به روز شده: ۰۰:۳۰ تهران - دوشنبه ۱۷ آبان ۱۳۹۵

جامعه ایمن در گرو روزنامه نگاری امن

نویسنده: هادی خانیکی

نمایشگاه مطبوعات همه ساله مکان و امکانی بوده است برای گفتن و شنیدن سخنان جدی درباب مطبوعات، رسانه ها و ارتباطات. صرف نظر از اینکه هر اقدام رسمی و تکاپوی مدنی در حوزه ارتباطات تا چه حد موفق بوده هست، نفسِ پرداختن به موضوع رسانه، افکار عمومی و حال و روز روزنامه نگاران و کنشگران ارتباطی امری مثبت است. امسال روز آغازین جشنواره مطبوعات از آن رو که در شروع مسئولیت وزیر جدید فرهنگ و ارشاد اسلامی با سخنان صریح و واقع نگرانه رئیس جمهوری همراه شد، جای تأمل و گفت وگو بر سرِ مقوله های اساسی ارتباطات را باز کرد.

ارتباطات ،محدود و محصور به رسانه و تکنیک نیست؛ ارتباطات مقوله ای انسانی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی است که یک سوی آن به نگرشها، باورها و رفتارها میرسد و سوی دیگر آن به ساختارها و نهادهای قدیم و جدیدی که در مجموع امکان شنیدن، گفت وگو و کنش را در جامعه فراهم میکند. جامعه ارتباطی، جامعه ای گشوده است که در آن، زمینه و فرصت گفت وگو فراهم است. حرفها شنیده می‌شود، مورد اعتنا قرار میگیرد و به آن اعتماد می‌شود.

جامعه ارتباطی، جامعه تماشاگر نیست، جامعه کنشگر است. پس اگر گوش‌های شنوا در فضای رسانه ای به سخنان اساسی کم شد و آنان که سخنان بحق دارند و سنجیده سخن میگویند، از این میانه به حاشیه رفته اند و به جای آنان، رسانه هایی که درشتگویی می‌کنند و باج می‌خواهند و بر طبل تفرقه و نفرت می‌کوبند، میدان‌دار شده‌اند باید احساس خطر کرد که جامعه ارتباطی، دچار سستی و ضعف شده است.

رئیس جمهوری، دیروز به درستی از ارتباط میان قدرت، امنیت، افکار عمومی و رسانه سخن به میان آورد و بر این نکته تأکید کرد که امنیت پایدار، محصول حوزه عمومی فعال و افکار عمومی حساس است و این مهم وقتی حاصل میشود که شأن و جایگاه رسانه ها به درستی شناخته شود و اصحاب رسانه و کنشگران ارتباطی، آزادانه و مسئولانه قادر به ایفای نقش باشند. امنیت جامعه در پرتو احساس امنیت صاحبان اندیشه و حاملان و ناقلان آن که رسانه ها هستند به وجود میآید. رسانه های آزاد، مسئول، مستقل و نقاد جامعه را ارتباطی میکنند و در جامعه ارتباطی، این توان به وجود میآید که شهروندان به سخنانی که از سر افراط و خشونت و باج خواهی است، اعتنا نکنند و سخنانی را که از سر درک زمانه و درد آیین و مُلک و ملت است، به درستی و بموقع بشنوند.

سخن رئیس‌جمهوری در این باب گویا بود که باید گوش مردم به صدای توسعه کشور آشنا شود و به فریاد خشونت، افراطی گری و تفرقه ناآشنا و این مسئولیت بزرگ رسانه ها، کنشگران ارتباطی و خبرنگاران و روزنامه نگاران هم در فضای حقیقی و هم در فضای مجازی است. جوهر و جانمایه این کار، هم احساس امنیت است و هم ترویج و تعمیق امنیت و چه کسی است که نداند امنیت، مقوله ای فرهنگی است که با زور و زبان خشونت و ارعاب به وجود نمی آید. امنیت، توسعه، همبستگی، مشارکت، اعتماد، امید به آینده و بقا و گسترش ارزشهای اخلاقی، دینی، ملی و انقلابی در گرو آن است که آحاد شهروندان و گروههای اجتماعی به یکدیگر اعتنا و اعتماد کنند و سخن همدیگر را بشنوند، نقد کنند و به مسئولیت مشترک و جمعی تبدیل نمایند. این یعنی تلاش برای ایجاد و گسترش جامعه ارتباطی و اخلاقی و توجه به توان و در عین حال، مظلومیت و بی پناهی اصحاب رسانه و مطبوعات. در این سخن رئیس جمهوری خطاب به اصحاب رسانه قدری تأمل کنیم که گفتند: «اصحاب رسانه و دنیای فرهنگ و هنر باید برای جامعه امنیت آفرین باشند.‏
اگر اصحاب رسانه امنیت نداشته باشند و دل نگران امنیت، راه، شغل، خط و قلم خود ‏باشند، نمیتوانند در جامعه امنیت بیافرینند» و تأکید کردند: «از قلم شکسته و دهان بسته کاری ساخته نیست.نباید با بهانه های واهی، قلمها را شکسته و دهانها را ببندیم. باید در جامعه با صدای بلند آزادی مسئولانه را فریاد بزنیم. امنیت برای ما اصل است، اما تنها با تفنگ این امنیت ساخته و حفظ نمیشود.»



