به روز شده: ۰۸:۴۵ تهران - چهارشنبه ۳ مهر ۱۳۹۲

انتقاد کارشناسان و فعالان حوزه کودک از مجوز ازدواج فرزندخوانده با سرپرست

امروز: مجلسیان روز یکشنبه لایحه ای را به تصویب رساندند که بر اساس آن ازدواج فرزندخوانده با سرپرست بنا به رای دادگاه امکان پذیر خواهد بود. همچنین بر اساس ماده 22 لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان مساله فرزند خواندگی در شناسنامه کودک قید می شود.

به گزارش روزنامه شرق، چاپ تهران، کارشناسان و فعالان حوزه کودک معتقدند با وجود مواد سازنده و مثبتی که در این لایحه آمده، وجود دو ماده 22 و 27 تبعات منفی گسترده ای بر کودکان فرزندخوانده خواهد داشت. شیوا دولت آبادی، رییس هیات مدیره انجمن حمایت از حقوق کودکان در گفت وگو با سایت این انجمن تاکید می کند تبصره ماده 27 تصور زنای با محارم را ایجاد می کند. لایحه حمایت از حقوق کودکان از مجلس هشتم مطرح و بارها به شورای نگهبان ارجاع داده شده و با واردشدن ایراداتی به مجلس بازگشته بوده. در این رفت وآمدها لایحه دستخوش تغییراتی شد که افزودن تبصره ماده 27 یکی از آن موارد است.

بنا بر این گزاش که در شماره دوم مهرماه روزنامه شرق چاپ شده است، اکنون با وجود ابراز مخالفت برخی مجلسیان و فعالان حوزه کودک، این لایحه به تصویب رسیده و برای تایید نهایی به شورای نگهبان ارسال شده است. مونیکا نادی، حقوقدان و عضو هیات مدیره انجمن حمایت از حقوق کودکان با تاکید بر مواد مثبت لایحه می گوید: «در اين لايحه نقش بهزيستي بسيار پررنگ است و نظارت بر خانواده پس از سرپرستي افزايش يافته. در بسياري از موارد شمول سرپرستي و فرزندخواندگي افزايش داده شده که به اين ترتيب امکان سرپرستي و فرزندخوانده شدن براي والدين و فرزندان زيادي فراهم شده است. نکته مثبت ديگر اين لايحه سپردن فرزندان والدين بي صلاحيت است که پيش از اين امکان پذير نبود ولي در اين لايحه کودکان بدسرپرست هم امکان فرزندخوانده شدن خواهند داشت اما با وجود چنين موارد قابل تاملي، دو ماده 22 و 27 اين لايحه لطمات جبران ناپذيري به کودکان فرزندخوانده وارد مي کند.»

ازدواج بر پایه کدام مصلحت؟

در نخستین مصوبه، اصلاحیه لایحه ازدواج سرپرست با فرزندخوانده ممنوع شده بود اما در دومین مصوبه که در اولین روز اسفند 91 در مجلس به تصویب رسید تبصره ماده 27 به این صورت اصلاح شد: «ازدواج چه در زمان حضانت و چه بعد از آن بين سرپرست و فرزندخوانده ممنوع است مگر اينکه دادگاه صالح پس از اخذ نظر مشورتي سازمان، اين امر را به مصلحت فرزندخوانده تشخيص دهد.» به گفته نادی، با اینکه قانونگذار تعیین صلاحیت را به دادگاه سپرده، باز هم تصور اینکه چنین ازدواجی مطرح است، منافع کودک را به خطر می اندازد در صورتی که قرار است کودک با فرزندخواندگی در شرایط ایمن باشد. سوال دیگر این است که دادگاه با چه مصلحتی چنین تصمیمی می گیرد؟ اگر سرپرست بدون رای دادگاه چنین ازدواجی انجام داد حکم این ازدواج چیست؟ ضمانت اجرای این قانون چه خواهد بود؟ دولت آبادی، رییس هیات مدیره انجمن، با یادآوری فرهنگ سازبودن قوانین معتقد است وقتی ماهیت قانونی رابطه عاری از شایبه ارتباط جنسی است و هدفش قداست دادن به رابطه مادر و پدر- فرزندی است چطور تبصره ای را که ناقض خود است حمل می کند. چطور ممکن است کسی در یک قانون هم والد باشد و هم همسر. نمی توان در یک قانون هر دو را متصور شد. کسی که در زمان پذیرش یک فرزند در اعماق ذهنش تصور همسرگزینی از او را دارد، پس به هیچ وجه شایسته نیست نام پدر یا فرزند را بپذیرد. به گفته این روانشناس قرار است این فرزندخواندگی نزدیک ترین شباهت را به رابطه والدین و فرزند داشته باشد در حالی که این تبصره تصور زنای با محارم را ایجاد می کند و موجب تعجب است که چنین تبصره ای در قانونی آورده می شود که حامی خانواده و سرپرستی کودک است.

