به روز شده: ۲۲:۳۰ تهران - سه شنبه ۲ آبان ۱۳۹۶

مگنا کارتای عربستان را جدی بگیریم!

نویسنده: عباس‌علی توتونچی

اصلاحات اجتماعی و فرهنگی متعدد این روزهای عربستان مانند هر رویداد و اتفاق دیگری با واکنش طنزآلود ایرانیان در شبکه‌های اجتماعی مواجه شده‌ است. سال‌هاست ما ایرانیان عادت کرده‌ایم همه اتفاقات ریز و درشت را با عینک طنز و شوخی تحلیل کنیم و نتایج انتخابات آمریکا، ناآرامی در ترکیه، بمب‌گذاری در اروپا، اختلاس‌ها و قانون‌گریزی‌ها در ایران و هر اتفاق دیگری فراتر از یک سوژه جدید برای جوک نیست!
این روزها نیز بازار جوک‌های مرتبط با اصلاحات عربستان داغ است و گویا عمق اتفاقات و تغییراتی که در کشور همسایه و مهم‌ترین رقیب منطقه‌ای ما رخ می‌دهد برای ما آشکار نیست. جمهوری اسلامی ایران بر اساس سند چشم‌انداز ۱۴۰۴ قرار است از نظر شاخص‌های مختلف توسعه‌یافتگی در رده اول کشورهای منطقه باشد، بدیهی است سایر کشورهای منطقه نیز بیکار ننشسته‌اند و بر اساس رویکردهای رئالیستی نظام‌بین‌الملل به بیشینه‌سازی قدرت و نفوذ خود می‌پردازند.

در این میان ترکیه و عربستان به عنوان بزرگ‌ترین رقبای منطقه‌ای ایران به صورت جدی پروسه توسعه را در پیش گرفته‌اند و به موفقیت‌هایی نیز دست یافته‌اند. در این میان عربستان با تکیه بر رویکردهای تحول‌خواهانه حاکمان جدید به ویژه محمدبن سلمان برنامه‌های زیادی در سر می‌پروراند. تدوین سند ۲۰۳۰ عربستان در سال‌های گذشته و گام بلند حاکمان سعودی برای تحقق اصول مندرج در آن تلنگری برای سیاستگزاران کشورمان است که از رقیب سنتی خود عقب نمانند.

بر اساس این سند قرار است ساختارهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی عربستان اصلاح و نوسازی شود؛ هرچند تمرکز اصلی سند۲۰۳۰ عربستان بر مسائل اقتصادی و کاهش وابستگی به نفت و تنوع در حوزه‌های درآمدی به ویژه توریسم، صنایع غیروابسته به نفت، افزایش سرمایه‌گذاری در حوزه تلسحات و افزایش حجم تجارت بنا شده، اما قطعا ایجاد تحول ساختاری در حوزه اقتصاد خیلی زود با پیامدهای اجتماعی و سیاسی در جامعه عربستان همراه خواهد شد، کما اینکه در چندهفته گذشته سیر تحولات اجتماعی در این کشور با شتاب فزاینده‌ای سرعت گرفته است.

به طور قطع عربستان نیز در مسیر اجرای برنامه‌های خود با مشکلات و محدودیت‌هایی مواجه خواهد بود بویژه آنکه ماجراجویی‌های عربستان در کشورهای سوریه، یمن و ... آنها را با تنگناهای مالی مواجه ساخته و طبقه محافظه‌کار عربستان نیز تاب اصلاحات اجتماعی جدید را ندارد، اما نیت جدی حاکمان سعودی، اهتمام و برنامه‌ریزی منظم و هدفمند و اجرای گام به گام آن هشداری برای رقبای منطقه‌ای عربستان به ویژه ایران است که راهبردی برای مقابله با تمامیت‌خواهی عربستان در منطقه در آینده داشته باشند.

با استناد به تحلیل‌های رئالیستی و نئورئالیستی افزایش اقتدار یک واحد سیاسی در یک منطقه مشخص باید با راهبرد موازنه قوا از سوی رقیب همراه شود، جمهوری اسلامی ایران نیز با علم به این واقعیت سیاسی در سال‌های اخیر به دنبال بیشینه سازی شاخص‌های قدرت به ویژه در مسائل نظامی بوده، اما باید بپذیریم ابعاد امنیت و قدرت در دنیای مدرن با تعاریف دهه‌های گذشته تغییر زیادی کرده است.

