به روز شده: ۱۹:۴۷ تهران - جمعه ۲۵ بهمن ۱۳۹۲

بررسی دلایل تداوم حصر

 آقایان! ترس امنیتی تان بی مورد است، دلسوزان کشور را آزاد کنید

امروز: حصر وارد چهارمین سال خود می شود. شاید روزی که حصر آغاز شد تصور چنین مدت طولانی از آن نمی رفت. مطالبه رفع حصر به وضوح از دل جامعه شنیده می شود. کمترین ادعا این است که ادامه این روند هیچ منطق و توجیه قانونی، اخلاقی و شرعی ندارد، اما با این حال این اقدام ظالمانه ادامه دارد. دلیل این امر چیست؟ حاکمیت از تداوم حصر چه اهدافی را دنبال می کند؟ و بالاخره اینکه وظیفه کسانی که با انگیزه های مختلف به دنبال رفع حصر هستند چیست؟

در این یادداشت کوتاه تلاش می شود تا پاسخی اجمالی به این پرسش ها داده شود، اما حتما این پاسخ ها کافی نیست و خوب است که صاحب نظران و افراد مختلفی که دغدغه این موضوع را دارند، به این مساله بپردازند و دیدگاه هایشان را در عرصه عمومی به اشتراک بگذارند.

دلایل حصر

دلیل حصر را می توان سیاسی برشمرد. حاکمیت در پی نمایش ۹ دی ۸۸ و پس از آنکه با تبلیغات بسیار مدعی پایان جنب سبز شد، ناگهان با حضور وسیع مردم در ۲۵ بهمن یک سال بعد از ادعای پایان فتنه مواجه شد. آنها طبعا عصبانی شدند و محدودیت های ترددی که از ماه ها پیش برای موسوی و کروبی و رهنورد ایجاد کرده بودند را به سطح یک حصر کامل افزایش دادند.

تصمیم به ایجاد حصر در بالاترین رده های مسئولان نظام و نظر شخص رهبری صورت گرفت، اما حسب گفته های متعدد برخی مسئولان، کانال این تصمیم گیری شورای عالی امنیت ملی بود. تصمیمی که تاکنون به کرات اثبات شده که غیر قانونی است، چرا که هیچ مجازات و محدودیتی خارج از مسیر قانون و دادگاه از سوی هیچ فرد و نهادی، حتی در بالاترین سطح حکومت نباید صورت بگیرد. به واقع می توان گفت که این حصر با اصول متعددی از قانون اساسی از جمله اصول ۲۲ ، ۳۲ ، ۳۷، ۴۰ ، ۱۵۹، ۱۶۸و به خصوص اصل ۳۶ منافات دارد که به صراحت می گوید «حکم به مجازات و اجرای آن باید تنها از طریق دادگاه صالح و به موجب قانون باشد.» اما زور زیاد غیر پاسخگو با قانون و منطق کاری ندارد. به هرحال حصر از سوی مدعیان قانون صورت گرفت و روز به روز بر ابعاد سخت گیرانه آن افزوده شد.

دلایل تداوم حصر

اگر بتوان دلایل ایجاد حصر را به موضوعات سیاسی و امنیتی ارجاع داد، قطعا تداوم حصر با این توجیه خصوصا پس از انتخابات ۲۴ خرداد سازگار نیست.

اخیرا آقای پورمحمدی، وزیر محترم دادگستری که به نظر می رسد درباره پرونده رفع حصر مسئولیت ویژه ای داشته باشد، چند اظهار نظر در این باره داشته است. (وی درباره این موضوع تاکنون نظرات جدی تری از سایر نظرات مقامات رسمی حکومت مطرح کرده. اهمیت نقش او در این پرونده را می توان به یکی از مصاحبه های اخیر وزیر اطلاعات ارجاع داد که با وجود ظاهر پراهمیت تری که این وزارتخانه دارد، در پاسخ به پرسشی درباره حصر، ضمن اظهار بی خبری گفته بود از آقای پورمحمدی بپرسید!) بر این مبنا دو اظهار نظر اخیر ایشان را درباره حصر مروری می کنیم تا در فضای انسداد گفتگوی سیاسی در کشور، اولا به دلایل تدام حصر اگر می توانیم پی ببریم و ثانیا اگر نکته ای را پیرامون آن می توان مطرح کرد، به طریق دیپلماسی عمومی، در ملا عام به گفتگو بگذاریم.

