به روز شده: ۱۸:۲۹ تهران - یکشنبه ۲۷ بهمن ۱۳۹۲

سیاست های افزایش فرزند و فاجعه جمعیتی پایتخت

امروز: استان تهران به‌همراه شهرها و روستاهایش، روز به روز در حال بزرگ‌ترشدن و فربه‌تر شدن است. برای همین است که هر از گاهی اعلام می‌شود روستای تازه‌ای در این استان به شهر تبدیل شده‌است. به عنوان مثال، احمد‌آباد مستوفی یا نسیم‌شهر که تا چندی پیش توسط دهیار اداره می‌شدند، اکنون با شهردار اداره می‌شوند. این تبدیل روستا به شهر، اغلب ناشی از افزایش جمعیت است، بی‌آنکه زیرساخت‌های لازم برای تبدیل وضعیت روستا به شهر فراهم شده باشد. اما مسئله فقط همین شهرشدن روستاها نیست، بلکه مسئله جدی‌تر، افزایش سرسام‌آور و بیش از قدرت مهار و برنامه‌ریزی استان‌های تهران و البرز ‌است. این مسئله باعث شده است که بسیاری از کارشناسان، زنگ‌های هشدار را به صدا دربیاورند. حسین علیقلی‌زاده، کارشناس شهری و شهردار باسابقه شهرهای کشور از جمله این افراد است که معتقد است «فاجعه جمعیتی استان تهران در حال تکوین است.»

ارقام قابل توجه

شاید افزایش جمعیت امری پذیرفته شده باشد، اما موضوع این است که افزایش جمعیت استان‌ تهران، از حد کنترل خارج شده‌است، به حدی که به سختی بتوان نسبت به برنامه‌ریزی، هدایت و تامین زیرساخت‌ها برای آن اقدام کرد.

به همین دلایل است که علیقلی‌زاده، کارشناس مدیریت شهری با بیان اینکه مسئولان توجهی به معضلی که پیش روی استان تهران و البرز قرار دارد نیستند، می‌گوید: «براساس مصوبه هیات دولت در سال ۱۳۸۲، افق جمعیتی استان‌های تهران و البرز برای سال ۱۴۰۰، ۱۵ میلیون نفر تعیین شده ‌است. این درحالی است که اکنون یعنی در سال ۱۳۹۲، ۱۲ میلیون نفر جمعیت در استان تهران ساکن هستند.»

وی می‌افزاید: «این جمعیت به اضافه جمعیت استان البرز، بیانگر این است که جمعیت فعلی این منطقه، بسیار نزدیک به افق تعیین شده ‌است، درحالی که ۸ سال به افق زمانی تعیین شده باقی مانده است. از سوی دیگر، آنگونه که مرکز آمار کشور اعلام کرده است، نرخ رشد جمعیت استان‌ تهران ۱۵ درصد است.»

وی تاکید می‌کند: «جمعیت ۱۵ میلیون نفری استان‌های تهران و البرز برای افق مورد نظر، در صورتی است که جمعیت کشور به ۱۰۱ میلیون نفر رسیده باشد، اما اکنون جمعیت کشور نزدیک به ۸۰ میلیون نفر است.»

مسائل جانبی

افزایش جمعیت، تبعاتی نیز به دنبال دارد، اینکه زیرساخت‌ها و نیازهای این جمعیت، مانند شغل، مسکن و از همه مهم‌تر آب و برق را چگونه باید تامین کرد؟ زیرا هم‌اکنون شهر تهران با مشکل تامین آب شرب مواجه است.

علیقلی‌زاده در این‌باره معتقد است: «مصوبه مذکور، یعنی تعیین افق جمعیتی، به منظور تامین توسعه پایدار و ضرورت کنترل جلوگیری از افزایش جمعیت، و تامین آب شرب صورت گرفته است. اما اکنون نه تنها تامین این خدمات دشوار به نظر می‌رسد، بلکه مشکلات دیگری نیز گریبان‌گیر شهرهای اطراف استان تهران شده است.»

وی‌ اضافه می‌کند: «گرچه اکنون در تهران به شدت با ساخت‌وسازغیرمجاز برخورد می‌شود، چون جریمه‌ها بسیار بالاست. اما در شهرهای اطراف تهران، پروانه ساخت می‌گیرند، اما چند طبقه اضافه‌تر می‌سازند. به همین دلیل مشاهده می‌کنیم که در شهرهای اطراف تهران به دلیل افزایش جمعیت و درآمدی که ساخت‌وساز دارد، این ساخت‌وسازها به همراه افزایش جمعیت، در حال افزایش است.» این شهردار باسابقه تصریح می‌کند: «فاجعه دارد شکل می‌گیرد. زیرا با این روند تا سال ۱۴۰۰ دوسوم جمعیت کشور در تهران و شعاع ۱۲۰ کیلومتری تهران مستقر خواهند شد. یعنی در آبیک و قزوین، قم تا سمنان و فیروزکوه، یعنی تا شعاع ۱۲۰ کیلومتری تهران، دو سوم جمعیت کشور در حاشیه تهران مستقر خواهند شد.»

