به روز شده: ۰۸:۲۲ تهران - دوشنبه ۱۸ شهریور ۱۳۹۲

محقق نشدن ۶۶درصد برنامه چهارم در کشاورزی

امروز: با کاهش هرروزه مزیت‌های تولید در بخش کشاورزی، میزان اشتغالزایی این بخش که بالغ بر ۵۶/۳ درصد از کل شاغلان کشور در سال‌های دهه ۱۳۴۰ بود در آخرین آمارگیری مرکز آمار به ۱۸/۵ درصد رسیده است. این اتفاق البته در سال‌های اخیر روند پرشتاب‌تری گرفته به‌طوری که رشد سالانه ۱/۹ ‌درصد اشتغال کشاورزی که برای برنامه توسعه‌ای کشور هدف‌گذاری شده بود محقق نشد. به‌عبارت دیگر با وجود آنکه مقرر شده بود از سال ۸۴ تا ۸۸ هر سال ۸۰‌هزارنفر به تعداد شاغلان در این بخش افزوده شود، اما آمارها حکایت از آن دارند که تنها یک‌سوم از اهداف برنامه در زمینه اشتغال بخش کشاورزی محقق شده است.

به نوشته روزنامه شرق، طبق آمار تعداد بهره‌برداران بخش کشاورزی در سال ۸۴ برابر با چهار‌میلیون‌و۲۱۰هزارو۵۲۶نفر بوده است. بنابراین بر اساس اهداف برنامه تعداد شاغلان کشاورزی تا پایان سال ۸۹ باید با اشتغالزایی برای۴۸۰‌هزارنفر به چهار‌میلیون‌و۶۹۰‌هزارنفر می‌رسید. اما تا سال ۸۸ تعداد بهره‌برداران بخش کشاورزی چهار‌میلیون‌و۳۶۹‌هزارو۵۶۸نفر برآورد شده است. به این ترتیب تنها ۱۵۹‌هزارنفر به جمع شاغلان کشاورزی افزوده شده‌اند و این نشان می‌دهد که این عملکرد با اهداف پیش‌بینی‌شده ۶۶‌درصد فاصله دارد. آنچه سبب ایجاد شغل می‌شود شاخص مهمی است به نام سرمایه‌گذاری. مرور حوزه کشاورزی نشان می‌دهد در سال‌های گذشته همواره از فقر سرمایه‌گذاری رنج برده‌ایم و تنها سهمی که از سرمایه‌ها نصیب کشاورزان شده ارقامی کمتر از ۴/۵ ‌درصد بوده است. اما اتفاق بد در این حوزه آن است که سال گذشته عدد صفر برای بخش کشاورزی از سرمایه‌گذاری‌های خارجی رقم خورد.

صفر نصیب کشاورزی شد
اعلام رسمی سرمایه‌گذاری صفر در بخش کشاورزی به اوایل تابستان سال ۸۹ برمی‌گردد که رییس سازمان سرمایه‌گذاری خارجی، از رشد ۸۶‌درصدی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در ایران خبر داد ولی در تشریح میزان سرمایه‌گذاری در حوزه‌های مختلف، سهم بخش کشاورزی را صفر اعلام کرد. اعتقاد بهروز علیشیری اینگونه بیان شد که ریسک بالای سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی، راه ورود دلار به این حوزه را به‌طور کامل قطع کرده و این هشدار با اعلام ارقام سرمایه‌گذاری در بخش‌های مختلف به مسوولان گوشزد شده است. و در این رابطه دانستن اظهارنظر محمدعلی نیکبخت، معاون وزیر جهاد کشاورزی دولت دهم، که دلیل کاهش میزان سرمایه‌گذاری داخلی و صفر بودن سرمایه‌گذاری خارجی در بخش کشاورزی کشور را عادی می‌داند هم خالی از لطف نیست. وی معتقد است: این چالش در همه دنیا به‌دلیل بالا بودن میزان ریسک سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی نسبت به بخش‌های صنعت و خدمات وجود دارد که این امر باعث می‌شود به‌طور کل سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی کمتر برای سرمایه‌گذاری در این بخش اقدام کنند و باید یادآور شد که سهم بخش کشاورزی در رشد اقتصادی کشور غیرقابل انکار است و ارتقای این بخش شکوفایی اقتصاد را به‌همراه خواهد آورد.