ابتدا مطلب منتشر شده از سوی ایسنا به تاریخ سه شنبه ۱۵ بهمن امسال را مرور کنیم که آقای پورمحمدی "در پاسخ به خبرنگاری که پرسید آیا اینکه گفته شده اگر مسببن فتنه ۸۸ توبه کنند می‌توانند به جامعه باز گردند، شامل کروبی و میرحسین موسوی نیز می‌شود و اینکه چرا این دو نفر دادگاهی نمی‌شوند؟ گفت: نظام برای کسی استثنا قائل نیست. اینکه کسانی که محکوم شدند بخواهند توبه کنند می‌توانند به جامعه باز گردند و بگویند که ما قانون‌مند هستیم و به آرامش کشور پایبندیم و اگر چنین چیزی را اعلام کنند می‌توانند مشمول عفو شوند. وزیر دادگستری ادامه داد: نسبت به محاکمه این افراد صحبت‌های زیادی مطرح شده و نظام این موضوع را سبک و سنگین کرده است و تا الان نیز شاهد آثار آن هستیم. نظام هوشمندانه تلاش می‌کند تا از فتنه جدیدی جلوگیری کند. پورمحمدی ادامه داد: امنیت کشور و عدم اختلاف اصل است. همچنین نظام به دنبال رفتارهای خشن نیست، اما منافع و مصالح ملی در اولویت قرار دارد."

در اظهار نظر دیگری به تاریخ شنبه، ۱۹ بهمن، او بار دیگر گفت که نظام در حال سبک و سنگین کردن مساله است و افزود: "باید عوامل داخلی و فضای بیرونی دست به دست هم بدهد تا نظام یک تصمیم با منفعت بیشتر را بگیرد."

او همچنین گفت: "تاکنون هم بنای نظام همین بوده تا تصمیمی بگیرد تا حاشیه های کمتری داشته باشد و خسارتها کاهش یابد و سوء استفاده کمتری شود به هر حال اگر فضای کشور آرامش بیشتری داشته باشد و عوامل تحریک و فشار کاسته شود راحت تر می توان تصمیم گرفت و برخی سخت گیری ها را می توان به حداقل رساند.»

می توان گفت که در این مطالب دقیقا روشن نیست که سخن وزیر دادگستری درباره راهکار پیشنهادی رفع حصر چیست، اما ظاهرا درباره تداوم حصر، دغدغه امنیتی را به میان آورده است. اما نکته ای در اظهار نظر اول وجود دارد که تا حدی موضع جدید و متفاوت به نظر می رسد. جایی که شاید با تجدید نظر درباره درخواست عفو و توبه از سوی محصوران، آنان به پایبندی به قانون و آرامش کشور دعوت کرده شده اند.

اگر این برداشت از این اظهار نظر درست باشد، باید حسرت خورد که کشور را در تنگناهای بی جهت نگه داشتن، با چه بحث های ساده وبدیهی اتفاق می افتد.

آیا واقعا ورای شعارها و پرونده سازی ها و کری خوانی های سیاسی که از سوی محافل اقتدارگرا صورت می گیرد، کسانی در هیات حاکمه وجود دارند که از بس داد زده اند "دزد، دزد"، خودشان هم پی گرفتن دزد خیالی افتاده اند؟ یعنی آیا واقعا در حاکمیت درباره کسی که پس از سال ها گوشه نشینی به میدان آمد تا حاکمیت قانون و ملت را بازگرداند، چنین تصوری وجود دارد؟ هم او که پس از انتخابات مخدوش هم با وجود آنکه بسیاری از همراهانش در خیابان ها کشته شدند و هزاران نفر بازداشت و شکنجه و سرکوب شدند، اما یک لحظه گرفتار رادیکالیسم نشده و بر سر شعار اولیه "اجرای بدون تنازل قانون اساسی" پایدار ماند؟ هم او که به شهادت بیانیه هایش در اوج عصبانیت مردمی که نجیبانه و همراه با سکوت به میدان اعتراض آرام آمده بودند اما با تندترین وجه خشونت مواجه شدند، همچنان از مدارا گفت و اعضای همان نیرویی که به سبزها حمله می کردند را "برادران بسیجی" خود نامید و خوب می دانیم که اگر همین امروز هم پس از سه سال حبس به سراغش برویم، هیچ ایرانی به خصوص سابقه داران ایثار و شهادت را جز برادران خود نمی داند، هرچند در حق وی جفاهای ناروا کرده باشند.

