به روز شده: ۱۱:۰۳ تهران - دوشنبه ۹ اردیبهشت ۱۳۹۲

رانت ۶۴هزار میلیارد تومانی ناشی از تفاوت قیمت ارز

امروز: سال گذشته با وجود گرانی ارز و به‌صرفه نبودن واردات ۳/۵۳میلیارددلار کالا وارد کشور شد که هر سه نرخ ارز در این میزان واردات نقش داشتند.
به‌جز دلار آزاد، دو نرخ دیگر تبعاتی منفی برای کل مردم ایران و تبعات مثبتی برای اقلیت‌های انگشت‌شمار داشتند که از آن با عنوان رانت یاد می‌شود که رقمی حدود ۶۴هزارمیلیاردتومان است.
به گزارش شرق، بانک مرکزی چند روز پیش بود که اعلام کرد، مرکز مبادلات ارزی از زمان تاسیس (مهر سال ۹۱) تا پایان سال گذشته ۶/۷میلیارددلار ارز با نرخی حدود ۲۵۰۰تومان در اختیار واردکنندگان گذاشته است.
سهم این مرکز در تامین نیازهای ارزی واردکنندگان با تمام دفاعیات مسوولان این بخش ۱۴درصد است. ارز مرجع هم که از ابتدای سال گذشته منبع اصلی تامین ارز واردکنندگان و به‌ویژه واردات کالاهای اساسی بود، از سوی بانک مرکزی به متقاضیان اعطا شد که اغلب واردکنندگان این بخش خود دولت و شرکت‌های وابسته به این نهاد بودند. در سال ۹۱ حدود ۲۵میلیارددلار ارز مرجع که نرخ آن حدودا ۱۲۵۰تومان است، به واردات کالاهای اختصاصی و البته غیراختصاصی تخصیص یافت که ۴۷درصد کل واردات را تشکیل می‌دهد. می‌ماند بقیه واردات انجام شده در این سال که با ارز آزاد تامین اعتبار شده‌اند که میزان آن حدود ۲۱میلیارددلار است.
به نوشته روزنامه شرق، در این میان برخی از ارز صادرکنندگان هم سخن می‌گویند که در تامین ارز نقش داشت اما از آنجایی که ارز صادرکنندگان با وجود مخالفت مسوولان همواره در بازار آزاد عرضه شده، ارز این گروه هم جزو بازار آزاد محاسبه می‌شود. سهم کالاها و خدماتی که با این ارز (ارز آزاد) وارد کشور شده‌اند نزدیک به ۳۹درصد است که رقم قابل‌توجهی است. تا اینجای کار مشکل خاصی وجود ندارد اما هر مسوولی که در سال‌های اخیر تریبونی یافته از عرضه تمام کالاها و خدمات با نرخ ارز آزاد سخن گفته است. حتی کالاهایی که با ارز مبادله‌ای و مرجع وارد کشور شده‌اند.
بانک مرکزی هم به این دلیل نرخ ارز مرجع را با ارسال بخشنامه‌ای به بانک‌ها از گردونه اقتصاد حذف شده اعلام کرد. در واقع ارز چندنرخی، رانتی را به جیب عده‌ای روانه کرد و بانک مرکزی هم با علم به این نکته، پرونده ارز مرجع را بالاخره بست. بانک مرکزی قیمت ارز مرجع در سال گذشته را تقریبا ۱۲۵۰تومان (دقیقا ۱۲۲۶تومان) تعیین کرد که هرچند فاقد مبنای درست و حسابی برای اغلب فعالان و کارشناسان اقتصادی بود اما ۲۲۵۰تومان رانت را به ازای هر دلار روانه جیب آنانی کرد که به هر دلیلی به این ارز مفت و ارزان دسترسی داشتند.
کل رانت واردات با ارز مرجع ۲/۵۶هزارمیلیاردتومان است که نیمی از این مبلغ واقعا صرف واردات کالاهای اساسی مانند شکر، روغن، گندم، دارو و... شده است و آن بخشی که صرف واردات خودروهای لوکس و مابقی کالاهای غیرضروری شده حدودا ۲۸هزارمیلیاردتومان رانت داشته که به گفته مجیدرضا حریری، رییس کمیسیون مدیریت واردات اتاق ایران از جیب ملت به جیب عده‌ای خاص روانه شده است. هر دلار مبادله‌ای هم نسبت به نرخ دلار در بازار آزاد حدود یک‌هزارتومان رانت دارد که مجموع رانت واردات با این ارز در سال گذشته بالغ بر ۶/۷هزارمیلیاردتومان می‌شود.
البته اگر مرکز مبادلات ارزی در این بخش فعال‌تر بود قطعا رانت واردات با ارز مبادله‌ای هم بیشتر از میزان فعلی می‌شد. کل واردات با ارز مرجع و مبادله‌ای که روی هم ۶۱درصد واردات کشور در سال گذشته را تشکیل می‌دهد، نزدیک به ۶۴هزارمیلیاردتومان رانت در پی داشته که ۲۱ برابر اختلاس بزرگ سه‌هزارمیلیاردتومانی است؛ اختلاسی که کل کشور را تکان داد اما این رقم که چندین برابر درشت‌تر است، باز هم به گفته حریری از دید تمامی ارگان‌های نظارتی و حتی مجلس به دور مانده است. هادی حق‌شناس، نماینده دور هفتم مجلس از جمله کارشناسان اقتصادی است که این پدیده ناخوشایند را با داشتن سه نرخ ارز در کشور طبیعی می‌داند. او در این‌باره می‌گوید: «در سال گذشته قیمت نهایی یا تمام‌شده اغلب کالاهایی که در بازار عرضه شدند، فرقی هم نمی‌کرد که این کالاها تولید داخل یا خارج باشند، با ارز آزاد محاسبه شد.
در واقع خاصیت بازار این است که گرایش به بالاترین نرخ‌های رایج دارد. امکان رصد کالاها هم برای مسوولان وجود نداشت تا هر یک با همان ارزی که وارد شده‌اند قیمت‌گذاری شوند، بنابراین بسیاری از این موضوع استفاده کرده و کالاهای خود را براساس دلار آزاد قیمت‌گذاری کردند.»
به گفته حق‌شناس، این موضوع در نهایت موجب ایجاد رانتی قابل‌ملاحظه شد که حداقل آن ۳۵ و حداکثر آن ۵۰هزارمیلیاردتومان است. در واقع این رانت هر واردکننده‌ای را تحریک می‌کند که کالای خود را با ارز مرجع یا مبادله‌ای وارد کرده و با نرخ ارز آزاد قیمت‌گذاری کند. این کارشناس راه‌حل حذف رانت را کنترل رشد نقدینگی در کشور می‌داند و می‌افزاید: «امروزه کمتر کشوری را می‌توان یافت که تورمی بالای ۲۰درصد داشته باشد. بهترین راه جلوگیری از افزایش تورم و قیمت دلار و همچنین جلوگیری از رشد قیمت کالاها و خدمات و افزایش نرخ بهره، جلوگیری از چاپ پول یا پایه پولی است. در واقع تا زمانی که بانک مرکزی به وظیفه ذاتی خود که کنترل تورم و تزریق نقدینگی متناسب با رشد اقتصادی است عمل نکند همچنان باید شاهد افزایش قیمت دلار و حتی چندنرخی بودن آن باشیم.»