-----
انتهای پیام

ارسال به شبکه های اجتماعی و پست الکترونیکی

نظر شما

امروز در فیس بوک
در همین زمینه
  • بخوان که از صدای تو سپیده سر برآورد
  • ضرورت بازاندیشی در گفت‌وگوی فرهنگ‌ها و تمدن‌ها
  • پیامی به آدرس گیرندگان انبوه
  • هادی خانیکی: تقویت احزاب به نفع نظام سیاسی کشور است
  • هادی خانیکی: رسانه‌ منتقد روند حکمرانی را اصلاح می‌کند
  • هادی خانیکی: انقلاب اسلامی انقلاب رسانه‌های کوچک بود
  • هادی خانیکی: این دولت به جامعه مدنی قوی‌تری نیاز دارد
  • هادی خانیکی: جامعه ایران دچار انسداد و اختلال گفت‌وگویی شده است
  • هادي خانيكي: مباني اصلاحات تفاوت چنداني با گذشته نكرده است
  •  
    آخرین اخبار
  • تاج‌زاده: باید تلاش کنیم «قدرت» را نسبت به مطالبات مردم پاسخگو کنیم
  • مشاور میرحسین موسوی: با حصر و حبس، به نام مصلحت، قانون را ابزار خشونت می‌کنند
  • روحانی: نبندیم دهان‌ها را بگذاریم آزادی باشد
  • نامه هفت اصلاح طلب در باره عدم رعایت موازین قانونی در دستگاه‌های امنیتی و قضایی کشور
  • مجمع مدرسين و محققین حوزه علميه قم : آقای لاریجانی! اجازه ندهید در مجلس به مراجع توهین شود
  • بکارگیری زور و اجبار در ترویج حجاب موثر نیست/روحانیت به جایگاه اصلی اش بازگردد
  • کیانوش‌راد: تاریخ‌مصرف برچسب فتنه و فتنه‌گری به اتمام رسیده است
  • شکوری‌راد: قفل فرهنگ با تغییر وزیر باز نمی‌شود و باید در سطوح بالاتر حل و فصل شود
  • دادگاه‌های فرمایشی
  • انتخابات و رشد اقتصادی
  • هم‌پیمانی سبز؛ درخواست ابتکار برای جلوگیری از تخریب محیط‌ زیست
  • صدور احکام نامتناسب با جرم برای حمله‌کنندگان به سفارت عربستان؛ ادامه حمایت‌ها از «جوانان انقلابی و حزب‌اللهی»!
  • علی مطهری: حربه «فتنه» دیگر حربه‌ مناسبی برای حذف نیروهای کارآمد و انقلابی نیست
  • اجرای سه سال حبس تعزیری مجید مقدم
  • احضار سه فعال صنفی به زندان اوین؛ «نگاه امنیتی» به فعالیت‌های صنفی معلمان و کارگران ادامه دارد
  • سیدمصطفی تاجزاده: ما در سوریه دخالت پرضایعه و کم‌فایده داشته‌ایم
  • ۱۲عضو شورای شهر خواستار آزادی یاشار سلطانی شدند
  • آیت‌الله دستغیب: آیا شورای نگهبان از اجتهاد و فقاهت بیرون رفته و مقلّد نشده؟
  • سعید حجاریان: ارتباط‌­های مجازی به جنبش دانشجویی ضربه زده است
  • نماینده تهران: در موضوع نرگس محمدی پیگیر خواسته‌ها هستیم/ قوه قضاییه نظرش را داده اما نمایندگان حرف دارند
  •