به روز شده: ۲۳:۴۶ تهران - شنبه ۱۸ اسفند ۱۳۹۷

«حکایت هادی»

نویسنده: نادر صدیقی

هادی خانیکی آنگاه که می‌نویسد و آنگاه که می‌گوید دو جلوه مختلف دارد. نثری زیبا و پرمایه دارد اما هادی خانیکی شفاهی و گفت‌و‌گویی چیز دیگری است. مثل مراد خود شریعتی که کویریات او از اجتماعیات‌اش متمایز بود. هادی به جز شخصیت آکادمیک به‌مثابه یک استاد و معلم، چیزی دارد که من نام آن را «خراسانی بودن» نهاده‌ام. خراسانی به همان معنای خورشیدی که فارسی اسلامی و عرفانی ما از آنجا طلوع کرده است.
وقتی پای سخن هادی می‌نشینی یک نقطه اتصال می‌بینی میان هادی چریک و مسلح ضدسلطنتی، با هادی گفتگو و جامعه مدنی. زیرا هادی آن روز هم که چریک بود قدرت خودانتقادی و فراتر رفتن از خود را داشت. می‌گفت در یکی از آن روزهای پس از ضربه سال ۵۴ که نیمی از اعضای سازمان مجاهدین خلق در معرض تصفیه خونین قرار گرفته بودند و یا مشمول پروژه تولید اعتراف از خود شده بودند، در یکی از کوچه‌های فرعی بهارستان بر سر یک قرار تشکیلاتی حاضر می‌شود.
در آن ایام خیابان‌های اصلی محل گشت‌زنی ساواک بود اما کوچه‌های فرعی برای دو جماعت ناهمگن مکانی نسبتا امن محسوب می‌شد؛ معتادان و قاچاقچیان خرده‌پا، و چریک‌ها! می‌گوید همین‌طور که منتظر بودم رفیق تشکیلاتی‌ام از راه برسد به صحبت‌های دو معتاد گوش می‌کردم. معتاد اول که کمی سرحال‌تر بود با لحنی مشفقانه با معتاد خمار صحبت می‌کرد، نگران او بود و هنگام خداحافظی یک ۵ تومانی از جیب درآورد و به او داد و گفت، مراقب خودت باش. این گفت‌وگوی انسانی میان دو معتاد، برای هادی یک تضاد ناب را به نمایش می‌گذاشت: ما چریک‌ها با همه ادعایی که در جهت خلق یک دنیای مهربانانه داشتیم، نتوانستیم مانند دو معتاد با یکدیگر مهربان باشیم.
هادی در مقام مشاور خاتمی اگر یک خدمت کرده باشد، برای همه عمر حرفه‌اش کافی است. او بود که در همان لحظات آغازین یازده سپتامبر، در همان نیمه شب، به رئیس‌جمهور متنی پیشنهاد می‌کند به نشانه همبستگی ایرانیان با قربانیان این فاجعه. یعنی درست در همان ساعاتی که رضا پهلوی فرصت را برای ربط دادن یازده سپتامبر و ایران و بمباران کشورش مغتنم شمرد و گفت ایران و همانا ایران است که باید به ‌مثابه کانون اصلی تروریسم و «اختاپوس ترور» آماج حملات نظامی امریکا قرار بگیرد.
هادی خانیکی بوی شریعتی می‌دهد و تصادفی نیست که شب بزرگداشت او شباهتی می‌یابد به آن چیزی که مهدی سلیمانیه در توصیف سرشت چندفرهنگی مراسم بزرگداشت پوران شریعتی نوشت: «مگر ممکن است؟ قرآن و سرود «ای ایران» و ویولن و نقاشی و نوازندگی زن و مجری‌‌گری یک بانو و اذان مؤذن‌‌زاده در برنامه ختم. این‌ به‌ظاهر «ناهمساز»ها، در کنار یکدیگر نشسته‌اند و یک کل به هم پیوسته ساخته‌اند. محمدرضا حکیمی که از دل سنت آمده و فعالان حقوق زنان. همه به احترام و بغض و غم در کنار یکدیگر. کارگران و زحمتکشان در کنار دانشگاهیان. ترک‌ها و عرب‌ها و کردها، در کنار فارس‌ها و ترکمن‌ها. معممین و حوزویان در کنار کراواتی‌ها و مدرنیست‌ها. چادری‌های محجبه در کنار زنان غیرباورمند به پوشش فقهی. متولدین مو سپید دهه‌های ده و بیست شمسی در کنار جوان‌های بیست ساله جای سوزن انداختن و ایستادن هم نیست». این یعنی تکرار خلاقانه و غیرتکراری آن هم‌بودگی «همه باهم» که در عصر انقلاب و یکی‌دو سال نخست انقلاب داشتیم و دوباره فراچنگ‌اش خواهیم آورد.
زمانی شریعتی برای اثبات «چگونه ماندن» قصه حسن و محبوبه می‌نوشت. امروز باید قصه چگونه انقلابی ماندن و در همان حال، انسان طراز جامعه مدنی بودن را نوشت، قصه هادی را.



یادداشت های مندرج در ستون "میهمان" لزوما دیدگاه سایت امروز نمی باشد.
-----
انتهای پیام

ارسال به شبکه های اجتماعی و پست الکترونیکی

نظر شما

امروز در فیس بوک
آخرین اخبار
  • رادیکالیسم بی‌ریشه!
  • برای روز جهانی زن
  • "ملی‌گرایی مسولانه" ماکس‌ وبر و ایران
  • سیدمحمد خاتمی در دیدار اعضاء فراکسیون امید مجلس: نظام باید اصلاح‌پذیر و انعطاف‌پذیر شود
  • عشق به مثابه استراتژی
  • آیت الله صانعی در نامه به مهدی کروبی و تمجید از صبر و مقاومت در دوران حصر
  • نامه ۳۱ کنشگر سیاسی به اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام درخصوص ضرورت تصویب لوایح چهارگانه مربوط به عضویت در FATF
  • بیانیه حزب اتحاد ملت در اعتراض به برخورد دوگانه دستگاه قضا در تحدید و تهدید رسانه‌ها و توقیف روزنامه قانون
  • محسن آرمین: بازنگری در قانون لزوما راه‌حل امروز کشور نیست/ وجود احزاب پیش‌شرط تحقق یک جامعه مدنی است
  • اطلاعیه انجمن صنفی روزنامه‌نگاران استان تهران در واکنش به توقیف روزنامه «قانون
  • متن نامه رئیس جمهور به درخواست استعفای دکتر محمدجواد ظریف:
  • درباره توقیف روزنامه قانون
  • چه باید کرد؟
  • خطر بازتولید استبداد
  • شورای هماهنگی جبهه اصلاحات: چرا در حالیکه همه متحدین ایران به FATF ملحق شده اند و از امتیازات آن استفاده می کنند، در برابر الحاق ایران به آن مقاومت می شود
  • تنها راه برای عبور دولت از مشکلات پیش تغییرات اساسی در سیاست خارجی است
  • چه سرنوشت عجیبی است تاریخ منورالفکری در ایران
  • آذر منصوری: رسانه ملی خشونت علیه زنان را تئوریزه می کند
  • دلنوشته مادر سهراب اعرابی در سالروز میلاد فرزندش
  • نامه نهضت آزادى ايران به احزاب كشورهاى مختلف جهان پيرامون اقدامات دولت آمريكا عليه ايران
  •