به روز شده: ۱۰:۰۴ تهران - شنبه ۱۶ شهریور ۱۳۹۲

تقدیر فرشاد مومنی از گزارش اقتصادی مرکز پژوهشها

امروز: فرشاد مومنی در اعتماد نوشت: گزارش رییس محترم مرکز پژوهشهای مجلس از برخی مسائل اساسی مربوط به عملکرد ۸ سال گذشته کشور از جهات متعددی حایز اهمیت و توجه جدی است و باید امیدوار بود که هم در سطح قوه مجریه و هم در سطح سایر قوا و نهاد‌های نظارتی تامل کافی و اتخاذ تدابیر متناسب برای برون رفت از شرایط ذکر شده در این گزارش فراهم شود.

انصاف این است که تاسیس مرکز پژوهشهای مجلس یکی از برجسته‌ترین ابتکارات نهادی طی دوره زمانی بالغ بر ۱۰۰ ساله شکل‌گیری مجلس در ایران به شمار می‌آید. و کارشناسان این مرکز با وجود آنکه به ویژه طی دو دهه اخیر کشور با فراز و فرود‌های جدی روبه‌رو بوده سعی کردند که با نهایت دقت و اعتدال و حفظ شرافت کارشناسی به‌گونه‌یی صادقانه در حد توانایی و مقدورات خود گزارش‌های روشنگرانه و منصفانه‌یی از واقعیت‌های اقتصاد و جامعه به‌طور مستقیم در اختیار نمایندگان مجلس قرار دهند و البته با تمهیداتی که اندیشه شده اندیشه‌وران و پژوهشگران کشور نیز می‌توانند از این تلاش‌های ارزشمند استفاده کنند.

آنچه به نظر می‌رسد در این گزارش نقش کلیدی و سرنوشت ساز دارد آن است که به وضوح نشان می‌دهد که عدم شفافیت در اقتصاد رانتی چگونه می‌تواند فرصت‌های تاریخی استثنایی را تبدیل به تهدیدات نگران‌کننده کند و با وجود آنکه بی‌سابقه‌ترین فرصت‌های تاریخی چه از نظر سطح درآمدهای ارزی و چه از نظر حمایت از یک دولت مشخص در دوره ۸ ساله گذشته اتفاق افتاده بود اما فقدان شفافیت بیشترین لطمه‌ها را به حیثیت آن دولت وارد ساخت و کاری‌ترین ضربه‌ها را به آینده اقتصاد و توسعه ملی ایران تحمیل کرده است.

در اقتصاد رانتی قاعده معروف این است که در چنین شرایطی همه مسائل به ویژگی‌های اشخاص تحلیل می‌شود. و تلاش می‌شود که با داوری درباره ویژگی‌های روانشناختی افراد تفسیرهایی از آنچه اتفاق افتاده ارائه شود. اما باید توجه داشت به ویژه به اعتبار پیشرفت‌های نظری چشمگیر در علوم اجتماعی و انسانی به‌طور کلی و دانش توسعه‌یی به‌طور خاص، امروز پژوهشگران این حوزه‌ها با دقت بیشتری می‌توانند نشان دهند که نقش ساختار نهادی به مراتب جدی‌تر و سرنوشت ساز‌تر از نقش اشخاص در سرنوشت یک کشور در یک دوره زمانی معین است.

واقعیت این است که هرآنچه درباره اهمیت شفاف‌سازی و تصمیم‌گیری و تخصیص منابع برای برون رفت از تله توسعه نیافتگی مطرح شود باز هم امکان بیان آنچه باید گفته شود فراهم نمی‌شود. از جنبه دینی و اخلاقی نیز به نظر می‌رسد این گزارش به ویژه برای آن دسته از کسانی که صادقانه اصول و پایبندی بر آن را راهگشای مشکلات کشور می‌دانند حاوی درس‌های بزرگی است.

استاد شهید مرتضی مطهری در درس گفتارهای خود یکی از نکاتی را که به این اعتبار مطرح ساخته‌اند این است که ایشان تصریح می‌کنند که با مجموعه مطالعاتی که درباره تاریخ اسلام داشته‌اند، می‌توانند با قاطعیت اعلام کنند که دامن زدن به آزادی‌های مشروع و قانونی بیشترین تاثیر را در شکوفایی و اعتلای اندیشه اسلامی در طول تاریخ داشته است. همچنین می‌افزایند که معمولا در طول تاریخ محدود کردن آزادی‌های قانونی به بهانه دفاع از ارزش‌ها صورت می‌گیرد.