علت افزایش جمعیت چیست؟

چرا جمعیت استان‌های تهران و البرز به سرعت در حال افزایش است؟ بعید به نظر می‌رسد که مسئولان نسبت به این واقعیت‌ها، یعنی کمبودهایی که در مناطق دیگر کشور وجود دارد، اطلاعی نداشته باشند. اما چرا کاری صورت نمی‌گیرد؟

این کارشناس معتقد است که «جاذبه‌هایی که تهران و اطراف آن دارد، علت اصلی افزایش جمعیت است. اکنون روستاهای بسیاری به دلیل این افزایش جمعیت به شهر تبدیل شده‌اند، مانند احمد‌آباد مستوفی. این درحالی است که دهیاری وظایف بیشتری دارد. پس چه ضرورتی دارد که روستاها را به شهر تبدیل بکنیم؟»

وی با اشاره به اینکه باید به شدت از ساخت‌وساز در تهران و شهرهای حاشیه آن جلوگیری کنیم، می‌افزاید: «باید از جاذبه‌هایی که شهرهای با سابقه و تجربه ۳۰ ساله دارند، کاسته شود و این با افزایش جاذبه و درآمد ساکنان روستاها و شهرهای دیگر کشور ممکن است.»

علیقلی‌زاده با ذکر مثالی اضافه می‌کند: « کسانی که در ۲۰ سال گذشته از روستاهای آذربایجان به روستاهای حاشیه تهران آمده اند و صاحب زندگی بهتری شده‌اند، مثلا کسی که ۲۰ سال قبل به تهران آمده و در روستاها و شهرهای اطراف ساکن شده است، اکنون صاحب یک خانه ۵۰۰ میلیون تومانی است، اما خویشاوند همین فرد که در استان و روستای خود مانده است، هنوز صاحب ۱۰۰ گوسفند است.» وی با بیان اینکه تولید روستایی جایگاهی ندارد و شغل‌های خدماتی باعث افزایش جاذبه شهرهای اطراف تهران شده است، تصریح می‌کند: «تامین آب دوسوم جمعیت کشور در این منطقه، یعنی ۵۰ میلیون نفر در حاشیه ۱۲۰ کیلومتری تهران و تامین زیرساخت‌های دیگر این جمعیت، به میلیاردها تومان هزینه نیاز دارد، نه تنها تامین این هزینه دشوار و نزدیک به غیر ممکن است، بلکه به نظر می‌رسند همه خوابند و کسی متوجه نیست که چه شرایطی در حال شکل‌گیری است.»

تفاوت‌های درآمدی تهران و دیگر شهرها

زمانی احمدی‌نژاد از انباشت بیش از ۲۰ درصد ثروت کشور در تهران خبرداده بود، امری که چندان مورد توجه واقع نشده ‌است. اما واقعیت جز این نیست که تهران، مانند سیاه‌چاله‌ای، بخش زیادی از ثروت و سرمایه‌های مادی و انسانی کشور را به خود جلب می‌کند و هیچ به فکر شهرها و نقاط دیگر استان نیست.

ساده‌ترین فرجام این روند، توسعه به شدت نامتوازن در کشور است، سیاستی که در نهایت باعث کشیده‌شدن نزدیک به دو سوم جمعیت کشور به تهران و شهرهای اطرافش می‌شود. شهردار اسبق شهرهای خرم‌آباد و همدان، در این باره معتقد است: «براساس سرشماری سال ۱۳۹۰، استان تهران ۱۲ میلیون و ۱۰۰ هزار نفر جمعیت دارد که به تنهایی ۸ میلیون نفر آن در تهران ساکن هستند. اما همین جمعیت سالانه ۱۵ هزار میلیارد تومان بودجه دارد. این درحالی است که بودجه ۵/۴ میلیون ساکن در شهرهای استان تهران به هزار میلیارد تومان می‌رسد.»

وی اضافه می‌کند: «این در حالی است که این جمعیت اخیر باید به طور متوسط ۷ هزار میلیارد تومان درآمد داشته باشد.» علیقلی‌زاده در پاسخ به این پرسش که آیا شهرداری‌ها نمی‌توانند چنین درآمدی را جذب کنند، می‌گوید: «نمی‌توانند این رقم را دربیاورند. زیرا زیرساخت‌های لازم در شهرداری‌های اطراف تهران وجود ندارد.»

آینده ناروشن

با این وضعیت، آینده تهران و شهرهای اطرافش، در قیاس با کل کشور چه خواهد بود؟ این کارشناس معتقد است: «در صورت ادامه این روند، روزی چشم باز خواهیم کرد که ۵۰ میلیون نفر در تهران و اطراف زندگی می‌کنند که زیرساخت نداریم.»

