به روز شده: ۲۱:۳۱ تهران - دوشنبه ۱۸ دی ۱۳۹۱

فرشاد مومنی: سیاست‌های بی‌ثبات خطرناک‌تر از افزایش نقدینگی است

براساس آخرین آمار، نقدینگی تا پایان مهرماه سال‌جاری به ۴۱۵ هزارمیلیاردتومان رسیده که ۱۳هزار‌میلیارد تومان آن فقط در مهرماه به اقتصاد کشور تزریق شده است.

به گزارش روزنامه شرق، بیشترین میزان تزریق نقدینگی در مهر‌ماه در دولت‌های نهم و دهم، در مهرماه سال ۸۹ رخ داده بود که میزان آن ۸/۴ هزار‌میلیارد‌تومان ذکر شده است.


روزنامه شرق نوشت: احمدی نژاد در آخرین گفت‌وگوی تلویزیونی خود با مردم وعده پنج برابر شدن نقدینگی را داد که در صورت اجرا، ثبت رکوردهای خارق‌العاده در این زمینه دور از ذهن نیست. دولت دهم در ابتدای آمدنش روزانه ۶۸ میلیاردتومان نقدینگی روانه بازار می‌کرد اما این رقم امروز با رشد ۵۳۴‌درصدی به ۳/۴۳۳‌میلیارد‌تومان رسیده است (با احتساب روزهای جمعه). در صورتی که این روند تا پایان سال‌جاری ادامه پیدا کند و دولت هر روز ۳/۴۳۳ ‌میلیارد‌تومان به اقتصاد کشور تزریق کند تا پایان سال باید منتظر نقدینگی ۴۸۰‌هزار‌میلیارد‌تومانی باشیم.


دقیقا ۱۴اردیبهشت سال‌جاری بود که محمود احمدی‌نژاد در جلسه‌ای با اعضای کمیسیون تلفیق که قرار بود از اجرای فاز دوم قانون هدفمندی یارانه‌ها گفته شود، رشد نقدینگی سال ۹۰ را ۵/۱۹درصد اعلام کرد. این اتفاق میمون به دنبال رشدهای ۳۰ درصدی نقدینگی رخ داد که مایه مباهات رییس‌جمهوری هم شد. اما عمر این دستاورد به یک سال هم نرسید و حالا شاهدیم که نقدینگی طی هفت ماه ابتدایی امسال به عدد ۱۸درصد رسیده و تا رسیدن به رکوردهای بیشتر هنوز پنج ماه دیگر باقی است در حالی که رشد نقدینگی در هفت ماه ابتدایی سال ۹۰ فقط ۵/۸درصد بود.
این همان اتفاقی است که بسیاری از کارشناسان نسبت به تبعات منفی آن یعنی تورم در آینده‌ای نزدیک مثلا تا خردادماه سال آینده هشدار می‌دهند. بانک مرکزی آخرین آمار تورم را ۱/۲۶ درصد اعلام کرد که مربوط به آبان سال‌جاری بود. بعد از آن خبر آمد که تورم آبان امسال نسبت به آبان سال قبل که اصطلاحا تورم نقطه به نقطه نامیده می‌شود ۳۶درصد است. البته این ۳۶‌درصد عددی نبود که بانک مرکزی اعلام کرده باشد اما هرگز هم از سوی این نهاد تکذیب نشد.

مرکز آمار هم مدتی به بهانه‌های مختلف با وجود تکلیف قانون برنامه پنجم توسعه از اعلام تورم سرباز زد و اعلام عمومی آن را به سال آینده موکول کرد. خودداری این مرکز از اعلام نرخ تورم، خود گویای افزایش شدید نرخ تورم است که با تغییر سال پایه، آن هم از ابتدای سال آینده می‌توان این شاخص جهنده را کمتر از قبل نشان داد.
روند سالانه نقدینگی هم شتاب مجدد نقدینگی را به تصویر می‌کشد. حجم نقدینگی پایان سال گذشته ۳۵۲‌هزار‌میلیارد تومان بود که با گذشت هفت ماه هم اکنون به ۴۱۵‌هزار‌میلیارد تومان رسیده است. یعنی دولت در این هفت ماه ۶۳‌هزار‌میلیارد تومان به اقتصاد کشور تزریق کرد در حالی که همین دولت در سال گذشته و طی ۱۲ماه سال۹۰ فقط ۵۷هزار‌میلیارد‌تومان روانه بازار کرده است.


فرشاد مومنی یکی از کارشناسانی است که در باب نقدینگی، سخنان قابل تاملی دارد. او این بار در گفت‌وگو با «شرق» از تبعات منفی این تصمیم و چرایی اتخاذ چنین تصمیم‌هایی می‌گوید: «با ادله متعددی می‌توان گفت، تغییرات نقدینگی در ایران جنبه انفعالی دارد. در اقتصاد سیاسی ایران در یک ربع قرن گذشته با پدیده پارادوکس نقدینگی مواجه بودیم. یعنی در دوره‌هایی که اقتصاد، بالاترین رشد نقدینگی را تجربه کرده بخش‌های تولیدی با بی‌سابقه‌ترین سطوح بحران نقدینگی روبه‌رو بوده‌اند. زمانی که دولت با بی‌مبالاتی شوک‌های بزرگ قیمتی به حامل‌های انرژی و سایر قیمت‌های کلیدی مانند نرخ ارز وارد می‌کند تعادل نیم بند، بازار پول را به نفع تقاضا به هم می‌زند و شدت شکاف میان عرضه و تقاضا برای پول به حدی می‌شود که با تلاش مقام پولی هم بخش بزرگی از تولیدکنندگان نمی‌توانند با قیمت‌های بالا نقدینگی خود را تامین کنند.»


