به روز شده: ۰۵:۲۷ تهران - شنبه ۵ مرداد ۱۳۹۲

آیت الله موسوی بجنوردی: باید نهادهایی برای کاهش خشونت نسبت به زنان در خاورمیانه تشکیل شود

امروز: آیت‌الله موسوی بجنوردی، رییس پیشین کمیسیون حقوق بشر اسلامی در ایران که در دهه اول انقلاب از فقهای شورای عالی قضایی بوده است و از پژوهشگران و صاحبنظران مطرح در حوزه حقوق زنان به شمار می رود، معتقد است در جوامع اسلامی باید اسلام واقعی فراگیر شود تا حقوق زنان به رسمیت شمرده شود نه اسلام طالبانی که برخاسته از تفکر انسان هایی متعصب، منحرف و متحجر است که جنسیت را ملاک ارزشمند بودن قرار می دهند.

به گزارش شفقنا، پایگاه بین المللی همکاری های خبری شیعه، موضوع دلایل خشونت و نادیده گرفته شدن حقوق زنان در برخی کشورهای اسلامی و نقش زنان فعال جهان اسلام در کاهش خشونت نسبت به زنان و جنگ های فرقه یی در خاورمیانه را با آیت الله موسوی بجنوردی به بحث گذاشته است. او معتقد است که عدم آزادی زنان و نگاه نادرست به مقوله حقوق و جایگاه زنان در طول سال های بسیاری ایجاد شده است و طبیعتا روند تغییر این فرهنگ باطل، تدریجی است و به زمانی طولانی نیاز دارد. بايد نهادهايي تشكيل شوند اما فقط به سخنراني و اعلاميه دادن بسنده نكنند و بايد حرکتی عمومی ایجاد شود که همه جانبه به آن بپردازند. فقيه، خطيب، روزنامه نگار، رسانه هاي عمومي، راديو تلويزيون و هر صنفی وظیفه خود را در این زمینه انجام دهد.

متن گفت وگوی شفقنا با آیت الله موسوی بجنوردی را در ادامه می خوانید:


*در کشورهای عرب خاورمیانه مانند مصر که در سال های اخیر انقلاب هایی را تجربه کرده اند، با وجود اینکه زنان پا به پای مردان در اعتراضات استبدادستیزانه که برای استقرار دموکراسی و آزادی صورت می گرفت، شرکت می کردند اما متاسفانه مشاهده می شود علاوه بر اینکه سهمی قابل قبول از مدیریت اجتماعی دریافت نکردند بلکه میراث تعداد فراوانی از زنان از این انقلاب، قرار گرفتن در برابر خشونت و تجاوز بوده است. با وجود فرهنگ غنی اسلام، چرا یک جامعه اسلامی باید تا اندازه ای دچار عقب ماندگی شده باشد که علاوه بر ناتوانی از پذیرش حضور زنان در اجتماع، زنان آن جامعه، مورد خشونت، آن هم از سوی مردانی که برای مبارزه با استبداد و برقراری دموکراسی قیام کرده اند نیز قرار بگیرند؟

