به روز شده: ۲۲:۵۰ تهران - شنبه ۹ آذر ۱۳۹۲

عضو شورای مرکزی انجمن اسلامی مدرسین دانشگاه‌ها: رشد سیاسی دانشگاه‌ها منافع برخی را به خطر می‌اندازد

امروز: در بیشـتر کشورهای پیشرفته، توسعه و فعالیت سیاسی از دانشگاه‌ها آغاز می‌شود و همواره دانشگاه‌ها نقش مهم و ارزنده‌ای در پیشرفت کشور و به‌خصوص بالندگی ایفا کرده‌اند. از این رو به نظر می‌رسد توجه به نقش موثر دانشگاه‌ها و دانشجویان در کشورهایی که می‌خواهند به بینش سیاسی صحیح و توسعه‌یافتگی برسند حایز اهمیت باشد.

در ایران، اما فعالیت‌های سیاسی - دانشجویی در دانشگاه‌ها با نوسانات زیادی مواجه بوده ‌است. به‌گونه‌ای که شاید طی سال‌های اخیر فعالان این عرصه سخت‌ترین دوران خود را در دانشگاه‌های کشور گذرانده و می‌گذرانند.

در این باره، روزنامه شهروند با نجفقلی حبیبی، چهره نام آشنای آموزش عالی کشور و عضو شورای مرکزی انجمن اسلامی مدرسین دانشگاه‌ها به گفت‌وگو نشسته تا شنونده نظرات او پیرامون مباحثی از جمله توسعه سیاسی در دانشگاه‌ها، لزوم فعالیت‌های سیاسی دانشگاه‌ها و بازخورد این توسعه سیاسی در کشور باشد.

به طور کلی نقش توسعه سیاسی را در دانشگاه چطور می بینید؟

دانشگاه مرکزی است که نقش مهم و گسترده‌ای در همه شئون کشورها دارد. کشور ما نیز از این قاعده مستثنا نیست و از توسعه اقتصادی گرفته تا توسعه سیاسی از دانشگاه شروع می‌شود. چراکه دانشگاه فضای مناسبی برای تربیت انسان‌هاست. در دانشگاه علاوه بر این‌که افراد تمرین عمل سیاسی می‌کنند، در آن فضا نیز رشد می‌کنند تا وارد جامعه شوند. بنابراین دانشگاه در همه حوزه‌های توسعه نقش دارد و مخصوصا در توسعه سیاسی نقشی پررنگ‌تری دارد.

به نظر شما در شرایط فعلی آیا دانشگاه‌های ما در مسیر توسعه سیاسی حرکت می‌کنند و این‌که در این مسیر چقدر به موفقیت رسیده‌اند؟

در ۸ سال دولت آقای احمدی‌نژاد محدودیت‌هایی از نظر فعالیتی ایجاد شد و دانشگاه از این جهت دچار مشکل شد اما دانشجو و استاد به طور کلی در فضایی است که نمی‌تواند از عمل سیاسی به دور باشد. عمل سیاسی ولو این‌که با سلسله مشکلاتی همراه باشد نمی‌توان آن را نفی کرد چراکه هر اتفاقی در کشور می‌افتد از دانشگاه کلید می‌خورد.

بنابراین برخی سختگیری‌ها ممکن است کار را کند پیش ببرد اما متوقف نمی‌کند. درباره‌ این‌که‌ آیا دانشگاه‌های ما توسعه سیاسی دارند یا نه باید بگویم که به‌اندازه امکاناتی که دارند خوب پیشرفت کرده‌اند و به واقع هم دیده‌ایم که وقتی شرایط مهیا بوده، در مسیر توسعه سیاسی در حوزه‌شان گام‌های بلندی برداشته شده‌است. در شرایط فعلی هم امیدواریم فعالیت‌های سیاسی در دانشگاه‌ها از طریق انجمن‌های مختلف ادامه پیدا کند.

