ قابل انجام نيست. به عنوان مثال مي‌توان چند صد فرد لايق و با انگيزه بالا پيدا کرد و آنها را در يک حوزه خاص به کار گمارد تا از وقت خانواده و منافع شخصي خود چشم بپوشند و به شکل جهادي ماموريت مشخصي را انجام دهند. اما سوال اين است که مي‌توان براي کل دولت که داراي هزاران پست مديريتي است افرادي با اين مشخصات پيدا کرد؟ در واقع اتکا به انگيزه هاي فردي خاص تنها در مقياسهاي کوچک کار مي‌کند و قابل تعميم به مقياسهاي بزرگ نيست! لذا تکرار الگوي توفيق در صنايع نظامي به راحتي قابل تکرار در عرصه مديريت اقتصادي نيست!

آنچه که موجب مي‌شود يک اقتصاد توسعه پيدا کند آنست که همه افراد- ريز و درشت، کارگر و کارفرما، با سواد و کم سواد، ... - تلاشهاي زيادي در مسير درستي انجام مي‌دهند که برآيند آن به شکل توليد ثروت بيشتر و درآمد سرانه بالاتر ظاهر مي‌گردد. اينکه همه افراد کمابيش تلاش بيشتري انجام دهند تنها يک مسئله فرهنگي نيست و روشن است که قابل ارجاع به ويژگيهاي شخصيتي نيست زيرا بسياري از افراد ذاتا تنبل هستند. آنچه موجب مي شود که بخش بزرگي از جامعه تلاش بالايي از خود نشان دهند نظام انگيزشي حاکم بر جامعه است که اگر در لايه هاي مختلف سيستم طوري باشد که پرتلاشي پاداش گيرد و کم تلاشي تنبيه شود آنگاه همه مردم- اعم از تنبل يا زرنگ- انگيزه مي‌يابند که تلاش بيشتري از خود بروز دهند.



یادداشت های مندرج در ستون "میهمان" لزوما دیدگاه سایت امروز نمی باشد.
-----
انتهای پیام

ارسال به شبکه های اجتماعی و پست الکترونیکی

نظر شما

امروز در فیس بوک
آخرین اخبار
  • روابط ایران و همسایگان
  • به بهانه‌ سالروز ترور حجاریان
  • متن اطلاعیه اعلام موجودیت حزب ایثارگران اصلاح طلب
  • قدیانی و تاریخ یک نسل
  • محسن امین زاده: آمريكا «جنگ اقتصادی» را بر نظامی ترجيح می‌دهد
  • محکومیت ابوالفضل قدیانی به سه سال زندان
  • زندگی غریزی، زندگی حقوقی
  • رادیکالیسم بی‌ریشه!
  • برای روز جهانی زن
  • «حکایت هادی»
  • "ملی‌گرایی مسولانه" ماکس‌ وبر و ایران
  • سیدمحمد خاتمی در دیدار اعضاء فراکسیون امید مجلس: نظام باید اصلاح‌پذیر و انعطاف‌پذیر شود
  • عشق به مثابه استراتژی
  • آیت الله صانعی در نامه به مهدی کروبی و تمجید از صبر و مقاومت در دوران حصر
  • نامه ۳۱ کنشگر سیاسی به اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام درخصوص ضرورت تصویب لوایح چهارگانه مربوط به عضویت در FATF
  • بیانیه حزب اتحاد ملت در اعتراض به برخورد دوگانه دستگاه قضا در تحدید و تهدید رسانه‌ها و توقیف روزنامه قانون
  • محسن آرمین: بازنگری در قانون لزوما راه‌حل امروز کشور نیست/ وجود احزاب پیش‌شرط تحقق یک جامعه مدنی است
  • اطلاعیه انجمن صنفی روزنامه‌نگاران استان تهران در واکنش به توقیف روزنامه «قانون
  • متن نامه رئیس جمهور به درخواست استعفای دکتر محمدجواد ظریف:
  • درباره توقیف روزنامه قانون
  •