به روز شده: ۱۷:۳۶ تهران - چهارشنبه ۱ شهریور ۱۳۹۱

تاج‌زاده؛ ترازی برای سبزها

نویسنده: مرتضی کاظمیان

امروز: تاج‌زاده جسور و شفاف، مطالبات جنبش سبز را بازخوانی می‌کند و از درون اوین، آگاهی و امید می‌پراکند.



درآمد
این مکتوب هرچند به بهانه‌ی سپری شدن دو سال از حبس غیرقانونی دکتر مصطفی تاج‌زاده در قرنطینه‌ نگاشته‌ می‌شود، و اگرچه حکم یادکردی از یک «اصول‌گرا»ی «اصلاح‌طلب» دارد، اما فراتر از آن، می‌کوشد هم‌زمان با ادای احترام به مرد آزاده و ایران‌دوست، برخی دیدگاه‌های ارزشمند و راهبردی وی را برای سبزها به‌اجمال مرور کند.
رویکردها و مواضع قابل تمجید و درس‌آموز تاج‌زاده، به‌خصوص از این زاویه که وی تا پیش از کودتای انتخاباتی 1388 همواره در کنار و متن حاکمیت سیاسی جمهوری اسلامی حضور داشته، و یکی از مهم‌ترین فعالان و حامیان حضور در رقابت‌ها و روندهای انتخاباتی بوده، قابل تأمل است.
پس از ماه‌ها تحمل فشار و خشونت و بدرفتاری و توهین در سلول‌های انفرادی بندهای امنیتی و ویژه‌ی اوین، او اینک دو سال است که دور از دیگر زندانیان سیاسی، خشونت و محدودیتی ویژه را با ایمان و «روزه» صبوری می‌کند.
تاج‌زاده ـ چنان‌که خود تاکید می‌کند ـ ازجمله کسانی بود که برخلاف تصور رهبر جمهوری اسلامی و فرزندش مجتبی، و جریان امنیتی ـ نظامی ـ رانتی مسلط در حاکمیت، و نیز ـ به‌خصوص ـ بازجوهای او ـ در برابر فشارها و مشقات تحمیلی، استوار و متوکل و امیدوار به راه، ایستاد.
تاج‌زاده خود گزارش می‌دهد: «رهبری در جلسات خصوصی می‌گفت که روشنفکران را می‌شناسد و می‌داند که آنان با اولین سیلی به همه چیز اعتراف خواهند کرد و ساکت می‌شوند. اما وی فراموش کرده بود که امثال بهزاد نبوی و ابوالفضل قدیانی آزمون خود را در زندان‌های رژیم ستم‌شاهی پس داده‌اند. مهم‌تر آن‌که ما چیزی نداریم که ترس از دست دادنش زبون و ذلیل‌مان سازد. چیزی هم نمی‌خواهیم که ناچار به چاپلوسی و مجیزگویی شویم. توکل به خداوند، نداشتن و نخواستن ما را بیمه کرده است. محکومیت‌های سنگین فرمایشی از یک‌طرف ذهن و زبان‌مان را بازتر و شفاف‌تر نموده و از طرف دیگر فاصله‌ها را با مردم، به‌ویژه نسل نو که آینده‌سازان این آب و خاک‌اند، به حداقل ممکن رسانده است. اکنون همه سبزِ سبز شده‌ایم و خداوند را از این بابت سپاسگزاریم.»

