به روز شده: ۱۵:۵۸ تهران - سه شنبه ۲۴ دی ۱۳۹۲

شعار محدود، مقاومت نامحدود

 حماسه ی حسینیِ زهرا و پروین های سبز

امروز: حسین بن علی (ع) در برابر لشکر دشمن قرار گرفته است. او خبردار شده که دعوت های بی شمار با تهدید و تطمیع حاکمان وقت ملغی شده و حالا باید در برابر دشمنی تا بن دندان مسلح تصمیمی تاریخی بگیرد.

او سال ها پیش از آن سکوت کرده بود. زمانی طولانی در چارچوب صلح برادرش، امام حسن (ع) به سیاق پدر بزرگوارش به سکوت گذراند، اما زمانی که تعهدات از سوی معاویه شکسته شد و دیکتاتوری طاغوت رسما و صریح تر از همیشه جای سیره پیامبر(ص) را گرفت و حکومت از معاویه به یزید، پسرش رسید، "برای اصلاح امت جدش" به پا خاست.

این خیزش نه بر اساس تصمیمی شخصی و نه بر اساس توهم بود. او به دعوت رفت و حالا دعوت ها به دلایل مختلف برداشته شده بود.

برخلاف روضه های رایج، امام به شیوه های کور و ماجراجویانه دست نزد. او گفتگو کرد و راه های مختلف برای اجتناب از درگیری را پیش نهاد. از بازگشتش به مدینه تا رفتن به سوی یمن را در برخی روایات آورده اند که از سوی امام پیشنهاد شد. اما حاکم جز به بیعت حسین و خاندانش رضایت نمی داد و این همان خط قرمز او بود.

انعطاف امام در آن برهه که شاید متکی بر اصولی چون پاسداشت زندگی و در نظر گرفتن مصالح عالیه جامعه مسلمانان بود، می توانست به عوامل دیگری همچون ترس هم برداشت شود اما اگر هم چنین برداشتی بوده، هم طرف های مذاکره و هم تاریخ روی دیگر حسین را مشاهده کردند. او فصل محاسبه و عقل را پشت سر نهاد، از سیاست عبور کرد و در روی دیگر سکه ی زندگی، شجاعانه و عارفانه نوبت به عاشقی داد.

او جانش را بر سر یک "نه" گذاشت. زنده یاد شریعتی جمله ای دارد که می گوید، "ارزش هر فرد به اندازه حرف هایی است که برای نگفتن دارد." این تعبیر را اندک تغییری می دهم و می گویم، "ارزش انسان ها به قدرتی است که برای «نه» گفتن دارند." و حسین جان بر سر این «نه» گذاشت.

او یکی گفت "نه" و آن را دو نکرد. او شعاری بی نهایت نداد، واقعیت را به پای آرمان گرایی کور نسوزاند، بلکه زمانی که دید آن "نه" بر بستری از زمان و شرایط رسیده شده، آن را چید و بر دل تاریخ نشاند. او در این راه حتی منتظر دعوت کنندگان نیز نماند. او به مرحله ای رسید که این رسالت را تنها بر دوش خود و کسانی دید که به آن راه ایمان دارند و تاریخ را فراتر از جغرافیا و مکتب را عمیق تر از سیاست و حقیقت را برتر از مصلحت های معیشت ساخته می دانند. او چراغ ها را خاموش کرد تا بی ریا و بی دست و پاگیری تعارف ها، تنها کسانی بمانند که برای آنها نیز نوبت، نوبت عاشقی بود.

حسین این گونه، به تعبیر زیبای لطف الله میثمی "استراتژی پیروز" را برگزید؛ شعار محدود، مقاومت نامحدود؛ و پای آن تا پایان ایستاد. پایانی که آغازی بر یک مکتب جاویدان شد. مکتب عاشورا، مکتب بی همانندی که بسیاری از موقعیت های زندگی اجتماعی و سیاسی و حتی عرفانی مبارزان راه آزادی و عدالت را نور می بخشد و راهنمایی می کند.

در این بین یکی از آخرین حرکت های اجتماعی و سیاسی که خود را در شعار و عمل تلاش کرد تا به آن منبع کمال وصل کند و از آن الهام بگیرد، جنبش سبز مردم ایران بود. جنبشی که اگرچه با یک پرسش ساده "رای من کجاست" آغاز شد، اما ابعادی بسیار فراگیرتر از آن پیدا کرد و همه ابعاد مناسباتی که می رفت حاصل انقلابی دینی و عاشورایی در ۵۷ را طاغوتی و دیکتاتوری کند و به نام حکومت اسلامی، ظلم و زورگویی را نهادینه کند، به چالش کشید.