امروز قدرت و امنیت صرفا به شاخص نیروی نظامی محدود نمی‌شود، بلکه مولفه‌هایی چون وفاق ملی، سطح آموزش و رفاه، اجماع نیروهای داخلی، حفظ محیط‌زیست، مطلوبیت و کارآمدی نظام سیاسی و مولفه‌هایی از این دست تعمیم داده شده است.

چنین به نظر می‌رسد حاکمان سعودی درک صحیحی از مناسبات بین‌المللی و مولفه‌های قدرت دست یافته‌اند و رفتارهای اخیر موید این واقعیت است، حال نوبت ماست که در تقابل با این رویکرد استراتژی دقیق و هوشمندانه‌ای را دنبال کنیم.

در چنین شرایطی شایسته نیست تمرکز و وقت زیادی از تصمیم‌گیران و متولیان اداره کشور به موضوعات قابل حلی چون حضور بانوان در ورزشگاه‌ها، ردصلاحیت منتخبان مردم بعد از انتخابات!، لغو یا برگزاری کنسرت، برهم زدن سخنرانی و جلسات عمومی، منع زنان از وزرات، توقیف روزنامه‌های منتقد و ... هدر شود، گذشت قریب به چهل سال از انقلاب فرصت زیادی به مسئولان داده که در چنین اموری به یک اجماع و وحدت نظر برسند و بیش از این جامعه را در دوقطبی‌های فرعی و غیرضروری قرار ندهند. یک بار برای همیشه تکلیف خودمان را با این موضوعات روشن کنیم و در دهه پنجم انقلاب و در آستانه رسیدن به سال ۱۴۰۴ به تحقق اهداف کلان سند چشم‌انداز کشور بپردازیم.



یادداشت های مندرج در ستون "میهمان" لزوما دیدگاه سایت امروز نمی باشد.
-----
انتهای پیام

ارسال به شبکه های اجتماعی و پست الکترونیکی

نظر شما

امروز در فیس بوک
آخرین اخبار
  • محمد یزدی: نظر شورای نگهبان شرعی، قطعی و غیرقابل تغییر است
  • بهزاد نبوی: شرمنده‌ می‌شوم که برخی اصلاح‌طلبان از روحانی، پست می‌خواهند/ دولت هر ۹ ساعت، یک بحران
  • مقدم‌فر یکی از سخنگویان امپراطوری دروغ : نظام نبايد بي‌عقلي كند و اين افراد را از حصر خارج كند
  • صدیقه وسمقی بازداشت شد
  • واکنش مجید مقدم یکی از آسیب‌دیدگان کهریزک به اظهارات حیدری‌فرد
  • پاسخ علی مطهری به دروغ‌های سردار نجات
  • سردار نجات: محدودیت برای خاتمی که در سال ۸۸ یکی از محورهای فتنه بود جدید نیست
  • ممانعت ماموران امنیتی از خروج خاتمی از خانه برای چندمین بار
  • معصومیت در تعلیق
  • علی مطهری: به آمر اصلی حمله شیراز رضایت می‌دهم؛ او حکم ارتقا گرفته است
  • جنبش سبز، سپاه و تحریم ها
  • علی لاریجانی: لغو عضویت عضو زرتشتی شورای یزد غیرقانونی است
  • دلایل واقعی رابطه پرفرازونشیب آمریکا با ایران
  • بیانیه جمعی از فعالان سیاسی و مدنی و رسانه ای اصلاح طلب درباره اظهارات اخیر آقای ترامپ
  • هاشمی گفت نمي‌گذارند در ایران كارهاي بزرگ انجام شود
  • ازتولید و تشدید نابرابری‌های اجتماعی در نظام آموزشی ایران
  • جعبه ابزار خالی آمریکا
  • سحرخیز ممنوع الخروج شد
  • نگاه بی طرفانه به ۸۸
  • قوۀ قضاییه مدافع دربار زر و زور و تزوی
  •