-----
انتهای پیام

ارسال به شبکه های اجتماعی و پست الکترونیکی

نظر شما

امروز در فیس بوک
در همین زمینه
  • شورای رقابت قیمت 4 خودرو را تعیین کرد/ تورم 52 درصدی برای بقیه خودروها
  • مدیرمسئول روزنامه جام جم: هم اکنون قیمت کاغذ ۳برابر گذشته شده است
  • قطعی شدن افزایش قیمت بنزین/بنزین 1000 تومانی در جایگاه ها
  • قیمت انواع روغن نباتی ۳۰ تا ۳۵ درصد افزایش یافت
  • افزایش ناگهانی قیمت مواد غذایی؛ بیش از 60 درصد و هجوم مردم به بازار
  • ارز مرجع در کمیسیون تلفیق حذف شد؛ دلار ۲۴۵۰‌ تومان؛ نفت ۹۵‌دلار
  • سونامی قیمت در بازار خودرو کشور
  • وزیر بهداشت: باید منتظر افزایش دو برابری قیمت دارو در کشور بود
  • افسوس آقای وزیر از گران شدن دلار/تشکیل پرونده برای خودروسازان گران فروش
  •  
    آخرین اخبار
  • انتشار ویژه نامه شاخه زنان جبهه مشارکت به مناسبت روز جهانی زن
  • مدیر عامل شرکت ریلی رجا: مجموع زیان انباشته شرکت حدود 170 میلیارد تومان بوده است
  • یادداشت ضیا نبوی از زندان درباره مجاهدین خلق
  • قرار گرفتن چهار میلیون متر مربع از مدارس کشور در معرض خطر زلزله
  • هاشمی رفسنجانی: هيچ دولت ديكتاتوري نمي تواند در دنيا موفق شود
  • خاتمي و معاني جديد براي نفي
  • بازداشت مهندس عبدالحمید معافیان رئیس شورای هماهنگی اصلاح طلبان فارس
  • خاتمی: امیدوارم تصمیمی بگیریم که خیر مردم و جامعه در آن باشد
  • سند تقلب در انتخابات ۸۸ در اختیار احمدی‌نژاد/ 16 میلیون رای بیش تر نداشتم نظام 8 میلیون رای اضافه کرد
  • بیانیه جمعی از فعالین سیاسی و مدنی در حمایت از جمیله کریمی فعال اصلاح طلب
  • علی شکوری راد: جلوی قانون شکنی های ماموران و بازجویان اطلاعات بایستیم
  • اصغرزاده: مهندس موسوی که مظهر چپ خط امامی بود و توانست رای اعتماد اکثریت جوانان جامعه را به‌دست بیاورد، چیز کمی نیست
  • "بگم بگم" اصولگرایان درباره احمدی‌نژاد
  • زیباکلام: راه آشتی ملی، حل مسایل باقی مانده از انتخابات ۸۸، رفع حصر آقایان موسوی و کروبی، آزادی زندانیان سیاسی و برگزاری انتخابات خوب است.
  • در راستای جنسیتی کردن جامعه، پست بانک زنانه هم آمد
  • دغدغه های خاتمی را پاس بداریم
  • انتقاد شدید امام جمعه اصفهان از احمدی نژاد: حرفهای بی حساب می زنید و کارهای بچه گانه می کنید
  • سرانه مصرف شیر در ایران 22 درصد کاهش
  • اتقاد شدید آیت الله نوری همدانی به گرانی ها: هزینه اتوی عبا ۵ برابر شده است
  • راستی آزمایی سعه صدر "نظام" و "حماسه اقتصادی" در روز جهانی کارگر
  •