اما تجربه تاریخی حکایت از آن دارد که در غیاب آزادی‌های مشروع و قانونی یکی از بزرگ‌ترین قربانی‌ها،

همان ارزش‌ها هستند. تردیدی نیست که پایبندی صادقانه به اصول و مبانی صرف نظر از آنکه آن اصول و مبانی چه چیزی باشد در ذات خود پدیده ارزشمندی است. بنابراین طیفی که خود را اصولگرا می‌خواندند باید با مراجعه به فرصت‌هایی که طی ۸ ساله گذشته از این جامعه گرفته شد و هزینه‌ها و خسارت‌هایی که به آن تحمیل شد یک بار دیگر درباره این گفته

ژرف‌اندیشانه استاد مطهری نیک اندیشه کنند. واقعیت آن است که دامن زدن به فضای عدم شفافیت و محدود کردن رسانه‌های مستقل و برخورد حذفی با نهاد‌های تخصصی مدنی شرایطی را فراهم کرده و کارنامه‌یی را رقم زده که هیچ انسان منصف متعادلی قادر به نادیده گرفتن آن نیست.

ماجرا این است که در این شرایط این فقط اصولگرایان نبودند که ضربه دیدند، همه ضرر کردند. از همه بالاتر آینده اقتصاد ملی و تحقق اهداف چشم‌انداز است که باید به مثابه یک میثاق میان مردم و حاکمیت در نظر گرفته شود. یکی از راه‌حل‌های بنیادی و اصولی که توسط رییس مرکز پژوهشهای مجلس مطرح شده آن است که انحصار عرضه آمار‌های رسمی از یک قوه خاص (مجریه) گرفته شود و نهاد رسمی تخصصی مسوول آمارهای رسمی و اطلاعات کشور در اختیار قوای سه‌گانه قرار گیرد.

شخصا تردیدی ندارم که این حرکت در مقایسه با وضعیت موجود چشم‌انداز‌های بهتری را رقم خواهد زد. اما برآورد اینجانب آن است که این دگرگونی تنها یکی از شروط لازم را فراهم می‌سازد. مساله کاستی‌های جدی نظام آماری کشور و مساله آسیب‌پذیری این نظام از برخوردهای سیاست زده و دست کاری‌های مبتنی بر منافع کوته نگرانه سیاسی و اقتصادی یک بحث است و مساله کارآمد‌سازی نظام آمار و اطلاعات کشور بحث دیگر. به گمان اینجانب حلقه تکمیلی پیشنهادی که رییس محترم مرکز پژوهشهای مجلس مطرح کرده‌اند آن است که جایگاهی بایسته برای نهاد‌های تخصصی مدنی در زمینه دستیابی به حقوق و فرصت‌هایی برای آنکه نظارت‌های تخصصی مدنی را نیز به تمهید مورد اشاره اضافه کنند باید تدارک دیده شود.

این مساله از زوایای مختلف در تجربه‌های گوناگون کشور‌های موفق در زمینه توسعه طی سه ربع قرن گذشته قابل ردگیری است. و استفاده از آن تجربیات می‌تواند آینده روشن‌تری را برای ایران رقم بزند. باید این برخورد صادقانه رییس مرکز پژوهشها را به فال نیک گرفت و باید امیدوار بود که به تدریج آنچنان سطحی از بلوغ فکری و فرهنگی در نظام تصمیم‌گیری و تخصیص منابع کشور پدید ‌آید که مشخص شود که اهداف و منافع کوته نگرانه سیاسی و اقتصادی هنگامی که دستاویزی برای دستکاری آمار و اطلاعات می‌شود به زیان همگان تمام می‌شود و این همگان اعم از ایرانیان موجود و همه ایرانیان آینده است.

باید امیدوار بود که این بلوغ فکری بسط کافی پیدا کند و همگان بدانند که اگر مصلحتی در خلاف‌گویی وجود می‌داشت بی‌گمان برای ما تردیدی وجود ندارد که خداوند که خیرخواه همه انسانهاست دستور به آن می‌داد و این مساله باید برای ما علاوه بر یک اعتماد علمی یک ایمان قلبی را نیز پدید آورد که برخورد صادقانه با واقعیات بهترین کلید نجات است. اما در عین حال باید به این مساله نیز توجه داشته باشیم که به تجربه همه کشورهای توسعه یافته دستکاری آمار و اطلاعات رسمی کشور بیشترین ضربه را به کارآمدی سرمایه‌های انسانی کشور وارد می‌سازد و آنها را از خاصیت می‌اندازد.