خدشه دارشدن امنیت کودک

دولت آبادی به دیگر تاثیرات این تبصره بر روابط اعضای خانواده اشاره دارد: «مادري که دختري را به فرزندي قبول کرده اگر در دورترين تصورش دختر را جايگزين خود ببيند هرگز نمي تواند مادري باشد که قرار است فرزندخوانده اي داشته باشد. روي ديگر اين سکه اين است که مادري که به پسرخوانده خود به عنوان همسري نگاه کند بسيار دور از انتظار است که بتواند خانواده اي سالم را شکل بدهد.» او ادامه می دهد: «به اين بينديشيم که بر همسري که به عنوان مادر يا پدر در اين خانواده حضور دارد، چه خواهد گذشت وقتي شاهد خواهد بود فرزندي که با جان و دل بزرگ کرده رقيب عاطفي خودش شده است. اين تبصره منزه بودن قانون را زير سوال مي برد در حالي که قانون قرار است فرهنگ سازي را تسهيل کند. هرگز نمي توان والدين را تشويق کرد و راهي را باز کرد که در آن هم نقش پدر و مادر را داشته باشند و هم همسر باشند. در اين خانواده کودک نيز احساس امنيت نخواهد کرد.»

قربانی کردن اعتماد و ارزش ها

توران ولی مراد، دبیر ائتلاف اسلامی زنان از جنبه دینی و شرعی به تبصره ماده 27 می پردازد: «بنای روح کلی قرآن بر تک همسری است ولی به دلایل شرایط زمانی می بینیم که به تعدد زوجات اشاره دارد. در جامعه قبیله ای افزایش فرزندان پسر برای شرکت در جنگ، موضوعی حیاتی بود به همین دلیل مردان اجازه ازدواج مجدد داشتند. از سوی دیگر عرب دوران جاهلی با کودکان رابطه برقرار می کرد و دختربچه ها را به همسری می گرفت به همین دلیل است که چون قرآن این کار را زشت می دانست برای برحذرداشتن از ازدواج با کودکان، مساله ازدواج با زنان را مطرح کرده است. اکنون عجیب است که لایحه ای تصویب شود که در آن ازدواج کسی که به عنوان کودک به سرپرست پناه آورده، مطرح می شود. این تبصره در واقع اعتماد را قربانی می کند. این تبصره مردبودن را قربانی می کند و لذت جویی را تحریک.

به گفته او تبصره ماده 27 خشونت علیه کودکان را تشویق می کند که در ایران محکوم و مردود است و خرد جمعی در همه جوامع به مبارزه با خشونت علیه زنان و کودکان رسیده و بر آن تاکید دارد. ولی مراد می گوید: در گذشته بسیاری از زنان و کودکان به دلیل مرگ پدران در جنگ بدون سرپرست می شدند و تشویق مردان به ازدواج مجدد برای به سرپرستی گرفتن این خانواده ها بود اما طرح ازدواج با فرزندخوانده ما را از این زمان نیز عقب تر می برد. سرپرستی به طمع بهره برداری جنسی مغایر با اهداف و قوانین جمهوری اسلامی ایران است و با محتوای اسلام در تعارض است، همچنین ارزش های اخلاقی را قربانی می کند. بعید است شورای نگهبان چنین تبصره ای را تصویب کند.

داغی برپیشانی فرزندخوانده ها

در اصلاحیه تبصره دو ماده 22 لایحه چنین آمده است: «در قسمت توضيحات شناسنامه زوجين سرپرست، نام و نام خانوادگي کودک يا نوجوان تحت سرپرستي و فرزندخوانده بودن وي نيز قيد مي شود.» مونيکا نادي، مسوول بخش حقوقي انجمن حمايت از حقوق کودکان معتقد است با درج اين جزييات در شناسنامه فرزندخوانده بودن کودک علني مي شود. در مواردي که کودک پدر و مادري هم داشته بر اساس اين لايحه نام پدر و مادر در کنار نام سرپرستان قيد مي شود به اين ترتيب اين داغي بر پيشاني کودک خواهد بود. از سوي ديگر دلايلي همچون حفظ منافع کودک و جلوگيري از ازدواج با محارم براي تدوين اين اصلاحات عنوان مي شود در صورتي که راه هاي بسياري براي ثبت و در عين حال پنهان و محفوظ ماندن اين اطلاعات وجود دارد.» شیوا دولت آبادی، روانشناس کودک نیز تاکید می کند: «با قانون فرزندخواندگی قرار است یک خانواده در نزدیک ترین شکل به خانواده طبیعی تشکیل شود اگرچه بسیار برحق است که ثبت احوال هرگونه اطلاعاتی را که قبل از فرزندخواندگی هویت کودک را مشخص می کرده در پرونده ثبت و نگهداری کند ولی انعکاس آن در شناسنامه یک انگ است. وقتی کم هویتی انسانی در مهم ترین مدرک شناسایی منعکس می شود، هم خود انسان همواره باید توجیه کند که چرا شناسنامه غیرمعقول دارد و هم باید همواره این هویت دوگانه را با خود حمل کند.