فکر می‌کنید که بسترهای رسیدن به توسعه سیاسی در محیط‌هایی مانند دانشگاه، چقدر فراهم است؟

فراهم باشد یا نباشد، نمی‌توان کار سیاسی را از دانشجو گرفت. همان‌طور که گفتم ممکن است یک عملی کند شود ولی متوقف نمی‌شود. در واقع دانشجو کار خودش را حتی به‌صورت حداقلی انجام می‌دهد و کسی نمی‌تواند منکر آن شود. بعد از انتخابات دوره یازدهم احساس می‌شود که فضا نسبت به قبل بهتر شده‌است ولی کماکان در بخش‌هایی سایه سختگیری‌ها دیده ‌می‌شود. یعنی در ظواهر امور تغییرات دیده‌ می‌شود اما هنوز نظام‌های قانونمند تغییر نکرده است، در این مدت کوتاه هم توقع نداریم که همه چیز حل شود.

البته در کشورهای پیشرفته چون احزاب سیاسی در کشورشان فعال بوده‌اند، دانشگاه کمتر به عمل سیاسی نزدیک شده است. البته ‌این به‌ آن معنا نیست که فکر سیاسی ندارند. در دانشگاه‌ها اندیشه سیاسی شکل می‌گیرد اما عمل سیاسی انجام نمی‌شود، مگر در مواقع خیلی خاص. مثلا در فرانسه، دانشجوها به‌خاطر مسائل مختلف نقش مهمی ایفا کردند. اما به‌طور معمول در کشورهای پیشرفته بستر فکر سیاسی در دانشگاه فراهم می‌شود ولی افراد در احزاب فعال می‌شوند. اما در ایران هنوز عمل سیاسی در دانشگاه‌ها رخ می‌دهد. یعنی دانشجوها در تقابل با یکدیگر و با برگزاری همایش و مناظره عمل سیاسی انجام می‌دهند یا حتی دانشجوها بیانیه می‌دهند و اعلام موضع می‌کنند.

این عملکرد را در کشوری مثل ایران چطور ارزیابی می‌کنید؟

برای کشوری مثل ما چون نوعی بینش برای جوانان ایجاد می‌کند، خیلی خوب است. در کشور ما مسائل مختلفی وجود دارد که اگر دانشجو دیدگاه‌های سیاسی را نشناسد، روزی که فارغ‌التحصیل می‌شود، از هیچ چیز خبر ندارد چون جریانات را نمی‌شناسد و این خیلی خطرناک است، چون به یک ابزار دست تبدیل می‌شود. یعنی دانشجوی بدون دید ممکن است سریع جذب گروه‌ها و افرادی شود که برای کشور زیان بار باشند.

چقدر این قشر در کشور ما وجود دارد؟

کشور ما خیلی فضای سیاسی دارد ولی با این حال این افراد زیاد هستند. مثلا جریانی که چند سال در کشور بود، به راحتی توانست با پول و امکانات نیروهایی را جذب کند و افراد را با امکانات در خدمت خود بگیرد. عده‌ای هم هستند که وارد دانشگاه نمی‌شوند، تا بینش سیاسی دقیق پیدا کنند. بنابراین به‌راحتی می‌توانند ابزار دست گروها یا جناح‌ها قرار گیرند. اتفاقا این قشر در مواقع حساس کشور، مثل انتخابات‌ بسیار تاثیرگذارند. درصورتی که اگر امکانات و شرایط برای همه یکسان باشد، قطعا افراد می‌توانند بدون دغدغه گرایش‌های سیاسی خود را بروز دهند.