موسوی بجنوردی: جامعه عرب جاهلیت اصلا زن را به عنوان یک انسان نمی پذیرفت و این مساله تا اندازه ای شدید بود که در زمان زایمان، زنان را به قبرستان می بردند، قبری نیز در کنار او می کندند. اگر نوزاد متولد شده، دختر بود زنده به گور و اگر پسر بود، با کف و دهل و شادی به خانه برده می شد. می توان گفت اسلام، بزرگترین انقلاب فرهنگی در بعد تساوی بین زن و مرد بود و در جامعه ای که اصلا زن را بشر به شمار نمی آورد، هیچ گونه امتیازی از حقوق بشر برای او در نظر نمی گرفت و هیچ گونه ارزشی برای او قایل نبود، ظهور کرد و در آغازی ترین سخنان خود گفت «الذی خلقکم من نفس واحدة؛ ما همه شما را چه زن و چه مرد از یک سرشت خلق کردیم». آن سرشت چیست؟ نفس ناطقه. نفس، جنسیت ندارد. هر انسانی مرکب از نفس و بدن است. نفس، مجرد از ماده است و این بدن مادی، حیوانیت ماست. جنسیت و غرایض حیوانی از جمله طمع، غضب و شهوت از عوارض بدن و مربوط به حیوانیت بشر است. انسان، آن نفس ناطقه است و از این روست که در قرآن گفته شده است «لقد خلقنا الانسان فی احسن تقویم» یعنی ما انسان را از عالی ترین سرشت یعنی همان نفس خلق کردیم، سپس از عالم ملکوت به عالم ناسوت و طبیعت آوردیم و در این بدن مادی زندانی کردیم. «مرغ باغ ملکوتم نیم از عالم خاک/ چندروزی قفسی ساخته اند از بدنم». مرگ نیز بازگشت نفس به جایگاه اول خود است؛ انا لله و انّا الیه راجعون.


*جامعه ای اسلامی که بزرگترین انقلاب فرهنگی در بعد تساوی بین زن و مرد را تجربه و نگاه پیامبر(ص) را که در تمام موارد راه گفت وگو را برای ابلاغ رسالت خود انتخاب می کردند، درک کرده بود، چرا پس از 1400سال، امروز به اینجا رسیده است که تا این اندازه جنگ های فرقه یی، برادرکشی و خشونت در آن بالا گرفته است؟ خشونتی که بیشترین آسیب دیدگان آن، زنان هستند و نوع نگاه اسلام به زنان در میان آن جامعه دیده نمی شود و پذیرفته شده نیست؟

موسوی بجنوردی: برای اینکه این جوامع از اسلام فاصله گرفته اند و همان خوی جاهلی و ارتجاعی که داشتند در میان آنها غلبه پیدا کرده است. اگر کسی به فرهنگی باور داشته باشد در اندیشه های او تاثیر فراوانی خواهد داشت، می توان گفت ارزش زن در جامعه ایران بیش از جوامع دیگر خاورمیانه است حتی فقهای ایرانی نیز در مسایل زنان، روشن تر از فقهای عرب هستند زیرا در فرهنگ ایرانی، تبعیضی به آن شدت و اینکه زن، بشر نیست وجود ندارد در حالی که در فرهنگ جاهلیت چنین نگاهی به زن مشاهده می شود. اسلام، این انقلاب فرهنگی را به اوج خود رساند بنابراین تا زمانی که اسلام در جامعه حاکم باشد، زن ارزش دارد و هنگامی که جامعه از اسلام فاصله گرفت و همان خوی سابق و فرهنگ های انحطاطی و انحرافی خود آنها حاکم شد، خشونت به این زنها دیده می شود. ملاک ارزش برای انسان در اسلام، سه اصل است. اولین آن علم و دانش است، «هل یستوی الذین یعلمون والذین لا یعلمون». دوم تقواست،«ان اکرمکم عندالله اتقاکم»، هر که تقوای بیشتری دارد، نزد خدا گرامی تر است. تقوا به معنای مبارزه با غرایض حیوانی و از عوارض نفس است. سومین مورد، جهاد اکبر و مبارزه با نفس است، «فضلالله المجاهدین باموالهم وانفسهم علی القاعدین»، بنابراین همواره ارزش بر عوارض نفس قرار می گیرد نه جنسیت و عوارض دیگر جسم. به قول ملاي رومي، «اي برادر تو همه انديشه اي/مابقي تو استخوان و ريشه اي» یعنی ای انسان!حقيقت تو آن انديشه و نفس است.


