به روز شده: ۰۸:۰۵ تهران - جمعه ۳۰ فروردین ۱۳۹۲

سه رکن مسئول در سرنوشت جامعه ایران

نویسنده: بهروز کربلایی

امروز:

با نگاهی دقیق به قانون اساسی کشور ملاحظه می گردد که مردم ، رهبری و قوه قضاییه سه رکن کلیدی جامعه ایران می باشند. سه رکنی که هر یک می توانند موجب فلاح و رستگاری یا نگون بختی و اضمحلال جامعه ایران شوند. در زیر مختصراً به چرایی این نگرش و بررسی کوتاه عملکرد هریک از این ارکان می پردازم. ولی بدواً ذکر این نکته را لازم می دانم که همکاری سه رکن مذکور در رسیدن جامعه ایران به جامعه مطلوب ، بسیار مهم و اساسی است اما عدم همکاری ارکان مورد نظر با یکدیگر ، سلب کننده مسئولیت اختصاصی آنها نخواهد بود. بعبارت دیگر اگرچه نائل آمدن به اهداف ترسیم شده جامعه ایران ، بدون همکاری سایر ارکان متعسر و دشوار است ولی حصول موفقیت نسبی برای هر یک از ارکان مذکور بدون همکاری سایر ارکان ، امکان پذیر می باشد. بنابراین هیچیک از ارکان فوق الاشاره نمی تواند به بهانه عدم همکاری دو رکن دیگر، وظیفه خود را منتفی دانسته و از زیر بار مسئولیت خود طفره رود.

مردم : نقش مردم در تعیین سرنوشت خود ، بعد از انقلاب کاملا محسوس بوده و این امر قابل کتمان نیست البته در قانون اساسی کشور 23 دفعه صریحاً و بارها تلویحاً به مردم و نقش آنان در جامعه اشاره شده است. اما هر چقدر از زمان پیروزی انقلاب فاصله می گیریم این نقش کم رنگ تر می شود. با این وجود انتخابات ریاست جمهوری ، مجلس شورای اسلامی و شوراها ، نمادی از شرکت مردم در تعیین سرنوشت خود می باشد. به همین دلیل است که در این متن ، همه نهادهای انتخابی جامعه ، تحت عنوان رکن مردم مورد بررسی قرار گرفته است زیرا پیدایش این نهاد ها ، با خواست و اراده مردم بوده وملت است که به آنها هویت وجودی می دهد. بنابراین اگر بواقع در انتخابات ریاست جمهودی ، مجلس ، شوراها و . . . قلب واقعیتی رخ نداده و وضعیت سیاست گذاری و اداره فعلی کشور حاصل خواست و انتخاب مردم باشد پس در کمال شرمندگی باید گفت که « از ماست که بر ماست » و اگر شرایط موجود نتیجه تخلف و تقلب حاکمان امروز جامعه باشد پس مردم تکلیف تغییر شرایط موجود را برعهده دارند. زیرا خداوند متعال در آیه 11سوره رعد، مردم را حاکم بر سرنوشت خود دانسته و این حق خدادادی در اصل 56 قانون اساسی نیز تصریح شده است. فلذا درهر دو صورت بهتر است مردم مسئولیت عمل یا ترک عمل خود را پذیرفته و از فرافکنی بپرهیزند. دقیقاً اینجاست که مردم می توانند حسب مورد در سعادت و خوشبختی یا شقاوت و بدبختی جامعه خود نقش اساسی داشته باشند.

رهبری : در جامعه فعلی ایران ، رهبری یکی از ارکان مهم حاکمیت بوده و در قانون اساسی فعلی نیز 20 بار به رهبری و عناوین مشابه آن اشاره شده است. البته نقش اساسی رهبر در یک جامعه ، هم در حوزه های فردی وهم در حوزه های اجتماعی می تواند متجلی گردد زیرا رهبر از یک سو مردم را یاری می نماید تا همواره در صراط مستقیم گام بردارند و از سوی دیگر بعنوان هادی مردم در مبارزه با استبداد و استعمارعمل می نماید. اما متاسفانه هر چقدر از پیروزی انقلاب فاصله می گیریم رهبری از مردم دور تر شده و به حکومت نزدیک می گردد تا حدی که هم اکنون نهاد رهبری برای خود نقشی غیر از حکومت قایل نیست. این تغییر نقش رهبر یعنی فاصله گرفتن رهبری از خصیصه هدایتگری مردم و رو آوردن به سمت حکومت و حاکمیت ، تنها در صورتی به استبداد منجر نمی شود که عنصر پاسخگویی در کنار قدرت حاکمه تعبیه گردد. در حال حاضر اگر چه مکانیزم معیوبی برای پاسخگویی رهبر در قانون اساسی پیش بینی شده است اما در مقام عمل هیچ نشانه ای از پاسخگویی رهبر در نظام حکومتی ایران دیده نمی شود. این همان نقیصه ای است که به مهمترین علت ناکامی جامعه ایران تبدیل شده است که البته ریشه در تاریخ ایران نیز دارد.