با این قشر باید چه کرد که به بینش سیاسی صحیحی برسند، یعنی این افراد باید کجا به بینش سیاسی برسند؟

برای اینکه افراد تربیت سیاسی شوند و به بینش صحیح برسند یا باید در حزب‌ها فعال شوند یا در دانشگاه. اگر احزاب فعال نباشند، افراد بینش سیاسی پیدا نمی‌کنند. از طرفی هم انقباض‌های سیاسی را نباید فراموش کنیم. یعنی وقتی حکومت‌ها یکسویه می‌شوند، فعالیت برای رقیب را می‌بندند و از این‌رو افراد امکان مقایسه پیدا نمی‌کنند. بنابراین مجبورند به احزاب قدرتمند برای رسیدن به امکانات پیوند بخورند. یعنی جذب گروهی می‌شوند که پول و کار در اختیار آنها قرار می‌دهد. نجات جوانان از دست این جریانات هم بسیار سخت است چون فرض کنید، جوانی که بیکار و در آستانه ازدواج است و نیاز به ‌این چیزها دارد سریع جذب می‌شود. اتفاقا این افراد در انقلاب‌های اجتماعی گرفتار این فضاها می‌شوند و تمام تخصص خود را در اختیار گروه قرار می‌دهند و در واقع تخصص خود را می‌فروشند.

اگر احزاب فعالیت نکنند، کسانی که به هر دلیلی امکان ورود به دانشگاه ندارند، قطعا بینش دقیقی پیدا نمی‌کنند. علاوه بر این هم ما امکانات زیادی برای دادن بینش سیاسی به مردم داریم. در درجه اول، منبرهای ما است که اگر اینها خودشان در یک جریان سیاسی حل نشوند، بر فضای کشور خیلی تاثیرگذار خواهند بود. از طرف دیگر هم ما روزنامه و رسانه داریم که ‌این هم باز به بینش سیاسی دولت‌ها باز می‌گردد. اگر فضا در این موارد باز شود، قطعا مردم ما بینش سیاسی قوی پیدا خواهند کرد.

شما فکر می‌کنید که کشور ما از امکاناتی که در اختیار دارد، در راستای رسیدن جامعه به توسعه سیاسی یا هرگونه توسعه دیگری به خوبی استفاده می‌کند؟

خیر، کشور ما ظرفیت‌های زیادی دارد ولی متاسفانه جریاناتی در کشور است با این اعتقاد که استفاده از این امکانات برای رسیدن به بینش سیاسی به نفعش نیست. مثلا جریاناتی که از اقتصاد، تحریم و هرگونه محدودیتی سود می‌برد با رسیدن مردم به توسعه مخالف است. چراکه اگر این اتفاق بیفتد، کانال‌های آنها بسته می‌شود. بنابراین وقتی این جریانات در قدرت نفوذ پیدا می‌کنند، سعی می‌کنند همه چیز را راکد کنند تا به منافع خود برسند. متاسفانه با ایجاد محدودیت، اجازه توسعه سیاسی داده نمی‌شود. حتی گاهی هم با اندیشه‌ها از سوی دولت‌ها برخورد می‌شود که ‌این اتفاقا به ضررشان است. چراکه ‌این فشارها موجب فعالیت های پنهانی می‌شود.

با توجه به زمینه‌هایی که برای فعالیت سیاسی در کشور ما وجود دارد به نظر شما وقتی دانشجو از دانشگاه فارغ التحصیل می‌شود، باید کجا به فعالیتش ادامه دهد؟ چون در کشور ما احزاب محدودی وجود دارند که اغلب تک صدا هستند.

دانشجوها باید تلاش کنند که نوع دیگری از تشکل‌ها را به‌وجود آورند و دولت ها هم باید آزادی‌های اجتماعی را رعایت کنند. الان دولت‌ها این‌قدر قدرت دارند که کل زندگی مردم تحت‌تاثیر آنهاست. بنابراین خیلی مهم است که دولتمردان افراد فهیمی‌ باشند و درک کنند که توسعه سیاسی به نفع آنهاست.