اگر در این کشور سه نفر باشند که بر قانون تاکید داشته باشند، همین افرادی هستند که رعایت قانون و نظم از جانب آنها مورد درخواست قرار گرفته است. آنها تاکنون نیز این همه هزینه را پرداختند تا قانون و آرامش حاکم شود و رای مردم. در این مسیر اگرچه با رفع حصر همچون هر شهروند دیگری حق آزادی بیان برای آنها متصور است، اما به خصوص با تشکیل دولتی که اساس آن کاملا مورد قبول است و مجموعه حرکتی آن نیز مورد تایید اغلب سبزها به خصوص با خوانش میرحسینی از جنبش سبز قرار دارد، چنین دغدغه ای غیر منطقی است.

البته یک نگرانی به ظاهر امنیتی دیگر هم به موضوع استقبال و شادی عمومی از رفع حصر باز می گردد که حاکمیت از آن نگرانی دارد. هرچند این نگرانی نشان دهنده این است که حاکمیت از حجم عمیق این مطالبه مردمی باخبر است، اما آن ها به جای این نگرانی می توانند به ابعاد مثبت آن در قرار گرفتن در مسیر آشتی با مردمی فکر کنند که از این اتفاق امید و نشاط می گیرند. اصلا چرا باید حاکمیتی از شادمانی مردمش نگران باشد؟ ضمن اینکه تاکنون سبزها نشان داده اند که در رفتار خود به دنبال برنده کردن همه ملت با هم هستند و هیچ کدام از شادی های خود را به عنوان شکست دیگری نمی خواهند و این همان چیزی است که میرحسین نیز بر آن تاکید داشته است. به هرحال این نگرانی ها مواردی نیستند که بر اساس آن چنین حصر غیر قانونی را ادامه داد که از قضا بر خلاف خواست حاکمان، روز به روز بر سرمایه اندوخته محصوران می افزاید و هرچه بگذرد، حل آن سخت تر خواهد شد.

به هر تقدیر اگر واقعا دلیل تداوم حصر این مسائل باشد، نباید کار سختی برای رفع آن در پیش رو باشد.

اما مساله جایی است که از نهادهای دیگر صداهای دیگری نیز می رسد. یکی از آنها مربوط به قوه قضائیه است که به خصوص رئیس و سخنگوی آن هر از چندی با سخنان تند و بی منطق خود بر آتش افراط می دمند. معلوم نیست که چنین قوه قضائیه ای که آتشش از همه تندتر است اگر قرار بود محکمه ای برای محصوران ایجاد کند، در برابر این همه موضع گیری جانبدارانه و یکسویه و تندی که داشته اند، چگونه می توانستند مسند قضاوت را معنا ببخشند!؟

آخرین اظهار نظر آقای محسنی اژه ای، سخنگوی قوه قضائیه را در این باره ببینید: افرادی برای رفع حصر بی‌جهت تلاش می‌کنند به نتیجه هم نمی‌رسند ... تا سران فتنه نسبت به این اقدامات مجرمانه خود ابراز برائت نکنند، اتفاقی نخواهد افتاد ... [اما آنها] می‌گویند ما توبه نمی‌کنیم.

این صدا، صدای متفاوتی است از بخشی از نظام که نه دغدغه رای دارد و نه پذیرش موضعش از سوی جامعه. از سویی این بخش از نظام تاکنون بهره بسیاری از تداوم کدورت ها و تنش ها برده و احساس می کند که در یک فضای آرام و منطقی ممکن است از اهمیت تقششان در نظام کاسته شود.

