به روز شده: ۰۳:۲۱ تهران - سه شنبه ۹ دی ۱۳۹۳

رویای آزادی

نویسنده: مصطفی معین


از انتشار اعلامیه استقلال آمریکا در ۴ ژوئیه سال ۱۷۷۶ که بیان می دارد "ما به این حقایق بدیهی معتقدیم که همه انسان‌ها برابر آفریده شده اند، که آفریدگار آنان حقوق غیر قابل انتقال خاصی را به آنان اعطا کرده است؛ که حیات، آزادی و جستجوی خوشبختی از جمله این حقوقند... هر زمان و به هر شکلی که حکومت به این هدف‌ها آسیب رساند این حق مردم است که آن حکومت را تغییر دهند یا از میان بردارند" ، حدود ۲۴۰سال گذشته است. یکصد سال پس از آن در ۲۲ ژوئیه سال ۱۸۶۲، لغو سنت ننگین برده داری توسط رییس جمهور فقید ایالات متحده آمریکا، آبراهام لینکلن رسما اعلام گردید و باز یکصد سال بعد از آن در ۲۸ اوت ۱۹۶۳، سخنرانی مشهور مارتین لوترکینگ رهبر جنبش ضد نژادپرستی آمریکا در برابر بنای یادبود لینکلن در واشنگتن دی سی با عنوان "رویایی دارم، رویای آزادی" ایراد شد:

"رویای من این است که روزی این کشور به پا می خیزد و به معنای واقعی به اعتقادات خود جان می بخشد، ما این حقیقت را که همه انسان‌ها برابر خلق شده اند، آشکار و بدیهی می دانیم.... امروز یکصد سال از آن روز می گذرد، اما هنوز سیاهپوستان آزاد نیستند...". "زندگی سیاهپوستان اسیر بند و زنجیرهای تبعیض و جدایی نژادی است. در پهنه بیکران دریای رفاه مادی آمریکا، هنوز سیاهپوستان در جزیره دور افتاده فقر به سر می برند. پس از یکصد سال، سیاهپوستان در گوشه و کنار جامعه آمریکا، زار و نزار، خود را تبعیدیانی در کشورشان می بینند... ما تا روزی که سیاهپوستان قربانی وحشت غیر قابل بیان بی‌رحمی پلیس اند نمی توانیم راضی باشیم."

مارتین لوترکینگ به فاصله ۵سال از این سخنرانی ترور می شود و هنوز که هنوز است رویای او که آزادی و رفع فقر و تبعیض نژادی در جامعه آمریکا و تحقیر و سرکوب سیاهپوستان است، تحقق نیافته است. در همین هفته‌های اخیر کشتار دو جوان سیاهپوست توسط نیروی پلیس در شهر فرگوسن منجر به تظاهرات اعتراضی دامنه دار در بیش از ۹۰ شهر آمریکا شد.

نقض حقوق اساسی شهروندان و عدم رعایت استانداردهای حداقلی حقوق بشر توسط دولت آمریکا به داخل این کشور محدود نمی گردد، بلکه با استفاده ابزاری و دستآویز قرار دادن موضوع حقوق بشر و دفاع از دموکراسی، مشی سلطه طلبانه خود را طی دهه‌های اخیر در امور کشورهای دیگر گسترش داده است. هدایت و برنامه ریزی کودتای آمریکایی ۲۸ مرداد در سال ۱۳۳۲(۱۹۵۳) و ساقط کردن دولت ملی دکتر محمد مصدق در ایران، ارتکاب جنایات جنگی در ویتنام، تجاوز به افغانستان و عراق، حمایت از رژیم نژادپرست و متجاوز صهیونیستی در فلسطین اشغالی، شکنجه و آزار زندانیان گوانتانامو در سرزمین کوبا و شکنجه و تجاوز به کودکان و زندانیان ابوغریب در کشور عراق و... گوشه‌ای از نقض گسترده حقوق بشر در سطح جهانی از سوی رژیم آمریکاست.