هر جنبش، ویژگی خاص خود را دارد و فرزند زمانه خویشتن است. نه همه جزییات نهضت عاشورا در جنبشی دیگر تکرار شده است و نه جنبش های دیگر با همه تفاوت هایشان از بهره گیری از درس های عمومی مکتب حسین (ع) محرومند. سبزها داعیه حق مطلق دانستن خود و باطل مطلق دانستن مخالفان خود را ندارند و زمین اختلاف خود با مخالفان و حتی دشمنانشان را بر بستری منحصر به زمان و مکان خود می شناسند. آنها نه خود را حسین و نه همه مخالفان خود را یزید می شناسند اما افتخار الهام گیری از مکتب حسین (ع) در میان بسیاری از سبزها و از جمله چهره های شاخص آن، غیر قابل کتمان است. "یا حسین" یکی از محوری ترین شعارهای جنبش است و یکی از نمادهای الهام پذیری از جنبش اصلاحی عاشورا. یکی دیگر از این نشانه ها که فراتر از نمادسازی، در رفتار جنبشی سبزها مشهود است، تبعیت از استراتژی پیروز عاشورا در قالب "شعار محدود؛ مقاومت نامحدود" از سوی افراد شاخص این حرکت مردمی است.

یکی از بارزترین نشانه های این ادعا در دو خبر در یک روز واحد جلوه گر شد. در اولین خبر، روزی که پس از ملاقات آخر فرزندان میرحسین موسوی و زهرا رهنورد، از قول بانوی سبز جنبش که این مدت به همراه همسر فداکارش زیر موج حملات اموی گونه رسانه های حکومت قرار داشت، بی آنکه در پی واکنش یا بروز خشم یا تزلزلی در برابر این ناجوانمردی ها باشد، "با تاکید بر اینکه محصورین مانند پدر و مادر این انقلابند و والدین نسبت به فرزند هرگز خارجی نیستند جنبش سبز را جنبشی اصلاحی و حق جو از درون انقلاب اسلامی دانست و نسبت دادن آن را به بیگانگان یا رفتارهای براندازانه رد کرده این نوع تبلیغات را نفی کننده واقعیات برشمردند."

آنچه در مکتب عاشورا نوبت عاشقی را رقم زد، پیش از هرچیز چارچوب های محکم عقلانی و فلسفی است که حدود و خط قرمزها را تعیین می کند و مانع از آن می شود که بروز احساسات در نوبت عاشقی، به شیوه هایی عقل ستیز یا کور منتهی شود و در همه دقایق آن، منطقی درونی بر همه حالات پاکباختگان این عاشقی مسلط است. آنها در پی این راه، گم نمی شوند چون می دانند که برای چه به میدان آمده اند و از پیش خطرات آن را به جان خریده اند.

میرحسینی که تصمیم می گیرد و می ایستد، فکر همه جای کار و همه احتمالات راه را کرده است. او اصالت به زندگی می دهد و زندگی را پاس می دارد، اما خط قرمزهایش را هم می شناسد و جز زندگی شرافتمندانه را گردن نمی نهد. این گونه است که هرکسی می داند که طلب توبه از آن یوسف دل ها محال است، همان طور که جدا کردن او و نیز همسر همراهش، از اصل و ریشه اشان در انقلاب اسلامی آرزویی برای همیشه مانده بر دل بدخواهانشان خواهد بود. آنها در راهی که انتخاب کرده اند هرگز شعارهای کور و ماجراجویانه نداده اند. در پی براندازی و درگیری و خشونت نیستند، اما بر سر حرف هایی که بسیاری چند سال دیرتر از آنها، به همان رسیدند، ایستادند. آنها در برابر بی قانونی و دیکتاتوری که یکی از نشانه های طاغوت است، ایستادند و در این راه خود را نه تنها از ریشه های خود جدا نکردند که بر پایه همان شاخص ها حرکت کردند. آنها شعارهایی محدود در چارچوب ارزش های انقلاب سر داده اند و بر سر آن مقاومت نامحدود را برگزیده اند، حتی اگر در این راه تنهاترین تنها شوند که نمی شوند.