بنابراین به نام انسانیت و به نام اسلامیت باید از همه مسوولان و دست‌اندرکاران اداره کشور تقاضا کنیم که این خواسته مهم رییس مرکز پژوهشهای مجلس را جدی بگیرند و شرایطی را فراهم آورند که امکان تعرض به واقعیت‌های موجود کشور برای هیچ دولتی در امروز و آینده فراهم نشود.



-----
انتهای پیام

ارسال به شبکه های اجتماعی و پست الکترونیکی

نظر شما

امروز در فیس بوک
در همین زمینه
  • تحلیل سعید لیلاز از منتفی شدن افزایش نرخ سود بانکی
  • تورم یعنی سرقت قدرت خرید مردم
  • سعید لیلاز: بوی بهبود اوضاع می آید
  • فرشاد مومنی: لایحه بودجه ۹۱ سند قضاوت درباره سهم نسبی تحریم و بی تدبیری
  • هاشمی رفسنجانی: مردم از شرایط سخت اقتصادی و فضای امنیتی خسته شده اند
  • "حدود و ثغور" حضور نظامیان در اقتصاد
  • جزئیات تدوین راهبرد اقتصادی ۳ گانه دولت حسن روحانی
  • بیانیه ارزیابی کمیسیون برنامه جبهه مشارکت ایران اسلامی ازعملکرد اقتصادی دولت نهم و دهم
  • طیب‌نیا: اقتصاد ایران دچار "نکبت منابع" شده است/ پول نفت دولت را کودن می کند
  •  
    آخرین اخبار
  • احمد منتظری: نظام از اختلاف افکنی مذهبی ضرر می‌کند
  • باز هم ترکان جواب بقایی را داد: کسی که اموال را برده عذرخواهی کند یا ما که می خواهیم برگردانیم؟
  • ۲۳۵ کارگر اخراج شده فولاد زاگرس به کار بازگشتند
  • احمد خاتمی: سیاست خارجی دیپلماسی کشور باید از وزارت خارجه گرفته شود/دولت در عرصه عزل و نصب ها معتدل باشد
  • ابراز امیدواری آمریکا با انتقال مسوولیت مذاکرات هسته‌ای ایران به وزارت امور خارجه
  • سخنگوی وزارت خارجه هم فیس بوکی شد
  • یک فعال کارگری: افزایش مرخصی زایمان، منجر به اخراج زنان کارگر می شود
  • محمدرضا خاتمی در همایش جوانان اصلاح طلب: جشن امروز مرهون پایداری و صبر و ایستادگی است
  • بهاره هدایت به مرخصی سه روزه آمد
  • احضار و انتقال سیداحمد موسوی از مسئولان ستاد تبلیغاتی کروبی به زندان عادل آباد
  • اطلاعیه خانواده شهید آیت‌الله قدوسی به مناسبت سالگرد شهادت وی؛ مدیران جامعه به خواسته های ملت احترام بگذارند
  • مقایسه سخنان فرمانده ناجا در دو؛ اپیزود روایت احمدی مقدم از عاشورای ۸۸: حقیقت ماجرا این است که ....
  • اتهام زنی برادر حسین بعد از ادعای برادر آقای خامنه ای: هاشمی رفسنجانی در زمین امریکا بازی می کند
  • شروع بهانه های یاران احمدی نژاد از روحانی: یک ماه گذشت چرا کاری نمی کنید!
  • پیام خاتمی به حسین رونقی برای پایان اعتصاب غذا: متاسفم که سختگیری ها و تنگناها همچنان ادامه دارد
  • اینبار پسر سر حلقه خانه فاطمی در فسادهای مالی دولت احمدی نژاد/ارتباط فرزند محمدرضا رحیمی با اخلالگران بازار ارز
  • یک فعال صنفی: روحانی محدودیت‌های ۸ سال اخیر در راه فعالیت صنفی معلمان را رفع کند
  • وزیر تعاون: خصوصی سازی باید از طریق تعاونی ها صورت پذیرد
  • دبیر ائتلاف اسلامی زنان: طرح «جمعیت و تعالی خانواده» زن را تنها ابزاری برای بارداری می بیند
  • معاون کنسولی وزارت خارجه: اظهار نظر افراد غیر مسئول در حوزه سیاست خارجه به نفع کشور نیست
  •