*يعني فرهنگ حاكم در آن جوامع، چنین فاصله ای را از بعد عالي نگاه اسلام به زن ايجاد كرده است؟ و اين فاصله، فقط توسط آن فرهنگ به وجود آمده است؟

موسوي بجنوردي: بله. اين مسايل در فرهنگ و خوي آنها بوده است، با هر چه نزدیکتر شدن به اسلام، این فاصله کاهش می یابد زيرا عقيده بالاتر از فرهنگ است. اگر فردي به اسلام اعتقاد داشته باشد، اين اعتقاد بر فرهنگ او مي چربد و يك انقلاب فرهنگي براي او به ارمغان مي آورد. هنگامي كه آن عقيده ضعيف شود، آن فرهنگ منحط به همان موارد انحرافي كه داشته است، بازمي گردد، بنابراین این جوامع، به دلیل فاصله گرفتن از اسلام واقعی و اينكه در حال حاضر نامي از اسلام در آنجا وجود دارد، قطعا به آن خوي و فرهنگ انحطاطي كه براي زن ارزشي قايل نيست بازگشت می کند.


*در کشورهای خاورمیانه مانند مصر، مراجع و نهادهای غیر دولتی کافی برای پی گیری حقوق زنان آسیب دیده از خشونت وجود دارد؟ اصلا این فرهنگ در آنجا وجود دارد که این زنان برای پی گیری حقوق خود به چنین نهادهایی رجوع کنند؟

موسوي بجنوردي: مصر از كشورهايي به شمار می رود كه فرهنگي غني داشته است، می توان گفت مصر با آمدن اخوان المسلمين كه مردماني متعصب و دشمن تشیع هستند و اصلا عقلانيت بر آنها حاكم نيست، به این وضعیت دچار شد. بر مذهب تشیع، عقلانیت حاکم است و یکی از منابع قانونگذاری و تشریع آن، حکم عقل است؛ در حالی که آنها (اخوانی ها) براي حكم عقل، ارزش قايل نيستند. به دلیل حاکم بودن عقلانیت بر تشیع، در آن این اعتقاد وجود دارد که چه تفاوتی می کند، جنسیت چه باشد؛ ارزش انسان براساس علم، تقوا و مباره با نفس تعیین می شود، «رب امراة افقه من الرجل رب امراة افضل من الرجل». هیچ گاه در اسلام، جنسيت ملاك فضيلت نيست.


* به اين مساله اشاره نكرديد كه چنين ارگان هايي با اين وظيفه كه زنان براي پي گيري مشكلات و حقوق خود به آنها رجوع كنند، در اين كشورها وجود دارد يا خير؟

موسوی بجنوردی: اعلاميه حقوق بشر، این مساله را به طور کامل در خود دارد اما پيش از اعلاميه حقوق بشر، اسلام اين مسايل و حقوق زن را بيان كرده است. 1400سال پیش در جزیرة العربی که آن جاهلیت بر آن حاکم بود، در اسلام گفته می شود«ولقد كرمنا بني آدم» و قرآن تنها در اینجاست که بنی آدم را به کار برده است. این آیه یه این معناست که «بنی آدم» یعنی بشر با حذف جنسیت، اعتقاد، علم، همه تعینات، کرامت ذاتی دارد. مي توان از همين آيه، علاوه بر استنباط 46ماده حقوق بشر، این حقوق را به تعداد صد نیز رساند.


*يعني اين مساله و احترام به حقوق زنان را باید از نظر معنايي در جامعه حاكم كرد نه صرفا حقوقي و پی گیری حقوقی آن توسط تشکل های مسوول؟

موسوي بجنوردي: بله، باید اینکه انسان بما هو انسان، كرامت ذاتي دارد و ملاک فضیلت در اسلام که به آن اشاره شد، در جامعه تفهیم شود.