وی با بیان اینکه در سال ۱۴۰۰ باید به جمعیت فعلی استان‌های البرز و تهران می‌رسیدم، می‌افزاید: «آیا دولت که خود مصوبه چشم‌انداز جمعیتی تهران را تصویب کرده است، بررسی کرده‌است که چرا اکنون این منطقه ۵/۲ میلیون نفر جمعیت اضافه دارد؟ آیا باساخت‌وساز‌های غیرمجاز برخورد می‌شود؟ فاجعه در حال شکل‌گیری است و باید فکری به حال این موضوع کرد.»

وی ادامه می‌دهد: «گزارش‌هایی از بومهن نشان می‌دهد که ساخت‌وساز غیرمجاز به شدت دارد اتفاق می‌افتد، مثلا با گرفتن مجوز ساختمان ۳ طبقه، ۸ یا ۱۱ طبقه می‌سازند. این یعنی جمعیت، به مسکن نیاز دارد و دارد از مسیرهای غیرقانونی این نیاز را تامین می‌کند و به ساخت‌وساز غیرمجاز دامن می‌زند. در این جا نهادهای نظارتی و امنیتی مانند سازمان بازرسی باید ورود پیدا کنند.»

گزارش از قانون



-----
انتهای پیام

ارسال به شبکه های اجتماعی و پست الکترونیکی

نظر شما

امروز در فیس بوک
در همین زمینه
  • یونسی: برخی به اسم سیاست دروغ می‌گویند
  • هاشمی رفسنجانی: سیاست های محدودکننده نتیجه معکوس می دهد
  • یادداشتی از زندانی تبعیدی، سید ضیاء نبوی در زادروزش: انگیزه هایی برای سیاست ...
  • حمایت شورای هماهنگی راه سبز امید از بازنگری در سیاست های گذشته
  • سعید حجاریان: اینکه دولت بگوید مسائل سیاسی مانند حصر در اختیار دیگران است قابل پذیرش نیست
  • محمود سریع القلم: تنها راه پیشرفت کشور تفکیک قدرت سیاسی از اقتصادی است
  • سردار سپاه: دخالت در سیاست حرام است اما با افراد ضد نظام برخورد می کنیم
  • آیت الله جوادی آملی: ستون اصلی سیاست اسلامی مردم هستند
  • بهنود؛ کاظمیان و نگهدار چشم‌انداز انتخابات 92 را ارزیابی کردند/ سیاست‌ورزی جامعه‌محور یا حکومت‌محور
  •  
    آخرین اخبار
  • همه با هم امضا کنیم/ نامه‌ی مردمی به رییس جمهور برای رفع حصر
  • مساله ای به نام «حصر» و تصمیم سنجیده ای که برعهده شورای امنیت ملی است
  • اسماعیل گرامی مقدم: رهبران محصور جنبش سبز تقاضای آزادی نخواهند کرد
  • اعتراض مردم شهرهای مختلف به پخش «سرزمین کهن» از صدا و سیما؛ پخش سریال متوقف شد
  • ادامه انتقادها از جشنواره فجر به دولت اعتدال؛ ما فهمیدیم که ۸۸ چه اتفاقاتی افتاد، ولی شما آمدید تا جلوی اینها را بگیرید
  • تفنگش را زمین بگذاشت و بشکست/ فتوای علما می‌تواند عامل بازدارنده شکار بی‌رویه باشد
  • امضا و اعلام حمایت عیسی سحرخیز از نامه مردمی به رییس جمهور برای رفع حصر
  • نگرانی خانواده مریم شفیع پور از اجرای تهدیدات بازجو در صدور حکم
  • وزیر صنعت هم از دروغهای دولت قبل می گوید
  • نشر چشمه در نمایشگاه کتاب سال بعد حضور نخواهد داشت
  • سعید معیدفر: انحصارطلبان با تحریک گروه‌های خودسر به دنبال بی‌اعتبار کردن دولت هستند
  • سایت جبهه پایداری: چرا دیوانه وار به بابک زنجانی حمله می کنید؟ او عامل دور زدن تحریم بود
  • مقتدی صدر از سیاست کناره گیری کرد
  • پنج مرزبان ایرانی سالم هستند
  • انتقال رسول بداقی و شاهرخ زمانی به سلول انفرادی
  • بحران آب به ۳۰۰ نقطه زیرزمین رسید
  • ۳ میلیون کارگر دست‌خالی به تعطیلات می‌روند؟
  • بازداشت کاظم برجسته، عضو ستاد میرحسین و اجرای ۵ سال حبس تعزیری
  • خانواده جانباختگان ۲۵ بهمن ۸۹؛ پرونده ها مختومه، منع تعقیب برای عاملان
  • ابهامات کنکور کارشناسی ارشد ادامه دارد
  •