قوه قضائیه : اگرچه طبق اصل 157 قانون اساسی ، رئیس قوه قضاییه توسط رهبری تعیین می گردد ولی با این وجود می توان در چهارچوب همین قانون اساسی وبه استناد اصول مقرر در قانون مذکور ، گام های موثری در جهت اجرای عدالت و تامین امنیت جامعه برداشت. این در حالی است که متاسفانه عللی چون غیر مستقل بودن مسئولین قضایی - اتخاذ سیاست های جناحی و باندی - پاسخگو نبودن ایشان در مقابل مردم - تراز کردن اعمال این قوه با خواسته های پیدا و پنهان رهبری و بی اعتنایی به قانون ، در بسط بی عدالتی و عدم امنیت جامعه نفش اساسی داشته است. دستگاه عریض و طویل قضا که 38 بار نامش به انحای مختلف در قانون اساسی تکرار گردیده و به عنوان یکی از قدرتمند ترین ارکان جامعه مطرح است ، متاسفانه نه تنها از انجام تکالیف قانونی خود فاصله گرفته بلکه به محرکی برای بی عدالتی نیزتبدیل گشته است و حال آنکه همین رکن می توانست با بهره گیری از قدرت قانونی خود و البته با تدبیر درست ، کژیها را از جامعه بزداید و با حاکمان قانون گریز برخورد قانونی نماید. ولی متاسفانه قدرت در این قوه ، تحت تاثیر خودخواهی ها و مصلحت های جناحی ، باندی و محفلی عمل می کند. دستگاه قضایی کشور به حدی آلوده سیاست و سیاست بازی ها شده که صدای هر منتقدی را خاموش می کند و حال آنکه استقلال ، قانونمندی و عدالت محوری قوه قضائیه می توانست ضامن نقش آفرینی درست دو رکن دیگر جامعه نیز باشد.
*****
با توجه به توضیحات بالا عدم نقش آفرینی درست رهبری و قوه قضائیه ، نباید باعث گردد که مردم حقوق و تکالیف خود را از یاد برده و برای اصلاح امور جامعه و کشورشان نا امید شوند و به این جمله عوام فریبانه که « این مملکت درست بشو ، نیست » متوسل شوند. آری مردم باید حرکت اصلاحی را خود شروع کنند و البته از خود شروع کنند.


بهروز کربلایی
وکیل دادگستری



یادداشت های مندرج در ستون "میهمان" لزوما دیدگاه سایت امروز نمی باشد.
-----
انتهای پیام

ارسال به شبکه های اجتماعی و پست الکترونیکی

نظر شما

امروز در فیس بوک
در همین زمینه
  • جناب آقای هاشمی رفسنجانی لطفاً منت بگذارید وتشریف بیاورید اما . . .
  • فعالیت های سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از قانون تا عمل
  •  
    آخرین اخبار
  • مصطفی تاجزاده: آیا هم چنان «میزان رأی ملت است» یا «رأی یک نفر»؟
  • سعید مرتضوی، متهم جنایت کهریزک برای شکایت جدید احضار شد
  • هاشمی رفسنجانی: انحصارطلبان حضور گروه‌های دارای پایگاه مردمی را در انتخابات برنمی تابند
  • فرمانده کل سپاه: منطقه در مسیر یک جنگ پر هزینه و تمام ناشدنی قرار گرفته است
  • گزارش جدید آژانس: افزایش نصب سانتریفیوژها توسط ایران
  • انتقاد روزنامه جمهوری اسلامی از پایین آمدن سطح ریاست جمهوری و نامزدهای انتخاباتی
  • بازگشت محمدعلی ولایتی و محسن محققی به زندان اوین
  • علی اکبر محمدزاده به زندان اوین بازگشت
  • افشاگری صادق لاریجانی در ارتباط با سوءاستفاده از امکانات دولتی در اغراض انتخاباتی
  • راه عبور از بحران؛ همچنان اجرای بی تنازل قانون اساسی
  • محمدرضا رحیمی: پرستاران مستاجر تا آخر دولت دهم خانه دار می شوند
  • معاون اول احمدی نژاد: تحریم کنندگان ایران ذلیل و چادر به سر شده اند
  • همکار سعید امامی از احمدی نژاد اعلام برائت کرد
  • احمد شیرزاد: آنچنان فضای رسانه‌ای کشور بسته شد که اصولگرایان هم از تریبون‌های سنتی‌شان محروم ماندند
  • واکنش حسین زمان به سخنان اخیر وزیر ارشاد: قرار نیست عده‌ای خود را نظام بدانند و هر مخالفتی با خود را ضدیت با نظام
  • نسیم سلطان بیگی، خبر‌نگار و فعال دانشجویی آزاد شد‎
  • ۶۳میلیارد تومان هزینه تاخیر در پروژه‌های عمرانی
  • بهانه مصباح یزدی برای عدم حضورش در جبهه: شرایط زندگی ام طوری نبود که به جبهه بروم
  • بهانه مصباح یزدی برای عدم حضورش در جن
  • سردار کوثری! سهم شما همان دو درهم است
  •