*علاوه بر اينكه در حق اين زنان اجحاف مي شود و مورد ظلم و خشونت و آزار قرار مي گيرند، فرهنگي كه در برخی از كشورهاي اسلامي حاكم است، موجب می شود كه در صورت اعلام خشونت یا تجاوز از سوی زنان، انگ بی عفتی و گناهکار بودن نیز بر درد آنها افزوده شود. حتی عده اي معتقد بودند برخی افراد در مصر در صدد بودند، طی حركتي هدايت شده، با استفاده از همين فرهنگ و اينكه حضور خود آن زن ها يا پوشش نامناسب آنها چنين شرايطي را فراهم مي كند كه مورد تعرض قرار بگيرند، از حضور آنها در اين اجتماعات براي اعتراض و حق خواهي جلوگيري كنند. چه طور مي شود جامعه و به ويژه خود زنان را به اين مساله آگاه كرد كه قدرت اعلام این جنایت ها و پی گیری حقوق خود را پيدا كنند؟

موسوی بجنوردی: باید اسلام واقعی و نه اسلام طالبانی در جامعه فراگیر شود. تفکر طالبانی و اين انسان هاي متعصب، منحرف و متحجر هستند که جنسیت را ملاک ارزشمند بودن قرار می دهند در حالی که اسلام محمدی، علوی و حسینی، ارزش ها را روي جنسيت قرار نمي دهد. چنين مسايلي از جهل ناشي مي شود، اگر انسان ها به واقعيت خود برسند چنين مواردي ديده نخواهد شد.


* فرموديد بايد بيشتر به فراگير شدن معنوي اسلام در جامعه و از بين بردن فاصله به وجود آمده ميان اسلام و جامعه توجه شود تا حضور ارگان هاي حقوقي براي پي گيري حقوق زنان آسیب دیده و خشونت زده. چه راهكار و چه برنامه ای براي نزديك كردن جامعه با فرهنگ اصيل اسلام پيشنهاد مي دهيد؟

موسوي بجنوردي: به طور مثال اعتقاد من اين است كه در دولت آینده ایران، وزارتخانه اي به عنوان خانواده ایجاد شود زيرا خانواده مساله بسيار مهمي است و در اصل 21 قانون اساسي نيز در رابطه با آن بحث شده است. یکی از حقوقی که در خانواده مهم است، حقوق زن خانواده است. متاسفانه در حال حاضر مردم نمی دانند زنها از چه حقوقی برخوردار هستند و همه کارها را در خانه انجام می دهند و در انتها هیچ! در حالی که زن در اسلام وظيفه ندارد كه در خانه كار كند حتي شير دادن به بچه تا 7 روز است که بايد انجام شود و پس از آن می تواند برای شیر دادن به کودک، از همسر خود پول دریافت کند. نگاه اسلام به زن به این صورت است اما حتی در خود ایران که من می گویم مترقی است، گاهی مواردی از نقض حقوق زنان مشاهده می شود و مردها به شیوه ای با همسر خود برخورد می کنند که گویی وظیفه اوست همه کارها منزل و شخص همسر را انجام دهد در حالی که جایگاه زن در اسلام بسیار فراتر از این است و زنان با انجام این کارها که وظیفه آنها نیست به همسر و خانواده خود لطف می کنند. به اعتقاد من اگر فردی بخواهد اسلامی محض را پیاده کند باید رضایت زن را جلب کند.


*اين نگاه كجا و آن اتفاقاتي كه در جوامع اسلامي و جهان اسلام نسبت به زنان رخ می دهد كجا! علاوه بر اينكه اين نگاه در خانه خود آنها وجود ندارد، بر اساس شواهد، خشونت نسبت به زنان به طور مثال تجاوزهايی که در انقلاب های اخیر منطقه صورت گرفتند، هر روزه در حال افزايش است. به نظر شما در حال حاضر در میان زنان فعال جهان اسلام، اين پتانسيل وجود دارد كه گرد هم آمده و كمپين یا اجتماعي براي حمايت از زنان آسيب ديده،ارتقای سطح فرهنگی جوامع خود و تلاش براي كاهش خشونت هاي رو به افزايش در خاورميانه تشكيل دهند؟

موسوي بجنوردي: زن ها آزاد نيستند و دولت ها اجازه نمی دهند، هر چه می خواهند گفته شود. این مساله در طول سال های بسیاری ایجاد شده است و با یک اعلامیه یا سخنرانی حل نخواهد شد. سعدي شعر زیبایی دارد كه می گوید«سعدي به روزگاران مهري نشسته بر دل/ بيرون نمي توان كرد الا به روزگاران»، اين فرهنگ نیز با روزگاران آمده و در جامعه نقش بسته است و با يك جلسه، نصيحت و صحبت حل نمي شود و بايد در تمام ابعاد روي آن كار كرد.