به واقع می توان گفت جریانی که عنوان "کاسبین فتنه" را پیدا کرده اند، به دلیل نگرانی از به هم خوردن کاسبی شان از رفع حصر نگرانند.

از سوی دیگر بررسی ماهیت این بخش از نظام برای فهم تداوم حصر راه گشاست. این بخش از نظام به درستی عنوان "اقتدارگرا" یافته است. اقتدارگرایان جریانی هستند که منبع مشروعیت خود را قدرت سخت و راه تداوم حضور خود را اعمال آن می دانند. آنها در این مسیر بدشان نمی آید که حمایت مردمی از نوع توده وار را داشته باشند، اما اگر هم این حمایت نباشد، بر اساس آموزه های اساتیدشان همچون مصباح یزدی، خود را معطل آن نمی کنند و از ابزارهای دیگر قدرت همچون زندان، اسلحه، ارعاب، خشونت و حتی بهتان بهره می برند. لذا این جریان چندان دغدغه اقناع مردم برای تصمیماتش را ندارد و اگر بین دو گزینه اقناع (حتی با فریب مردم) و دیگری ارعاب قرار بگیرد، بر اساس ماهیت وجودی اش، چه بسا ارعاب را انتخاب کند.

این جریان متکی به سرنیزه است، با رای انتخاباتی مردم بر سر کار نیستند و با رای مردم هم نمی توان بر تصمیماتشان تاثیر گذاشت، به همین دلیل از آنچه دارند، یعنی قدرت عریان، حداکثر بهره را می برند. بر این اساس حصر برای آنها نماد اقتدار در برابر منتقدان داخلی شده است. حصر پرچم زورگویی این جریان است و تصور می کند که اگر بنا بر پایان حصر باشد، باید توام با اثبات زور بیشتر آنها و تمکین منتقدان به این توازن قدرت باشد تا تکبر طاغوت وار اقتدارگرایان آرام بگیرد. به زبان ساده تر، همه باید بفهمند که قلدرها چه کسانی هستند و به این قلدری گردن کج کنند.

این موضع، متاسفانه کار را سخت می کند. منتقدان اگرچه طرفدار شیوه های مدنی در حل اختلافند، اما مدنیت را به معنای کرنش در برابر بربریت نمی دانند، هرچند این بربریت لباس قانون پوشیده باشد. اگر نظام نگران مسائل امنیتی باشد، از آن گونه که مصطفی پورمحمدی عنوان کرده است، این نگرانی قابل گفتگو و حل است و اساسا نگرانی اشتباهی است که اغلب طرفداران اصلاحات درونزا معتقد به رفع این دغدغه اند. از ابتدای جنبش سبز هم که حرکتی مدنی و اجتماعی سیاسی بود، اگر از آن نگرانی امنیتی برای عده ای ساخته نمی شد و با این پدیده اجتماعی برخورد امنیتی صورت نمی گرفت، نتیجه اش می توانست در خدمت همه کشور و پویایی نظام قرار گیرد، اما متاسفانه غلبه نگاه امنیتی بر مصادر بالای نظام، آن اشتباه بزرگ را رقم زد و با اینکه باور تداوم آن نگرانی در شرایط حاضر سخت است، با این حال می توان برای رفع آن اقدام کرد. اما متاسفانه برای اثبات اثبات رویکرد دوم به رفع حصر، کمکی از سوی سبزها و به خصوص همراهان در حصرش برنمی آید و بدون قصد رجزخوانی باید گفت که حتی اگر تنهاترین تنها شوند، به تبعیت از مکتبی که در آن رشد یافته اند و رشد یافته ایم، مکتب خط قرمز دار، با هویت، اهل گفتگو اما ثابت قدم بر اصول غیر قابل گذشت، مکتب روشن و گویا و ظلم ناپذیر عاشورا، این راه ادامه می یابد و هر پایان دنیوی هم که بر آن متصور باشیم، پیروز نهایی از آن آنانی خواهد بود که بر سر عهد خود با خدای خود ثابت قدمند.

مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُم مَّن قَضَى نَحْبَهُ وَ مِنْهُم مَّن یَنتَظِرُ وَ مَا بَدَّلُوا تَبْدِیلًا

کلمه-علی بردبار



-----
انتهای پیام

ارسال به شبکه های اجتماعی و پست الکترونیکی

نظر شما

امروز در فیس بوک
در همین زمینه
  • شورای هماهنگی راه سبز امید: آزادی محصورین به تقویت وحدت ملی و ایجاد فضای امن در کشور کمک می کند
  • عیسی سحرخیز: مطالبه رفع حصر را باید دائم تکرار کرد
  • آیت الله دستغیب: به راستى قرار گرفتن در حصر سخت‌تر از زندان است
  • برگزاری مراسم اعتراض به آغاز چهارمین سال حصر همراهان جنبش سبز در آمریکا و فرانسه
  • کانون مدافعان حقوق بشر: زندان خانگی رهنورد، کروبی و موسوی غیر قانونی است
  • محسنی‌اژه‌ای: حصرشدگان توفیق توبه ندارند و توبه نمی کنند
  • آخرین اظهارات محسنی اژه ای درباره رهبران جنبش سبز: تا توبه نکنند کاری انجام نمی‌شود/ افراد برای رفع حصر بی‌جهت تلاش نکنند
  • بیانیه آیت الله دستغیب؛ نتیجه این سالها تاراج اموال مردم، دین زدگی جوانان، بی خاصیت شدن مجلس و قوه قضاییه بود
  • جواد ظریف: رییس جمهور به تعهدش برای آزادی محصورین وفادار است
  •  
    آخرین اخبار
  • برگزاری دادگاه ۴ درویش گنابادی پس از ۱۰ ماه بازداشت موقت
  • آخرین خبرها درباره پرونده اتهامات مالی مرتضوی
  • فرزند هاشمی رفسنجانی: دریغ و افسوس برای آنهایی که اسیر زندان بیگانه و در خاکی دیگرند
  • هشدار نسبت به ادغام تامین اجتماعی در بیمه سلامت
  • همه با هم امضا کنیم/ نامه‌ی مردمی به رییس جمهور برای رفع حصر
  • معصومه ابتکار: اقتصاد سبز در دستور کار دولت یازدهم قرار دارد
  • علی تاجرنیا: جنبش دانشجویی در بد‌ترین شرایط خود از ابتدای حیات است
  • کنشگران ملی - مذهبی؛ گروگانگیری نجات جان سربازان وطن، وظیفه همه ماست
  • دستور پیگیری تخلف ۹ هزار میلیاردی از سوی رییس جمهور: نامه‌هایی که قرار نیست در جیب بماند
  • رانندگان اتوبوس حامل شرکت‌کنندگان در میتینگ احمدی‌نژاد هنوز طلبکارند
  • فروش قدیمی‌‌ترین دانشکده روزنامه‌‌نگاری خاورمیانه؛ چوب حراج به دانشکده ارتباطات
  • نماینده مجلس: تاکنون نتوانسته‌ایم با ربایندگان ۵ مرزبان ایرانی ارتباط برقرار کنیم
  • علی یونسی: هیچ‌کس به دلیل اعتقاد به یک دین و مذهب نباید احساس محرومیت نکند
  • گزارش شهرداری درباره مرگ دو شهروند در آتش‌سوزی جمهوری/ متهم: «نردبام» و «ازدحام»
  • وزیر ارشاد: حذف فیلم «من عصبانی نیستم» به دلیل هجمه اصولگرایان به این فیلم بود
  • گزارش بانک مرکزی از قیمت موادغذایی/ ۵ گروه خوراکی گران شد
  • متن کامل اولین شکایت وکلای زندانی دراویش از قاضی صلواتی
  • محرومیت از طبابت در انتظار پزشکان زیرمیزی بگیر
  • همراهی صدا و سیما و مدیران جشنواره فیلم فجر در سانسور و حذف
  • مصوبه عیدی ۵۰۳هزار تومانی کارمندان و بازنشستگان دولت ابلاغ شد
  •