کشاورزی آب رفت
در لابه‌لای آمارهای سال ۱۳۳۵ به سهم بخش کشاورزی از میزان اشتغال کشور برمی‌خوریم. در این سال ۵۶/۳ ‌درصد از افراد شاغل کشور در حرفه کشاورزی مشغول فعالیت بودند. سهم بخش صنعت ۲۰، خدمات ۲۰ و سه‌درصد غیرقابل طبقه‌بندی عنوان شده‌اند. بیش از ۵۰سال از آن تاریخ می‌گذرد و سهم هر یک از این بخش‌های اقتصادی در اشتغال کشور تغییر کرده است. طبق سرشماری سال ۸۵، کشاورزی از میزان اشتغالزایی کشور ۱۸/۵ ‌درصد سهم دارد اما سهم صنعت به ۳۱ و خدمات به ۴۸‌درصد ارتقا یافته است و این به‌معنای آن است که کشاورزی روزبه‌روز کوچک‌تر و صنعت و خدمات فربه‌تر شده‌اند. کوچک‌ترشدن کشاورزی همزمان با بزرگ شدن شهرها و کاهش جمعیت روستاییان اتفاق افتاد. در سال ۱۳۵۵ از ۳۴‌میلیون‌نفر جمعیت کل کشور ۱۶‌میلیون‌نفر شهری و ۱۸‌میلیون‌نفر روستایی بوده که نسبت ۴۷ به ۵۳ را بیان می‌کند. به تعبیر دیگر جمعیت روستایی شش‌درصد بیش از جمعیت شهری بوده است. اما این نسبت در سال ۱۳۸۵ معکوس شده است. در این سال از ۷۱‌میلیون‌نفر جمعیت کل، ۴۸‌میلیون‌نفر شهری و ۲۳‌میلیون‌نفر روستایی بودند و نسبتشان به ۶۸ به ۳۲ تغییر کرد.

روستاها ۱۰‌درصد خالی‌تر شدند
روند مهاجرت‌ها نشان‌دهنده رشد مهاجرت از روستا به شهر و افزایش ۱۰‌درصدی روستاهای خالی از سکنه از سال‌های ۷۵ تا ۸۵ است. اکثر این روستاها متشکل از دو تا ۱۰ خانوار بوده که پس از اتمام منابع آبی، به روستاهای بزرگ‌تر یا شهرها مهاجرت کرده‌اند. در حال حاضر ۶۵‌هزار نقطه روستایی در کشور وجود دارد که از این میزان ۲۰‌هزار نقطه خالی از سکنه است. مهاجرت یک حالت مطلوب دارد که بین جمعیت و مکان تعادل برقرار می‌کند. اما اگر مهاجرت بدون توجه به این عامل و تنها به دلیل جاذبه‌هایی به‌نفع یکی از کفه‌های ترازو سنگین شود شکل بی‌رویه و نامطلوب به خود خواهد گرفت. جان‌علی بهزادنسب، کارشناس کشاورزی و مدیر سابق دفتر برنامه‌ریزی توسعه روستایی وزارت جهاد کشاورزی در گفت‌وگو با «شرق» نبودن تولید در بخش کشاورزی را یکی از علل شتاب‌گرفتن روند مهاجرت برشمرد. او می‌گوید: وقتی تولید صرفه اقتصادی نداشته باشد و در مقابل سایر بخش‌ها مانند مسکن، ارز و طلا ارزش افزوده قابل‌توجهی ایجاد کند، طبیعی است که سرمایه‌ها از کشاورزی بیرون کشیده شده و در بخش‌های دیگر هزینه می‌شود. بهزادنسب بخش دیگر مهاجرت‌ها را به عدم تمایل جوانان برای ادامه شغل پدرانشان مرتبط می‌داند و می‌افزاید: جوانان پس از ادامه تحصیل در پی شغلی دفتری و شاید با درآمد مناسب‌تر هستند و کشاورزی را شغل مناسبی نمی‌دانند.