اعتراف‌ها و عذرخواهی‌های تاج‌زاده
کودتای انتخاباتی 22 خرداد 1388 با وجود عوارض سوء و ناگوارایی‌هایش، برای دموکراتیزاسیون و جامعه مدنی ایران کم خیر و برکت، نداشته است؛ شمار کسانی‌که به نقد خویش پرداختند، کم نبود. انتقادهای درونی آنان، مجالی ارزشمند برای همدلی هرچه بیشتر نیروهای دموکراسی‌خواه و استبدادستیز مهیا ساخته است. این همان چیزی است که تاج‌زاده از آن با «سبز شدن» تعبیر می‌کند.
از جمع کسانی‌که در سه دهه‌ی نخست حیات جمهوری اسلامی، همراه ساختار سیاسی قدرت بوده‌اند، تاج‌زاده جزء آنانی است که پس از کودتای انتخاباتی، تیغ تیز اعتراف و پوزش خواهی به‌دست گرفت، و به نقد خویش و انتقاد از برخی روش‌ها و مواضع سیاسی خود پرداخت. «آقا مصطفا» این را برای خود «توفیقی الهی» توصیف می‌کند و می‌گوید: «بعضی بازجوها می‌کوشیدند با یادآوری مواردی از افراط کاری‌های دهه نخستین انقلاب، مرا و خط امامی‌های آن دوره و اصلاح‌طلبان کنونی را «فاشیست» معرفی کنند. متقابلاً من هم با یادآوری برخی رفتارهای فاشیستی که در همین ایام، در پیش دیدگان ملت ایران تکرار می‌شود،‌ توضیح ‌دادم که همه ما در آن دوره خطاهای جدی داشتیم، اما شما همین امروز به جای آن‌که جوانب مثبت رفتار ما را ادامه دهید، همان خطاها را در شرایطی که کشور نه در حال جنگ است و نه از تروریسم گسترده و کور رنج می‌برد، ادامه می‌دهید. به همین دلیل دیگر نمی‌توان آن را «خطا» نامید و ناشی از بی‌تجربگی انقلابیون دانست. خطای ما این بود که در مقابل برخی رفتارهای دادگاه های انقلاب موضع نگرفتیم... سکوت تأیید‌آمیز درباره‌ی نحوه محاکمات دادگاه انقلاب خطای ما بود... اعتراف می‌کنم که اگر در زمان خود در مقابل مواجهه نادرست با آیت‌الله شریعتمداری و برای حفظ حریم مرجعیت اعتراض می‌کردیم، کار به جایی نمی‌رسید که امروز حرمت مراجع و عالمان حتی در صدا و سیما مورد تعرض قرار گیرد... باید از برخوردهای ناصوابی که با مهندس بازرگان و دکتر سحابی صورت گرفت، عذر خواست و نیز باید از همه سیاسیونی که خواهان فعالیت قانونی بودند و حقوقشان به بهانه‌های مختلف نقض شد، پوزش طلبید. همچنین باید از تحمیل یک سبک زندگی به شهروندان و دخالت در حریم خصوصی آنان معذرت خواست. خطای ما آن بود که تصور می‌کردیم ما انسان‌های متوسط قادریم در میخانه‌ها را ببندیم، بدون آن‌که لازم باشد درهای تزویر و ریا را باز کنیم. اشتباه ما این بود که در عمل به برخی امور عرفی تقدس ‌بخشیدیم، غافل از آن که تلاش مذکور عقیم و نتیجه اش عرفی شدن بسیاری از مقدسات است. بزرگترین خطای ما تعمیم مناسبات سیاسی در عصر "عصمت" به عصر "غیبت" بود. نتیجه چنین بینشی سست کردن پایه‌های اعتقادی شهروندان و تضعیف مبانی ایمانی و اخلاقی جامعه بوده است.»
تاج‌زاده در اوج نقد استبداد و مقابله‌ی صبورانه و بزرگ‌دلانه با تمامیت‌خواهان، و از درون زندان‌ انفرادی و قرنطینه‌ی ناجوانمردانه‌ی تحمیلی، دو نکته‌ی مهم را به خود، سبزها و دموکراسی‌خواهان یادآور می‌شود: انتقاد از خود و پرهیز از کینه‌ورزی و خشونت‌جویی و نفرت: «همان طورکه نباید هیچ نفرت و کینه‌‌ای را از زندان به جامعه منتقل کنیم، باید مانع تکرار خطاهای عصر انقلاب در عصر کنونی شویم. شرط ضروری این کار پذیرش خطاها و آمادگی برای پاسخ‌گویی به اتهام‌های نسل جدید است. ما نیز باید آشکارا به ملت ایران بگوییم که واقعاً چه چیز را خطا می‌نامیم و از چه چیز هنوز دفاع یا به آن مباهات می‌کنیم. اکنون به برکت جنبش سبز، شرایطی فراهم شده تا بسیاری از طرف‌های درگیر منازعات خونین دهه ۶۰ با بازخوانی انتقادی آن سال ها به این نتیجه برسند که آن همه خشونت و خون‌ریزی «ضرورت تاریخ» نبود و می شد از بروز آن رخدادهای تلخ و ناگوار اجتناب کرد، باید این فضای نقد را زنده نگه داشت؛ زیرا انرژی فوق‌العاده‌ای آزاد خواهد شد که می‌تواند عقب‌ماندگی ملی و نیز تنگ نظری، انحصارطلبی و بی‌اعتنایی نسبت به دیگری و حقوق او را در عرصه سیاست، پشت سر گذارد.»