خـارج از بحــث فعالیت‌های دانشجویی، در مورد دانشگاه و انتصابات آن سوالی مطرح است. اینکه چـرا در کشوری که به مردمسالاری معتقد است، همچنان روسای دانشگاه انتصابی هستند؟

البته‌ این خودش مشکلی است که باید حل شود. یک موضوع این است که دستگاه‌های دولتی باید به مجلس پاسخ دهند یعنی چون وزرای علوم می‌باید در برابر مجلس پاسخگو می‌بودند، انتصابی بودن روسا توجیه می‌شد. در دولت اصلاحات این مساله به‌گونه‌ای دیگر حل شد. اما در دولت‌های نهم و دهم این مساله لغو شد و همه چیز را انتصابی کردند و این خطرناک بود. چون افراد مخالفشان و مغایر با مشی آنها به ‌راحتی حذف شدند.



-----
انتهای پیام

ارسال به شبکه های اجتماعی و پست الکترونیکی

نظر شما

امروز در فیس بوک
در همین زمینه
  • چهار تصمیم مهم شورای سنجش و پذیرش دانشجو درباره کنکور
  • تجمع دانشجویان امیرکبیر در اعتراض به مرگ کارگر نوجوان
  • کنکاشی در ویرانی‌های دانشگاه تهران و دانشگاه علامه طباطبایی/قهرمان دانشگاه: فرهاد رهبر یا صدرالدین شریعتی
  • حمایت دانشگاهیان از فرجی دانا و هشدار به نماینده مجلس؛ تجمع در قزوین، طومار در امیرکبیر
  • جولان تندروهای کم سواد در دانشگاه ها
  • عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات: به آمار ستاره‌دارها مشکوکیم
  • احیای برخی رشته های حذف شده در دانشگاه علامه
  • واکنش برادر حسین بشیریه به سخنان یک نماینده: او را ظالمانه اخراج کردند و حقوقش را هم ندادند
  • انجمن های اسلامی دانشگاه ها: مجلس بیش از این خود را مقابل ملت قرار ندهد
  •  
    آخرین اخبار
  • مستندات کسری ۲۸ هزار میلیارد تومانی دولت برای یارانه نقدی
  • اعتراض کارگران پیمانی قطار شهری اهواز به ۵ ماه کار بدون حقوق‎
  • پیام تسلیت سیدمحمد خاتمی به زلزله زدگان بوشهری‎
  • فرزندان یک قاچاقچی بازداشت شده، دادستان زابل را ترور کرده بودند
  • تجمع اعتراضی کارگران «پارس قو»
  • برش‌هایی از خاطرات یک زندانی سیاسی در اعتصاب غذا
  • نوشداروی دیرهنگام برای پتروشیمی؛ ۷۱ طرح نیمه‌کاره قابل بهره‌برداری نیست
  • رئیس اداره کنترل ایدز وزارت بهداشت: پیشگیری از ایدز در کودکان کار و خیابان سخت است
  • جزییات تازه درباره آلودگی برنج‌های وارداتی و تولید داخل
  • یادداشت فیس بوکی زهرا موسوی درباره ممنوع ها و ممنوع القلم ها
  • اعتراض جبهه مشارکت به خشونت علیه زندانیان سیاسی زن و خانواده های آنان
  • وکیل پرونده ستار بهشتی به دادسرای جنایی احضار شد
  • اعتصاب غذاى هوتن دولتى در اعتراض به عدم رسیدگى درمانى در زندان اوین
  • علی مطهری: وزارتی که ریگی را در آسمان گرفت شنودگذاران دفتر مرا دستگیر کند
  • دیدگاه آیت الله دستغیب درباره اظهارات جنتی درباره موسوی و کروبی: باید توبه و اعاده حیثیت کند
  • گزارش روحانی؛ مهر تایید بر هشدارهای میرحسین موسوی
  • نشست سراسری شاخه زنان جبهه مشارکت به مناسبت پانزدهین سالگرد تاسیس این حزب
  • واکنش روزنامه نگاران به بحث ممنوع القلم ها در گزارش رئیس جمهور
  • حقایقی که رییس جمهوری در گزارش ۱۰۰ روزه نگفت
  • آب زندان قرچک در بیست روز اخیر قطع بوده است
  •