بخش کشاورزی ۰/۸ تحصیلکرده دارد
عدم علاقه دانش‌آموختگان به فعالیت‌های کشاورزی سبب شده است که تعداد انگشت‌شماری از کشاورزان تحصیلات دانشگاهی داشته باشند. طبق اعلام سازمان نظام مهندسی کشاورزی در حال حاضر تنها ۰/۸ ‌درصد از بهره‌برداران کشاورزی دارای تحصیلات دانشگاهی بوده و از کل اعضای این سازمان ۴۸‌هزارنفر در بخش کشاورزی مشغول فعالیت هستند. همایون دارابی، معاون برنامه‌ریزی اشتغال و توسعه تشکل‌های تخصصی سازمان نظام مهندسی کشاورزی در این رابطه اظهار می‌کند: سعی شده است با استقرار شبکه‌ خدمات فنی - مهندسی در دهستان‌های کشور شرایط حضور بیشتر مهندسان در مزرعه فراهم شود. وی اضافه می‌کند: تعداد کل فارغ‌التحصیلان کشاورزی از سال ۱۳۴۹ تا ۱۳۸۸، ۲۹۵‌هزارو۴۹۰نفر بوده و به‌طور میانگین تا سال ۸۷-۸۶ سالانه حدود ۲۰ تا ۲۵‌هزارنفر در بخش کشاورزی از دانشگاه‌ها فارغ‌التحصیل شده‌اند. اما در سال ۸۹-۸۸ این رقم به ۴۵‌هزارنفر رسید. ۲۹۵‌هزار فارغ‌التحصیل در بخش کشاورزی وجود دارد و تنها ۱۱‌درصد از این تعداد یعنی ۳۴‌هزار فارغ‌التحصیل در بخش کشاورزی فعالیت دارند. پیشنهادی که سازمان نظام مهندسی برای حضور بیشتر دانش‌آموختگان می‌دهد اجرای طرح جامع مهندسی است. در این خصوص ابراهیمی مدیر دفتر شبکه خدمات فنی - مهندسی هم در گفت‌وگو با «شرق» بیان می‌کند: یکی از راه‌های اجرای این طرح ایجاد شبکه‌های فنی - مهندسی است که تشکیل پنج‌هزار شبکه از سه سال پیش در دستور کار قرار گرفت و در این راستا توانستیم دو‌هزارو۵۰۰ شبکه را ایجاد کنیم. وی تاکید می‌کند که تاکنون ۲۴‌هزارنفر در این شبکه سازماندهی شده‌اند. ابراهیمی خاطرنشان می‌کند: برای اشتغال فارغ‌التحصیلان طرح‌هایی مانند طرح استاندارد و مقررات کشاورزی به نام ایران‌گپ و طرح توسعه مدیریت دانش و اطلاعات کشاورزی نیز پیش‌بینی شده است.



-----
انتهای پیام

ارسال به شبکه های اجتماعی و پست الکترونیکی

نظر شما

امروز در فیس بوک
در همین زمینه
  • بيش از ۲۰۰ هزار دانش آموخته بيكار در حوزه كشاورزي
  • آمار غلط دولتی باعث بحران قیمت ها در بخش کشاورزی و دامی شده است
  • کاهش ۱۰ درصدی تولید چای به علت‌‌ رها کردن باغات بزرگ کشاورزی
  •  
    آخرین اخبار
  • واکنش نمایندگان به انتقادات درباره حذف کدخدایی و اظهارات جنتی و حداد عادل
  • کهولت سن بردار حسین؛ تغییر 180 درجه ای روند انتخاب دوباره قالیباف در شهرداری
  • الهه راستگو از حزب اسلامی کار اخراج شد؛ سزای خیانت و شهردار شدن قالیباف
  • میمون، موش، خرگوش و گربه مسافرین بعدی ایران در فضا
  • انتقاد روابط عمومی دانشگاه علامه از فضاسازي غيراخلاقي عليه استادان: حرمت دانشگاهیان فرهیخته را پاس دارید
  • تشدید برخورد پلیس با شهروندان به دلیل نوع پوشش
  • یورش شبانه ماموران یگان حفاظت به بند عبرت زندان عادل آباد و ضرب و شتم دراویش زندانی
  • تسلیت احمد منتظری به مناسبت درگذشت آیت‌الله طاهری خرم‌آبادی
  • علم الهدی: به آقای روحانی گفتم انتصاب زن برای سخنگویی وزارت خارجه خلاف قرآن است
  • تشدید بازرسی اتاق‌های دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی شیراز
  • مصطفی تاجزاده: آیت الله خامنه ای باید مریدان جنگ طلب خود را مهار کند
  • چرا باز تخریب هاشمی رفسنجانی؛ گفت و گویی با وکیل خانواده هاشمی
  • وزیر امور خارجه: امیدواریم مانع شروع جنگ شویم
  • روند تعیین شهردار تهران؛ از تهدید تا اغوا
  • صدور گواهی‌نامه "اطفای حریق" برای پنج هزار زندانی رجایی شهر بدون برگزاری دوره آموزشی
  • تعطیلی ۵۰ درصدی شهرک‌های صنعتی در کهگیلویه و بویراحمد
  • شیوا نظرآهاری از زندان اوین به مرخصی آمد
  • نجفقلی حبیبی: باید مردم را تشویق کنیم تا با تشکیل نهادهای مدنی با حقوق خود آشنا شوند
  • هاشمی رفسنجانی: ایران به دنبال مذاکرات واقعی و بدون پیش‌شرط است/ دیدار فرستاده ویژه نخست وزیر ژاپن با ایشان
  • روحانی: موضوع هسته‌ای ایران باید در چارچوب مقررات بین‌المللی حل شود
  •