به روز شده: ۲۱:۴۱ تهران - یکشنبه ۱۳ تیر ۱۳۹۵

گزینه‌هایی به جای حبس

نویسنده: بهمن کشاورز

١- درباره تاثیر و بازدارندگی مجازات حبس تردید وجود دارد به ویژه اگر از نظر نیروی انسانی و امکانات مالی و تجهیزات امکان آموزش و بازسازی شخصیت زندانی وجود نداشته باشد. مشکلی که گمان می‌رود هم‌اکنون نظام قضایی و زندان‌های ما با آن مواجه هستند.

٢- با این مقدمه باید در جست‌وجوی راه‌حل‌های دیگر بود. قانون مجازات اسلامی مصوب سال ١٣٩٢ فصل نهم خود را که مواد ۶۴ تا ٨٧ قانون را در برمی‌گیرد به مجازات‌های جایگزین حبس اختصاص داده است. این مجازات‌ها عبارتند از دوره مراقبت، خدمات عمومی رایگان، جزای نقدی، جزای نقدی روزانه و بالاخره محرومیت از حقوق اجتماعی. در اینجا قصد ورود به تفصیل این موارد را نداریم و صرفا به طور خلاصه می‌گوییم در میان مواردی که اشاره شد دو مورد خدمات عمومی رایگان و دوره مراقبت سازنده و مفید هستند و چه بسا بتوان گفت از نظر بازسازی و ترمیم شخصیت مرتکب می‌توانند موثر باشند. سایر موارد یعنی جزای نقدی، جزای نقدی روزانه و محرومیت از حقوق اجتماعی ممکن است باعث تنبه مرتکب بشوند اما گمان نمی‌رود در ترمیم شخصیت ناهنجار او تاثیری داشته باشند.

٣- دوره مراقبت از این جهت که مرتکب به طور منظم تحت نظارت قاضی اجرای احکام و انجام مواردی مکلف می‌شود و این موارد ممکن است مراجعه به مشاوران مختلف یا روانپزشک و امثال اینها باشد، امکان تغییر منش و رفتار مرتکب را ایجاد می‌کند و در پایان دوره مراقبت می‌توان از طریق روان‌سنجی تغییر وضعیت او را ارزیابی کرد.

۴- خدمات عمومی رایگان بهترین نوع مجازات جایگزین حبس است و چنانچه با دقت و رعایت اصول روانشناسی و جامعه‌شناسی و با در نظر گرفتن خلقیات و عادات مرتکب اجرا شود می‌تواند بسیار سازنده باشد. با تصویب آیین‌نامه جزایی مربوط به خدمات عمومی رایگان گمان می‌رود موجبات اجرای آن فراهم شده باشد و به این ترتیب از جمعیت زندان‌ها کاسته شود.

۵- نکته مهمی که باید به آن توجه کرد این است که از جهت روانی در ذهن حقوق‌دانان اعم از قاضی و وکیل و جز آن و همین طور ضابطان دادگستری و مجریان حکم، مجازات بنا به تبادر معادل حبس است و به همان اندازه که مثلا مجازات‌هایی چون قطع ید یا اعدام و صلب و رجم از نظر اولویت‌ها دور از ذهن حقوق‌دانان قرار می‌گیرد، مجازات‌های جایگزین نیز فعلا مواردی دور از ذهن محسوب می‌شوند. حال آنکه ابزارهای مفیدی برای اعمال سیاست کیفری هستند. متداول شدن آنها مستلزم فرهنگ‌سازی و کار توضیحی برای همه حقوقدانان است.

والله اعلم.



یادداشت های مندرج در ستون "میهمان" لزوما دیدگاه سایت امروز نمی باشد.
-----
انتهای پیام

ارسال به شبکه های اجتماعی و پست الکترونیکی

نظر شما

امروز در فیس بوک
در همین زمینه
  • تعلل مصلحتی در پرونده‌های مهم
  • بهمن کشاورز: احضار بی ضابطه خبرنگاران با هدف کلی نظام ناسازگار است
  • بهمن کشاورز: هر نوع تعرض بدنی و کتک زدن ملاقات‌کنندگان زندانیان غیرمجاز است
  •  
    آخرین اخبار
  • ظریفیان: نتوانستیم آرامش واقعی را برای جامعه ایرانی به ارمغان بیاوریم
  • گزارش ابتکار به‌ مجلس: دو سال پیش در عراق درخت کاشتیم، اما دولت عراق نمی‌تواند ادامه دهد
  • مطهری: احمدی‌نژاد باید برای تخلفات مالی و وقایع ۸۸ محاکمه شود که ظاهرا به او ارفاق داده‌اند!
  • مدیران دولت اصلاحات چقدر حقوق می‌گرفتند؛ علت جهش حقوق‌ها بی‌انضباطی مالی احمدی‌نژاد بود
  • فرزند شهید کامفیروزی خطاب به رهبری: بر اساس قانون اساسی محدودیت‌های برخی مسئولین سابق نظام، غیرقانونی است
  • کرامت انسانی از دیدگاه اسلام
  • صفایی فراهانی: فیش های حقوقی بيشترغوغاسالاري است تا افشاي يك فساد گسترده
  • رمضان‌زاده: تیم رسانه‌ای دولت تنها نظاره‌گر اتفاقات است/ باید شفاف‌سازی کنند
  • بیانیه ۶۲ تشکل دانشجویی: شاهد خط قرمزها و حساسیت‌های فراوانی در نقد خدمت وظیفه هستیم
  • خاطره‌ ای از زندان اختر
  • اصلاح‌طلبان! سرمایه‌سوزی نکنید
  • سیدمحمدرضا خاتمی : مردم به اصلاح‌طلبان رای می‌دهند
  • شهید آیت‌الله بهشتی: گزاره‌ای با این عنوان که «موسیقی حرام است»، نداریم
  • سیدمحمد خاتمی : مسئولان نظام برای حقوق‌های نجومی از ملت پوزش ‏بطلبند
  • کمیته ملی شفافیت تشکیل شود!
  • محمدرضا خاتمی درباره‌ وضعیت مینو خالقی: نظارت استصوابی یعنی همین
  • نامه ۲۹ تشکل دانشجویی به روحانی: با اجرای بدون تنازل قانون اساسی، امید را در دل جوانان بپرورانید
  • کنگره جهانی فدراسیون بین المللی روزنامه نگاران خواستار آزادی روزنامه نگاران زندانی در ایران شد.
  • از اخراج خبرنگار مجلس هفتم به دلیل اعلام حقوق نمایندگان تا افشای فیش‌های مسؤولان دولت یازدهم
  • جلایی‌پور: حقوق نهادهای وابسته به حکومت شفاف‌سازی شود
  •