به روز شده: ۲۲:۳۰ تهران - دوشنبه ۴ خرداد ۱۳۹۴

ویژگی‌های دوم خرداد

نویسنده: سعید حجاریان

دوم خرداد به لحاظ پاره‌ای ویژگی‌ها از سایر اتفاقات ملی پس از انقلاب متمایز می‌شود و منظور من از اتفاقات ملی انتخابات ریاست جمهوری است که دوم خرداد در بین تمامی آن‌ها به لحاظ توسعه یافتگی ویژگی‌های منحصر به فردی دارد که ذکر آن‌ها خالی از فایده نیست:

۱- رقابت: در دوم خرداد برای اولین بار بود که مساله رقابت مطرح شد چون تا قبل از آن ما در هیچ دوره‌ای رقابت جدی نداشتیم. معتقدم بعد از دوم خرداد بود که سنت رقابت در انتخابات ریاست جمهوری نهادینه شد و قدرت بدون حاشیه به آرامی دست به دست شد.

۲- مشارکت: در دوم خرداد مشارکت بسیار بالا رفت به طوری که آن را حماسه نیز نامیدند. منظور از آن این است که در ایران نفس رقابت باعث افزایش مشارکت می‌شود. یعنی هرچه رقابت جدی‌تر، آزادانه‌تر و منصفانه‌تر باشد مشارکت نیز بالا می‌رود. و همین موجب تضمین رابطه دولت و ملت می‌شود.

۳- گفتمان‌سازی: انباشت تلاش‌های تئوریک در زمینه‌های دینی، سیاست داخلی و خارجی، اقتصادی و فرهنگی و اخلاقی پشتوانه‌ای را برای ایجاد گفتمان اصلاحات فراهم کرد که خود را در برنامه خاتمی نشان داد و حتی تا امروز نیز جاذبه آن برنامه باقی مانده است. به طوری که برخی تلاش می‌کنند تا عناصری از آن را مصادره کنند و بعضی دیگر می‌کوشند تا در آن تجدیدنظر کنند. اما در برابر گفتمان اصلاحات که می‌توان آن را به یک نرم‌افزار تشبیه کرد گفتمان رقیبی وجود نداشت.

۴- مظلومیت: با این که گفتمان اصلاحات دل طبقه متخصص را ربوده بود تاثیری روی طبقات محروم نداشت و این طبقات بیشتر از زاویه سیادت و مظلومیت به خاتمی می‌نگریستند و در دوم خرداد احساس می‌کردند که انتخابات منصفانه نیست و به همین خاطر از خاتمی حمایت کردند.

۵- خرده قدرت و کلان قدرت: در انقلاب ۵۷ معدن خرده قدرت کشف شد. و امام (ره) آن را مفصل‌بندی کرد. منظور من از خرده قدرت تاثیرگذاری شهروند متفرد است در حالی که کلان قدرت اثرگذاری نهادها و سازمان‌های رسمی است. در دوم خرداد این معدن دوباره کشف شد و این بار یک روحانی دیگر خرده قدرت را تجمیع کرد و به صحنه آورد.

اکنون پس از ذکر این ویژگی‌ها بد نیست به یک پرسش پاسخ بگوییم و آن اینکه آیا دوم خرداد استثنایی بر یک قاعده بود یا خیر؟ به نظر من به دلایلی که مجالش در این‌جا نیست دوم خرداد یک استثنا بود، استثنایی که امکان دارد در آینده به اشکال نوینی خود را بروز دهد و همه را بار دیگر غافلگیر کند.

* متن یادداشت قرائت شده در همایش «دوم خرداد، تلاقی جمهوریت و مشروطیت» در دانشگاه تهران



-----
انتهای پیام

ارسال به شبکه های اجتماعی و پست الکترونیکی

نظر شما

امروز در فیس بوک
در همین زمینه
  • سعید حجاریان: روحانی نباید مردم را از دست بدهد
  • سعید حجاریان: تیغ گروه‌های فشار کند نشده است
  • سعید حجاریان از بیمارستان مرخص شد؛ گلوله تندروی، بی‌تاب است
  • سعید حجاریان: مستبدها و دیکتاتورها هم قابل اصلاحند
  • این وطن مصر و عراق و شام نیست
  • سعید حجاریان: امیدوارم با مدیریت روحانی، حصر موسوی و کروبی و نیز حبس‌ها به پایان برسد
  • سعید حجاریان تدلیس در انتخابات را معنی کرد: اغوا، اغرا و اختلاس/ من به موضوع تدلیس پرداختم و درباره تقلب، ساکت بودم
  • سعید حجاریان: اینکه دولت بگوید مسائل سیاسی مانند حصر در اختیار دیگران است قابل پذیرش نیست
  • سعید حجاریان: من یک رانتخوارم /دو بار صداوسیما من را نشان داد. یکبارزمان ترور و یک بار در زمان اعتراف
  •  
    آخرین اخبار
  • نامه به رئیس قوه قضائیه
  • صفایی‌فراهانی: اصلاح طلبان به خاطر حضور در قدرت به منافع مردم خیانت نمی‌کنند
  • کیانوش‌راد: اصلاح‌طلبی راه آینده ایران است / مردم مالک این نظام هستند، بنابراین باید در شکل‌دهی به خانه خودشان نقش داشته باشند.
  • حمیدرضا جلایی‌پور: در دوره اصلاحات رسانه‌ها مردمی شدند
  • شکوری راد: در سال ۷۶ مسئولان فهمیدند در جامعه چه می‌گذرد، در سال ۸۸ مردم
  • آزادی مسعود پدرام از زندان اوین، پس از چهار سال حبس غیرقانونی
  • نامه ۱۷۰ محقق ایرانی به رئیس‌جمهور: روند گزینش دانشگاه‌ها را شفاف کنید
  • جنبش سبز؛ جایگزینی برای استبداد دینی
  • هم شاگردی مکتب قرآنی ما
  • فساد در امپراتوری مالی بنیاد تعاون ناجا/ قصه پرغصه همنشینی قدرت و ثروت
  • رابطه ثروت کثیف با قدرت سیاسی
  • معین: اتاق‌های فکر٬ جایگزین حلقه‌های بسته و سنتی دولت شود
  • صداقت و شفافیت
  • عبدالله رمضان زاده : چرا گزارش ستاد مبارزه با مواد مخدر درباره نقش پول‌های کثیف در انتخابات ۸۴ منتشر نمی‌شود؟
  • کیانوش راد: هدف امام برخورد با تحجر و باور رأی مردم بود
  • سید محمد خاتمی ملک باقی‌مانده از مادر خود را وقف امور عام‌المنفعه کرد.
  • پایان حکم ظالمانه ٦ ساله
  • سیاهه مالی فرهنگ دولتی
  • بلاتکلیفی و ضرب شتم علی شریعتی در زندان اوین
  • جاوید قربان اوغلی: با ادامه حصرها و حبس‌ها نمی‌توان جایگاه ایران در جهان را بهبود بخشید
  •