*چه راهكاري وجود دارد؟ به هر حال بايد اجتماعي ايجاد شود كه اين حركت ها را سازماندهي كند و در تمام ابعادی که به آن اشاره دارید، کار شود.
موسوي بجنوردي: بله بايد نهادهايي تشكيل شود اما فقط به سخنراني و اعلاميه دادن بسنده نكنند و بايد همه جانبه به آن بپردازند و فقيه، خطيب، روزنامه نگار، رسانه هاي عمومي، راديو تلويزيون و هر صنفی وظیفه خود را در این زمینه انجام دهد. روند تغییر این فرهنگ باطل نیز به زمانی طولانی نیاز دارد و تدریجی است و باید روی آن کار شود.

* عده ای معتقدند تشکیل اين كمپين، ایده خوبی است اما تا یک رسانه بین المللی نباشد که صدای زنان را به دنیا برساند، نتیجه ای را که شایسته است نمی گیرد، نظر شما چیست؟

موسوي بجنوري: نه. رسانه عمومي هر كشور اسلامي موظف است در ابعاد و شکل های مختلف در این زمینه فعالیت کند. فیلم و سریال در این رابطه می تواند تاثیر فراوانی بر فرهنگ سازی در این مورد داشته باشد. اكثر زنها با حقوق خود آشنا نیستند و به طور مثال این تصور وجود دارد که زن در هر شرایطی باید پاسخگوی درخواست های جنسی مرد باشد، در حالی که چنین اعتقادی صحیح نیست.

*چه مساله ای چنین تصوراتی را به دین چسبانده است؟
موسوي بجنوردي: مردسالاري. مساله مردسالاري در کشورهای خاورمیانه بسیار قوي است. در برابر آن نیز، مردها تا توانسته اند زن را منحط کرده و پایین آورده اند. علاوه بر آن در طول تاریخ نسبت هایی به ائمه(ع) داده شده است، مثلا به اميرالمومنين(ع) نسبت داده شده كه زنها را ناقص العقول دانسته اند، من يقين دارم اين كلام مولا نيست. این موارد تا اندازه ای تکرار شده است که به تدریج به جایی می رسد که خود زن باور می کند، ناقص العقل، کم شانس و در برابر مرد همیشه شماره دوم است.


*براي آسايش مردان آفريده شده...
موسوي بجنوردي: بله! اصلا من بايد هميشه كاري كنم که به مرد خوش بگذرد. كم كم خود زنها این مسایل را باور کرده اند و اين بدبختي است! در چنین شرایطی انقلاب فرهنگی بسیار دیر اتفاق خواهد افتاد و تغییر این باور، زمان بسیاری می طلبد. یک حرکت عمومی باید صورت بگیرد و همه جانبه بر آن بپردازند، با یک مصاحبه کاری از پیش نخواهد رفت.


*از مباحث داخلی خانواده ها که بگذریم در ابعاد فراتر در خاورمیانه به ویژه در سوریه و مصر، اختلافات فرقه یی و خشونت بر خاورمیانه مسلط شده است. این مسایل را ناشی از چه می دانید؟

موسوي بجنوردي: استعمار تزي دارد که «تفرقه بینداز، حکومت كن»، همه این گرفتاری ها و بدبختی ها ریشه در استعمار دارد. ارتش سوريه بزرگترين ارتش در برابر اسراييل بود که اخيرا آن را از بين بردند. در این میان، برخی عالمان اهل تسنن، اصلی به وجود آورده اند به نام «نكاح الجهاد» و انحراف از اسلام تا جایی پیش می رود که مردهایی به استناد مجاهد بودن به خانه مردم می روند و با زن و دختر آنها ارتباط جنسی برقرار می کنند. استعمار در حال ربودن اسلام از مسلمانان است و فرهنگ دیگری را جایگزین آن می کند.