حقوق بنیادین انسانی و ارزش‌های اساسی مندرج در اصول مختلف اعلامیه جهانی حقوق بشر برگرفته از آموزه‌های ادیان الهی، دستآوردهای تمدن‌های کهن چون منشور آزادی و حقوق بشر کوروش در ایران، اندیشه‌های متفکران و مصلحان و بهره گیری از خرد جهانی در دوران مختلف تاریخ بشری است. حقوق بشر بر پایه حکومت و آزادی قانون، تأمین عدالت، رعایت کرامت و حرمت انسان و نفی هرگونه خشونت، تبعیض و ستم نسبت به او و مشارکت فعال افراد در زندگی اجتماعی است. در واقع حقوق بشر روایتی جدید از حقوق فطری و طبیعی انسان است که در قوانین اساسی کشورها نیز به تدریج راه یافته و دولت‌ها نسبت به رعایت و تأمین آن‌ها در قبال شهروندان خود متعهد شده اند. در عصر ارتباطات و جهانی شدن فرهنگ، سیاست و اقتصاد، سرنوشت انسان‌ها مستقیماً به یکدیگر وابسته شده است. واقعیت این است که اکنون هرگونه نقض حقوق بشر توسط حاکمیت در هر کشوری که باشد، یک مسأله بین المللی تلقی شده و جامعه جهانی و حقوق بین الملل نسبت به آن واکنش نشان می دهد. به تعبیر آقای کوفی عنان دبیر کل سابق سازمان ملل متحد در سخنرانی در آخرین اجلاس کمیسیون حقوق بشر در قرن بیستم، "هیچ دولتی حق نخواهد داشت برای نقض حقوق و آزادی‌های اساسی ملت خویش، خود را پشت حاکمیت ملی مخفی نماید."

تجربه به دست آمده طی دو تا سه سده اخیر نشان می دهد که تنها با تصویب قانون و اعلام لغو برده داری، صادر نمودن اعلامیه‌های حقوق بشر و یا تدوین قوانین اساسی در کشورها، نه در سطح ملی و نه در مناسبات بین المللی، حقوق بشر تحقق نخواهد یافت. حتی می توان تصور کرد که اگر به خاطر ورود غرب به دوران صنعتی شدن و سرمایه داری به جای نظام ملکداری و فئودالیته و عدم نیاز به برده گیری نبود، نظام برده داری نیز به همان شکل رسمی می توانست ادامه یابد. هرچند هنوز هم مظاهر فرهنگ برده داری آن به صورت فقر گسترده، شکاف طبقاتی و تبعیض نژادی و خشونت خود را در شهر فرگوسن و چند ده شهر و ایالت سیاهپوست نشین آمریکا نشان می دهد.

پس از لغو برده داری در آمریکا و اروپا، عملا استعمار کشورهای جهان سوم و برده گرفتن ملت‌ها در دستور کارشان قرار گرفت که هنوز هم به نوعی ادامه دارد. به دلیل این غارتگری استعماری، هم اکنون برآورد می شود که صدها میلیون انسان و کودک دچار فقر شدید و سوء تغذیه و بدون امید به زندگی، ده‌ها میلیون شبه برده به بیگاری گرفته شده و آدم فروشی‌های پنهان و آشکار در سطح جهانی وجود دارد. در عین حال، سوأ استفاده از موضوع حقوق بشر به عنوان یک اهرم فشار اقتصادی و سیاسی برای تسلط بر ملل آسیایی، آفریقایی و آمریکای لاتین، پدیده نوظهوری است که از نیمه دوم قرن بیستم به این طرف از سوی آمریکا و هم پیمانان اروپایی آن به کرات رخ داده است.

باید تأکید نمود که واقعیت‌های تلخ فوق، مجوزی بر نادیده گرفتن آزادی‌ها و حقوق فطری و خدادادی انسان‌ها در کشورهای مسلمان و سایر پیروان ادیان الهی و ملل جهان سوم از سوی حکومت‌های آن‌ها نیست. همانگونه که قبلا اشاره شد، اصل حاکمیت ملی نیز نمی تواند قوانین و تعهدات بین المللی کشورها را نقض کند، به ویژه آن که ایران ما، خود از امضا کنندگان اولیه اعلامیه جهانی حقوق بشر نیز بوده است. گسترش فزاینده شکاف طبقاتی، رانتخواری و فساد اقتصادی، محدودیت‌های سیاسی و مدنی، قانون گریزی و فساد اداری، فقر و بیکاری و آسیب‌های اجتماعی، همگی از موارد نقض حقوق بشر و حقوق شهروندی در جامعه ماست.