او می‌افزاید: «پارادوکس نقدینگی از جنبه دیگری هم مهم به نظر می‌رسد و آن اینکه رشد نقدینگی موجب بی‌سابقه‌ترین رونق در بازار غیربانکی شده است.» مومنی نکته دیگری را هم مطرح می‌کند که باز هم به رشد نقدینگی باز می‌گردد. او می‌گوید: «گرچه رشد نقدینگی در اقتصادی که تولید آن رنجور‌تر می‌شود، نگران‌کننده است اما باید توجه کرد نکته اصلی و کلیدی بحث در بازار پول نیست بلکه مربوط به عدم ثبات در سیاست‌های دولت است که با ایجاد جهش در قیمت‌های کلیدی، موجب بحران نقدینگی برای تولیدکنندگان و رو‌آمدن بیشتر ربا‌خواران شده است.»


از اینجای گفت‌وگو است که مومنی به آثار مخرب برخی سیاست‌ها می‌پردازد: «در پیش گرفتن سیاست‌هایی از این دست موجب بی‌ثباتی فضای اقتصادی می‌شود و ریسک گریزی بخش مولد تولید را به صورت فزاینده‌ای افزایش می‌دهد. حالا با این سیاست‌ها به جایی رسیده‌ایم که تولید، رفتار ناهنجار و دلالی و واسطه‌گری هنجار شده است. زمانی که بخش‌های مولد به خاطر نبود نقدینگی، مقهور غیرمولدها می‌شوند بدترین حالت تجارت پول است که موتور اصلی خلق پول برای فعالان اقتصادی شود.» جمله اخیر این کارشناس به گفته محمود بهمنی، رییس کل بانک مرکزی باز می‌گردد که در واکنش به ناله‌های تولیدکنندگان صراحتا اعلام کرد، در بازار رسمی پول به ازای هر چهار واحد تقاضا یک واحد پاسخ داده می‌شود. این گفته به خوبی رونق کسب و کار نزول‌خواران را به تصویر می‌کشد و ضعف شبکه بانکی در پرداخت تسهیلات را بیش از پیش به رخ می‌کشد.


مومنی به گفته‌های اخیر محمود احمدی‌نژاد اشاره می‌کند که گفته بود، یارانه نقدی پنج برابر می‌شود و این تصمیم، گویای این است که دولت بر اجرای فاز دوم قانون هدفمندی یارانه‌ها تاکید دارد و در این فاز هم بخشی از آزادسازی قیمت‌ها با گران‌تر شدن حامل‌های انرژی انجام می‌شود. این اتفاق، چشم‌انداز کشور را در حوزه نقدینگی و تورم ناخوشایند جلوه می‌دهد. با این حال مومنی معتقد است در ماه‌های پایانی سال چالشی که بین دولت و مجلس وجود دارد، تعیین‌کننده چشم‌انداز اقتصادی کشور خواهد بود. تاکنون مجلس با تصویب قانون، مانع از بی‌ثباتی در سیاست‌های اقتصادی دولت شده اما دولت تمایل چندانی به پایبندی از قوانین مجلس ندارد. در واقع موفقیت مجلس و سایر نهادهای نظارتی در کنترل سیاست‌های اقتصادی‌دولت تعیین‌کننده چشم‌انداز اقتصادی کشور خواهد بود.



-----
انتهای پیام

ارسال به شبکه های اجتماعی و پست الکترونیکی

نظر شما

امروز در فیس بوک
آخرین اخبار
  • اطلاعیه سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران در محکومیت بازداشت مهدی تحققی عضو این تشکل
  • سخنگوی قوه قضاییه: هیچ کجا به اندازه ایران به زندانیان خدمات ارائه نمی شود
  • معاون پارلمانی دولت: احمدی نژاد خواهان صحبت در جلسه علنی مجلس است
  • شکایت سازمان بازرسی کل کشور از حمید رسایی
  • رییس مجلس: رد پای رانتهای اطلاعاتی و افراد ذینفوذ در مفاسد اقتصادی
  • مطهری: در صورت اجرای فاز دوم هدفمندی، باید رئیس​جمهور استیضاح و عدم کفایت سیاسی وی مطرح شود
  • بازنشستگی میرحسین موسوی و ادامه تحصیل مشایی در تربیت مدرس
  • احمدی‌نژاد: دارو بیهوده گران شده است
  • فرزندان کروبی، موسوی و رهنوردنامه خطاب به ملت ایران
  • عبدالله نوری: اولویت اصلاح طلبان باید نجات ایران از بحران های پیش رو باشد
  • خاتمی تکذیب کرد: نه نامه‌ای نوشته‌ام نه هاشمی واسطه بوده است
  • روایت هاشمی از گفتگو با رهبری درباره نامه قبل از انتخابات
  • افزایش ۸۰۰ درصدی صادرات طلای ترکیه به لطف تحریم ایران
  • تاجزاده: من معتقدم در دوره قبل کودتا شد
  • ترکیه روزانه 100 هزار بشکه نفت از ایران وارد کرده است
  • افزایش بیش از 3 برابری صدقات مردمی
  • تاجزاده در پی بیماری قلبی به بیمارستان منتقل شد
  • مطهری: هاشمی درخواستم را برای نامزدی در انتخابات نپذیرفت
  • معاون دبیر کل خانه کارگر: تضییع حقوق کارگران به دلیل ضعف تشکل‌های کارگری است‎
  • مسعود لدنی فعال ملی مذهبی بازداشت شد
  •