* چرا بايد جامعه اسلامي تا اين حد ناتوان باشد كه متوجه نشود دستاني هستند كه به آن سمت هدايت مي كنند و هر سياستي كه از بیرون روي آنها اعمال مي شود را دقيقا مي پذيرند؟

موسوي بجنوردي: ناآگاهی و نادانی جامعه مسلمانان...


*چرا این اتفاق باید برای جامعه مسلمانی رخ دهد كه دينش تاکید می کند مسلمان بايد زیرک باشد؟

موسوي بجنوردي: شعارهای فراوانی داده می شود اما عمل نیست.


*اشكال كار كجاست؟ خود جامعه مسلمانان در درك اين اسلام اصيل مشكل دارند يا متوليان ديني اشتباه انتقال داده اند؟

موسوي بجنوردي:متوليان! مشكل از آنهاست كه باورهايي انحرافي دارند و آن را به جامعه تحميل مي كنند. یکی از مشکلات همین تفرق بین شیعه و سنی است، در خانه های شیعیان می ریزند و زن و کودک و همه را به قتل می رسانند. در حال حاضر بسیار بر موضوع ایجاد و تشدید اختلاف بین عقاید و پررنگ کردن ملیت های عرب و ایرانی و کرد و...کار می شود زیرا بهترین راه برای متفرق کردن جهان اسلام است. با به وجود آوردن این تفرقه، وحدت جهان اسلام را از بین می برند و هنگامی که وحدت از بین رفت، استعمار به سادگی وارد می شود. در حال حاضر این تفرقه ها کاملا دیده می شود و واقعا در ملت ها اثرگذار است در حالی که چنین مسایلی در اسلام راستین وجود ندارد و گرامی ترین افراد نزد خدا با تقواترین آنها هستند. «الاسلام ملت واحده»، اسلام يك ملت واحد است، هر زبانی داشته باشد و متعلق به هر منطقه ای باشد اما آنچه در عمل و در جوامع مسلمانان دیده می شود، این گونه نیست. در این مساله گناه اول برای رهبران اسلامي است، آنها هستند كه مردم را منحرف و شیعه و سنی بودن را مورد توجه قرار می دهند و کشتار ایجاد می کنند.


*بنابراین در صورت تشکیل اجتماع زنان فعال برای کاهش خشونت در خاورمیانه می توان گفت مهم ترین کار، رایزنی و کمک گرفتن از متولیان دینی در این جهت است. به نظر شما این کمپین تا چه اندازه می تواند پیام آور صلح برای خاورمیانه باشد؟ پایان خشونت و تفرقه که موضوعی آرمانی است اما آیا می توان روزی را دید که این خشونت ها کاهش پیدا کرده باشد و این زنها در این جهت تا چه اندازه می توانند نقش داشته باشند؟

موسوي بجنوردي: بسیار بعيد است. نمي تواند، مگر خداوند معجزه كند وگرنه در حال حاضر به خون همدیگر تشنه هستند. متاسفانه استعمار در اين پروژه خود، پيروزی فراوانی به دست آورد و وحدتی که در جهان اسلام در حال شکل گیری بود به این تفرقه و خشونت کشیده شد. به اعتقاد من عامل اصلی در این مسایل، سلفی ها، تندروهای اسلامی و القاعده هستند که به طور مثال القاعده توسط خود آمریکایی ها به وجود آمده است. یک انسان تا چه اندازه باید دچار انحطاط فکری باشد که به نام اسلام در زمان افطار در مسجد میان جمعی روزه دار بمب انداخته و آنها را بکشد. این همان بدبختی یی است که در ابتدای اسلام اتفاق افتاد، به نام اسلام، حسين بن علي(ع) را به آن شکل به شهادت رساندند و زنان و فرزندان رسول الله را به نام اسلام اسير كردند و با طناب بستند و یزیدی که دایم الخمر، قمارباز، زاني و آدمكش بود، خليفه مسلمانان شد. هنگامی که انحراف تا اینجا پیش می رود، فردی منحرف خلیفه مسلمانان خواهد شد و کسی مانند حسین(ع) که تمام وجودش اسلام است، می شود خارجی. حاکم شدن جهل و نادانی بر امتی، ارزش ها را از بین می برد.



