به روز شده: ۲۲:۴۳ تهران - دوشنبه ۵ شهریور ۱۳۹۷

خطرات انفجار نقدینگی برای اقتصاد ایران

نویسنده: مسعود نیلی

در مورد نقدینگی ما با دو مساله مواجهیم: یکی انباره نقدینگی موجود و دیگری نقدینگی جدیدی که اضافه خواهد شد. اگر از بابت نقدینگی جدید نگرانی نداشتیم یک توصیه این بود که اجازه دهیم نقدینگی یک‌بار اثر خود را بگذارد و افزایشی در سطح عمومی قیمت‌ها ظاهر شود، بعد از آن شرایط به ثبات برگردد. منتها وقتی انباره موجود نقدینگی فعال شود و سرعت گردش پول افزایش یابد، تورم بالا می‌رود و واکنش‌هایی ایجاد می‌کند. این واکنش‌ها مثلاً در سطح دولت این است که عده‌ای می‌گویند باید حقوق کارمندان را متناسب با تورم افزایش دهیم. این کار مخارج دولت را به شدت افزایش می‌دهد؛ آن هم در شرایطی که دولت گرفتار تحریم شده و درآمدهایش کاهش پیدا کرده است. در نتیجه کسری بودجه‌ای شکل می‌گیرد که منشأ نقدینگی جدید خواهد بود. نقدینگی جدید نیز تبدیل به تورم جدید می‌شود و مارپیچ تورمی را به سمت تورم‌های بالاتر فعال می‌کند.

از سوی دیگر وقتی تورم بالا می‌رود، دولت دست به قیمت‌گذاری و کنترل تعزیراتی قیمت‌ها می‌زند؛ کاری که فشار مالی را بر بنگاه‌ها افزایش می‌دهد. حال آنکه با افزایش نرخ ارز، هزینه‌های بنگاه‌ها هم بیشتر شده است. از طرف دیگر موجی راه می‌افتد مبنی بر اینکه وقتی پارسال حداقل دستمزدها در شورای حقوق و دستمزد تعیین شده، تورم تک‌رقمی بوده و حالا که تورم بالا رفته، دستمزدها هم باید بالا رود؛ این هم اهرمی دیگر برای فشار به بنگاه‌ها. در نتیجه این روند، بنگاه‌ها با بانک‌ها بدحساب می‌شوند و مطالبات غیرجاری افزایش پیدا می‌کند؛ یا اینکه به چانه‌زنی با دولت می‌پردازند تا بدهی‌هایشان را استمهال کنند. حاصل همه اینها افزایش بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی و ایجاد نقدینگی جدید است. یعنی درست در شرایطی که تورم‌زایی نقدینگی شدت گرفته، نقدینگی جدیدی اضافه می‌شود که هر واحد آن بسیار بیشتر از قبل تورم ایجاد می‌کند. به بیان دیگر نقدینگی موجود، نقدینگی جدیدی ایجاد می‌کند که به مراتب تورم‌زاتر است. اقتصادهایی که ظرف مدت نسبتاً کوتاهی به تورم‌های بسیار بالا رسیده‌اند، عمدتاً به همین چرخه مبتلا شده‌اند.

پاسخ «چه باید کرد؟» این است که باید یک تصمیم سیاسی خیلی سخت گرفته شود. اگر این فهم ایجاد شود که سیاست‌های تعدیل بودجه و دستمزد وقتی در حال گذار به تورم بالا هستیم، باعث تورم‌های بالاتر خواهد شد و به نقض غرض می‌انجامد، مقاومتی در سطح تصمیم‌گیران شکل می‌گیرد که در برابر این‌گونه تصمیمات بایستند. مسئولان باید به مردم توضیح دهند که با افزایش دستمزدها، نه‌تنها قدرت خرید آنها زیاد نمی‌شود، بلکه کم می‌شود. قسمت سخت موضوع این است که مردم را قانع کنند این کار (افزایش دستمزدها) می‌تواند ما را به سمت تورم‌های خیلی‌خیلی بالا ببرد و به آشفتگی اقتصادی بینجامد



یادداشت های مندرج در ستون "میهمان" لزوما دیدگاه سایت امروز نمی باشد.
-----
انتهای پیام

ارسال به شبکه های اجتماعی و پست الکترونیکی

نظر شما

امروز در فیس بوک
در همین زمینه
  • مسعود نیلی: نسخه‌دادن برای رکود از تورم سخت‌تر است
  • پیشنهاد مسعود نیلی: برای شفاف‌سازی وضعیت اقتصادی، دولتمردان روحانی و احمدی‌نژاد این کار را انجام دهند
  • گزارش مسعود نیلی از اشتغال در ایران: هر فرد نان‌آور ۳٫۷ نفر است/سال ۹۱ و ۹۲ رشد اقتصادی منفی داریم
  •  
    آخرین اخبار
  • ییانیه جمعی از احزاب و تشکل های دانشگاهی ،حوزوی و فرهنگی اصلاح طلب
  • «به عمل کار برآید...» اقتضائاتِ عملیِ پیشنهادهای خاتمی
  • مصطفی تاج‌زاده : زمان اصلاحات بنیادین فرا رسیده است
  • تاج زاده : انتخابات آزاد جلوی خیلی کارهای غلط را می‌گیرد
  • راه درمان چالش‌های ملی-قومی در ایران
  • پیام سیدمحمدخاتمی به مناسبت درگذشت کوفی عنان
  • اقتصاد ایران در تله نقدینگی*
  • سیدمحمد خاتمی: خبرنگاران مسئول دنیا به قانونی شدن آپارتاید در اسراییل توجه کنند
  • ‏درباره مذاکره با آمریکا
  • تحریم‌های اقتصادی کم جواب می‌دهند اما زیاد خراب می‌کنند
  • بیانیه آیت الله سید علی محمد دستغیب در آستانه اجلاس خبرگان
  • بسترسازی برای روابط دیپلماتیک احزاب
  • اطلاعیه حزب توسعه ملی ایران اسلامی در حمایت از راه کارهای ارایه شده سیدمحمد خاتمی برای برون رفت از شرایط کنونی
  • مجازات دولتها به دلیل پایبندی به حقوق بین الملل
  • تساهل و مدارای آیت الله العظمی بروجردی
  • دیدار خاتمی و فاطمه کروبی: انتقاد کروبی از کوتاهی مسئولان و درخواست ویژه او از مردم / همبستگی برای حفظ کشور
  • بیانیه‌ای از سوی اعضای ارشد سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی خطاب به ملت : اعلام راهکارهای اصلاح‌طلبانه در شرایط موجود کشور
  • حال كه نمیتوانید قاتق نان ملت باشید، قاتل جانشان نباشید
  • خاتمی و گذار مدنی از بحران
  • تحلیل خاتمی از شرایط کنونی کشور و ارائه راهکارهای برون رفت از این وضعیت
  •