در انتها، مایلم به پاس بزرگداشت دو قربانی خشونت پلیس و ستم و تبعیض نژادی، یک نوجوان و یک دستفروش سیاهپوست در فرگوسن، مایکل براون و اریک گارنر؛ مقاله را با بخش آخر سخنرانی مشهور مارتین لوترکینگ به پایان ببرم:

"بگذارید زنگ آزادی به صدا درآید، و زمانی که چنین شد، زمانی که گذاشتیم زنگ آزادی به صدا درآید، آنگاه که گذاشتیم زنگ آزادی از هر روستا و هر دهکده، از هر ایالت و هر شهر به صدا درآید، خواهیم توانست رسیدن آن را، روزی جلو بیندازیم که در آن روز همه فرزندان خدا -سیاه و سفید، یهودی و غیر یهودی، پروتستان و کاتولیک- خواهند توانست دست در دست هم بگذارند و آن سرود مقدس قدیمی سیاهان را سر دهند:
"سرانجام ما آزادیم! سرانجام آزادیم! سپاس خداوند متعال را، سرانجام آزادیم!"



یادداشت های مندرج در ستون "میهمان" لزوما دیدگاه سایت امروز نمی باشد.
-----
انتهای پیام

ارسال به شبکه های اجتماعی و پست الکترونیکی

نظر شما

امروز در فیس بوک
در همین زمینه
  • گلایه مصطفی معین از برخورد با وزارت علوم
  • اعتراض مصطفی معین به حکم قاضی مقیسه
  • مصطفی معین به جزای نقدی 20 میلیونی بدل از یک سال حبس تعزیری محکوم شد
  •  
    آخرین اخبار
  • بیانیه سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران در حمایت از پیام میرحسین موسوی و بیانیه خانواده کروبی
  • سیدمحمد خاتمی: امیدوارم چراغ امید در دل‌ها روشن باشد
  • فیض‌الله عرب‌سرخی: خاتمی در نزدیکی نیروها ایفای نقش می‌کند
  • پیام تسلیت جمعی از زندانیان بند ۳۵۰ اوین به علیرضا رجبیان
  • شورای هماهنگی راه سبز امید: کودتای ۸۸ با دروغ‌پردازی‌ها فراموش نمی‌شود
  • واکنش خانواده کروبی به جبهه دروغ و نفاق: زیبنده نیست حکومت را اینقدر ضعیف بدانید
  • میرحسین موسوی: برانداز کسانی هستند که از جیب مستضعفان و فقرا فسادهای عظیم ایجاد کردند
  • حجاریان: فساد باعث کم‌خونی دولت می‌شود/ منابع ملی برای همه است
  • روز نکبت ، ۹ دی
  • نامه خانواده های زندانیان سیاسی به دولت زنان کابینه: به ظلمی که بر زنان دربند می رود رسیدگی کنید
  • نگاهی به لایحه بودجه سال ۹٤
  • سید محمد خاتمی: رفع حصر، هم مطالبه جامعه و هم خواست دولت است
  • حمیدرضا جلایی‌پور: اگر نمایشگاهی از نقاشی‌های مهندس موسوی برگزار شود ۱۰۰ هزار نفر در آن شرکت می‌کنند
  • کیانوش راد:مهمترین اقدام جهت رفع فساد اقتصادی، شفاف‌سازی است
  • جامعه جنبشی، جامعه مدنی
  • نامه سرگشاده انجمن صنفی روزنامه نگاران ایران به وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی
  • بیانیه جمعی از نمایندگان ادوار مجلس برای رفع حصر یا محاکمه آقایان موسوی و کروبی، و سرکار خانم رهنورد
  • راه مبارزه با فساد؛ برگزاری سمینار یا پرداختن به ریشه‌ها؟
  • دکترمعین: تجارب مسولیتی، امانت اجتماعی است و باید آن را پاسداری و به آیندگان تحویل داد
  • متن کامل مصاحبه داود سلیمانی با روزنامه آفتاب یزد : مجلس هنوز پیام انتخابات گذشته را آنچنان که شایسته است درک نکرده است
  •