-----
انتهای پیام

ارسال به شبکه های اجتماعی و پست الکترونیکی

نظر شما

امروز در فیس بوک
در همین زمینه
  • بیانیه «هم اندیشی زنان برای طرح معیار انتخاب وزرای آینده»
  • افزایش شمار زنان بی خانمان و متکدی در تهران
  • آیت الله موسوی بجنوردی: در اسلام جنسیت ملاک فضیلت نیست
  • نامه سرگشادۀ گروهی از سازمان های غیردولتی و نهادهای مدنی زنان به دولت تدبیر و امید
  • ۳۴۱ فعال سیاسی زن به هاشمی، خاتمی، ناطق و شاهرودی: برای آزادی میرحسین، رهنورد و کروبی تلاش کنید
  • دختر شهید بهشتی: ایشان معتقد بود زنان باید در جامعه فعال باشند
  • علیرضا بهشتی: باور شهید بهشتی به کار جمعی بود
  • نامه مجمع زنان اصلاح طلب و جمعیت زنان مسلمان نو‌اندیش به حسن روحانی
  • واکنش ائتلاف اسلامی زنان به اظهارات توهین آمیز محمد یزدی: "ایران خانه کدخدا نیست"
  •  
    آخرین اخبار
  • کوفتگی و مصدومیت شدید رضا شهابی در حمله هفته گذشته به زندانیان اوین
  • احضار ۱۳ تن از دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی شیراز به اداره اطلاعات
  • سه ایرانی در آلمان به اتهام نقض تحریم‌ها محاکمه شدند
  • منیژه نصراللهی از زندان آزاد شد
  • مرتضی مبلغ از اعضای شورای مشاوران خاتمی: جریان‌های افراطی به جای عذرخواهی از مردم برای دولت خط و نشان می‌کشند
  • سرحدی‌زاده وزیر کار میرحسین: وزارت کار به حالت تعطیل درآمده است
  • امام جمعه تهران: حسن روحانی از انتخاب وزیری که بوی فتنه می‌دهد؛ جلوگیری کند
  • خطاب به سندیکاهای اروپایی: درخواست دو سندیکای کارگری ایران برای رفع تحریم ایران ‎
  • استفاده از پابند‌های الکترونیکی در زندان‌های تهران
  • آغاز قطع منطقه‌ای آب در پایتخت/ اعلام حالت فوق‌العاده در مدیریت آب تهران
  • واکنش دولت به اتهام نصب شنود: نسبت به نهادینه شدن اتهام افکنی هشدار می دهیم
  • انتقال مخفیانه ماشاالله حائری به زندان گوهردشت؛ محاکمه نگار حائری در شعبه ۲۶
  • بزرگترین کارخانه واگن‌سازی ایران در آستانه تعطیلی قرار گرفت
  • آمریکا صادرات تجهیزات پزشکی ودارو به ایران را تسهیل می کند
  • موسوی‌لاری: تملق و چاپلوسی مانند موریانه پایه و اساس مدیریت را می‌خورد
  • آیت الله امجد: باید جهانی حرف بزنیم که بشریت بپذیرد
  • گزارش بهمن احمدی امویی از زندانیان سیاسی: "عفو عمومی" همه زندانیان سیاسی و عقیدتی، پاسخ حاکمیت به اعتدال مردم باشد
  • اعضای نهضت آزادی به وزارت اطلاعات مجددا احضار شدند
  • اصرار هیات مدیره‌ خانه ‌سینما بر برگزاری مجمع عمومی ۶ مرداد
  • انتقال دوباره مهدی کروبی به بیمارستان
  •