و خبر دوم در همان روز از جانب یکی دیگر از نمادهای سرافراز جنبش سبز، پروین فهیمی، مادر شهید سهراب اعرابی رخ داد. هم او که در موضعی کم نظیر و الگو در تاریخ جنبش های آزادی خواهانه، گذشتن از خون فرزندش را موکول به آزادی زندانیان و محصوران کرد. این مادر سبز، مانند هر مادر دیگری سرشار از احساسات مادرانه ای است که در آنها خشم و غیرت و تعصب بر سر فرزند را به همراه می آورد. اما این مادر نیز از آنجا که آگاهانه و نه بر اساس احساس محض گام در این راه نهاده، از دست دادن فرزند او را از آنچه هدف گرفته، دور یا گمراه نکرده است. او راهش را می شناسد. شاید در این راه غمی جانکاه نصیبش شود، حتما در پی این غم خشمی سنگین در دل دارد، اما با همه این احوال نگذاشته تا از شعار محدودش عدول کند و بر سر راهی که پیش از شهادت سهرابش در آن گام نهاد ایستاده است. اما او به همان نسبت که اجازه چپ روی و خروج از شعار محدود را از خودش گرفته، از این شعار و خواسته محدودش نیز کوتاه نمی آید. شاید کسانی که در برابر هزینه بزرگی که این مادر داده و در مقابل خواسته حداقلی که مطرح کرده، توهم احتمال کوتاه آمدن از همین حداقل و سازشی خارج از چارچوب تعریف شده و قطعی و ارزشی او و امثال او را برداشت کنند، اما اگر چنین توهمی باشد، آنها به همان خطایی دچار می شوند شوند که احیانا مذاکره کنندگان با حسین (ع) دچار آن شدند.

زهرا و پروین، در امتداد رهروان آن حماسه جاویدند. شعارشان محدود است، آن قدر که راه را گم نکنند و خط قرمزشان شفاف باشد، اما بر سر این خطوط معامله نمی کنند و این استراتژی است که عاقبت این جنبش و بزرگان آن را با هر نتیجه ای، تاریخ ساز و پیروز خواهد کرد.

کلمه - علی بردبار



-----
انتهای پیام

ارسال به شبکه های اجتماعی و پست الکترونیکی

نظر شما

امروز در فیس بوک
در همین زمینه
  • اکنش مادر سهراب اعرابی به اعتراف فرمانده پایگاه بسیج: خواسته ام هنوز هم رفع حصر و آزادی زندانیان سیاسی است
  • زهرا رهنورد: مهمتر از سلامتی و قلب ما، آرامش و شادی مردم است
  • امیر ارجمند: اقتدارگرایان به دنبال ایجاد تنش‌های جدید هستند/نگرانی درباره سلامت جسمی رهنورد
  • دلیل این همه شلوغ کاری تبلیغاتی چیست؟
  • آقای کدخدایی، آیا به همین دلیل چشم بر تخلف و تقلب بستید؟
  • رفع حصر و حبس ها با کدام راهبرد؛ سکوت یا کنش فعال؟
  • نماز جمعه ۱۵ آذر؛ دانشگاه ۱۶ آذر
  • سردار چه خوابی برای کشور دیده است؟
  • ویرانگری ۸ ساله می تواند تکرار شود، اگر ...
  •  
    آخرین اخبار
  • تجمع کارگران قند اهواز در مسیر عبور رئیس جمهور/ کارگران پتروشیمی رازی خواستار حضور وی در بندر امام
  • رئیس جمهور: هجرت از جامعه شکاف زده به جامعه متحد/عکس های خاتمی و هاشمی در دست استقبال کنندگان
  • زمزمه رفتن "نجفی" از سازمان میراث فرهنگی و گردشگری
  • یغما گلرویی: آقای روحانی از آشتی ملی می گویید، اما آشتی بدون گفت و گو و فضای امن میسر نیست
  • جزئیاتی از ممنوع الملاقاتی بیش از ۳۰ زندانی سیاسی بند ۳۵۰ اوین
  • موافقت رئیس گمرک با کاهش تعرفه واردات خودروهای خارجی
  • تایید آژانس بین المللی انرژی هسته ای، کلید آخر تعلیق تحریم ها
  • هزینه یک میلیونی مسکن هر خانوار/ ۲۲ درصد شهرنشینان مستاجرند
  • ترکان: فکر نمی‌کردم که نمایندگان ظرفیت شنیدن این مقدار نقد را ندارند
  • دبیر ائتلاف اسلامی زنان: رسیدگی به امور زنان سرپرست خانوار متولی ندارد
  • علی ربیعی: هزینه درمان مردم از مهر پارسال تا امسال ۴۱درصد افزایش یافت
  • علیرضا داوود نژاد: آقای رییس‌جمهور اینک وقت عمل است
  • مسعود نیلی: نسخه‌دادن برای رکود از تورم سخت‌تر است
  • مذاکرات ایران-آژانس به ۱۹ بهمن موکول شد
  • تجمع جمعی از کارگران شرکت واحد در اعتراض به برگزاری مقدمات انتخابات شورا
  • مجتبی ذالنور: سپاه برای جمع کردن ماجرای ۸۸ وارد صحنه شد
  • فرشاد مومنی: دولت ریشه پیدایش «دانه‌درشت‌ها» را بخشکاند
  • حسین علیزاده: حل مسایل موسیقی، سخت‌تر از حل مسایل هسته‌ای نیست
  • توضیح چلچراغی‌ در باره لغو برنامه شب چله
  • بازداشت محمود اکرمی توسط اطلاعات فارس
  •