این در حالی است که در علم روانشناسی درباره زمان مناسب برای اطلاع به فرزندخوانده سخن گفته شده است. آیا باید در کمال آرامش و حفظ اخلاق این اطلاع رسانی صورت بگیرد یا به صورت ناگهانی از سوی دیگران افشا شود؟ به گفته این کارشناس منعکس شدن پرونده فرزندخواندگی در اوراق هویتی آشکار، نوعی برملاکردن موضوعی کاملاخصوصی در ملاعام است. نوعی افشاگری دایمی در مورد سرگذشت ناخواسته یک انسان. حفظ اطلاعات در ثبت احوال بجاست اما در روانشناسی همواره بر این نکته تاکید شده که اگر شناسنامه یک فرد هویت او را در مقایسه با دیگران در جامعه مخدوش معرفی کند تصمیم درستی نیست. به گفته عبدالرضا عزیزی، رییس کمیسیون اجتماعی مجلس نظر کارشناسان کمیسیون اجتماعی این بوده که برای تشویق زوج های جوان به سرپرستی، نام والدین اصلی در شناسنامه کودک ثبت نشود، اما شورای نگهبان تاکید دارد که نام پدر و مادر اصلی کودک در شناسنامه ثبت شود. نظر ما این بود که در شناسنامه کودک فقط شماره و تاریخ صورت جلسه فرزندخواندگی ثبت شود. با این وجود، دو ماده جنجال برانگیز لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان اکنون در دست شورای نگهبان است و فعالان حوزه کودک اندک امیدی دارند که این شورا این مواد را بازنگری کند.



-----
انتهای پیام

ارسال به شبکه های اجتماعی و پست الکترونیکی

نظر شما

امروز در فیس بوک
در همین زمینه
  • مدیرکل امور مجلس سازمان بهزیستی: دختران مجرد بالای ۳۰ سال می‌توانند سرپرست کودک شوند
  • یک طلاق در هر پنج ازدواج در ایران
  • ادامه انتقاد های آیت الله مکارم شیرازی:تورم و بیکاری غوغا می کند
  • ترجیح ۳۷ درصد دختران به تحصیل تا ازدواج
  • حبس شش ماهه «افسر جنگ نرم» و از مخالفین سرسخت سبزها به علت انتقاد از رهبری
  • محمدرضا یوسفی؛نویسنده حوزه کودک: دولت ما برنامه‌ کلانی برای کودکان ندارد
  • جزییات واگذاری کودکان بی‌سرپرست به زنان مجرد
  • حجت الاسلام نقویان: ما انقلاب کردیم که بتوانیم حرف بزنیم و انتقاد کنیم و الا انتقاد اعلی‌حضرتی که قبلا هم بود
  • مدیر خانه کودک مهر: دولت خودش را درگیر مشكلات كودكان كار نمی‌کند
  •  
    آخرین اخبار
  • طرح جرم سیاسی، پاسخ به انتقادات حقوق بشری
  • لطف الله میثمی: شرایط بین‌المللی به شکل معناداری به نفع ایران دگرگون شده
  • دلیل شرکت نکردن هیات ایرانی در ضیافت ناهار بان کی مون
  • احضار سیداحمد رونقی، پدر حسین رونقی ملکی
  • ان بی سی نیوز: دست دادن اوباما و روحانی می‌تواند تاریخ‌ساز شود
  • بیانیه ۱۳۰ فعال دانشجویی در رابطه با سفر روحانی به نیویورک
  • تحریم سخنرانی روحانی در سازمان ملل از سوی نمایندگان اسرائیل
  • خانواده سلطانی و سیف زاده؛ امیدواریم آزادی ها ادامه یابد
  • جانشین فرماندهی انتظامی: شرط نخست استفاده از فیس‌بوک شفاف ‌سازی است
  • روزنامه هم‌ميهن دوباره منتشر میشود
  • حسام الدین آشنا: تیم مذاکره کننده درباره قطعنامه پس از بیست و پنج سال دوباره شکل گرفته است
  • هشدار نماینده اهواز به وزیر دادگستری؛ انتصاب مدیران خوزستان توسط مافیای قضات
  • رئیس کل بانک مرکزی: ارزانی بیش از این دلار بعید است/دلیلی برای کاهش بیشتر نرخ ارز نیست
  • مرضیه افخم: مذاکرات نیویورک آغاز دور جدید مذاکرات ایران و 1+5 است
  • حجم نقدینگی ۴۷۳ هزار میلیارد تومان شد
  • ادامه حبس محمدرضا مقیسه به رغم پایان محکومیت
  • بازداشت بهنام چگینی از اعضای انتخاباتی حسن روحانی در اراک
  • تا برگزاری دادگاه دراویش زندانی، تلفن بند زندانیان عقیدتی زندان عادل‌آباد وصل نخواهد شد
  • سقوط ايران به رده ۲۱ آمار توليد جهانی خودرو
  • بازگشت ۴۰ دانشجوی محروم از تحصیل به دانشگاه ها
  •