اشاره به مرکز ثقل قدرت و حاکم خودکامه
اگر در دوران اصلاحات، تلاش‌های آیت‌الله خامنه‌ای برای به حاشیه راندن خاتمی و اصلاح‌طلبان، و نیز عزم وی برای سازماندهی ساختار سیاسی قدرت مبتنی بر آراء و سوگیری‌های خود، محسوس شد، پس از 22 خرداد این وضع بیش از پیش آشکار گردید. جایگاه ولایت مطلقه فقیه از پرده برون افتاد؛ اراده‌ی رهبر جمهوری اسلامی مشخص گردید؛ نقش رأس نظام سیاسی در منتفی ساختن رقابت انتخاباتی و خشونت‌ها و بازداشت‌ها عیان شد؛ و از نظام اقتدارگرا و سرکوبگر متکی به شخص (حاکم خودکامه) رونمایی به‌عمل آمد. این وضع را برخی کنشگران سیاسی (ازجمله عیسی سحرخیز، محمد نوری‌زاد، و ابوالفضل قدیانی) به‌صراحت مورد اشاره و نقد قرار دادند. تاج‌زاده ازجمله منتقدان جسور وضع سیاسی مستقر، آن‌هم از درون قرنطینه بود.
وی تصریح می‌کند که «رهبر جمهوری اسلامی از سال‌ها پیش به این جمع‌بندی رسیده بود که بزرگترین مانع پیشرفت کشور، یک صدا نبودن حکومت و عدم تبعیت بی قید و شرط اصلاح طلبان از منویات وی و نقد سیاست‌های نادرست حاکم توسط آنان است. براساس چنین نگرشی، به‌ویژه بعد از تشکیل مجلس ششم، حذف اصلاح‌طلبانی که مؤثر تشخیص داده شده بودند، در دو مرحله، ابتدا از ارکان حکومت و سپس از جامعه مدنی در دستور کار نهادهای اطلاعاتی - امنیتی و قضایی قرار گرفت. به همین دلیل زمانی که دستور بازداشت فعالان انتخاباتی منتقد حکومت مطلقه فردی را سه روز قبل از انتخابات ۸۸ صادر کرد، هرگز وقوع حماسه جاوید ۲۵ خرداد را سه روز بعد از انتخابات، پیش‌بینی نمی‌کرد... نتایج یک‌دست شدن حکومت و تمرکز همه اختیارات و قدرت‌ها در دست یک نفر را امروز در همه قلمروها می‌توان مشاهده کرد.»
به عقیده‌ی تاج‌زاده: «امروز همگان چه طرفداران و وابستگان به حاکمیت و ارادتمندان به رهبری و چه منتقدان و مخالفان در این نکته اتفاق نظر دارند که تغییر شرایط موجود و تغییر نحوه برخورد با ناراضیان به تصمیم رهبری بستگی دارد و نه هیچ کس دیگر. این اعتراف و اتفاق نظر به نوبه خود گویای حقیقت دیگری نیز هست و آن این که شرایط موجود و نحوه برخورد با ناراضیان براساس تصمیم رهبری سامان یافته است.»
وی در مکتوب‌های متعدد و اظهارنظرهای گوناگون، به‌صراحت، مرکز ثقل قدرت را مورد خطاب، نقد و اشاره قرار می‌دهد. رویکردی که درصورت مواجهه‌ی واقع‌بینانه و منصفانه و شجاعانه با شرایط نامطلوب سیاسی کشور، گریزی از آن نیست.

راهبرد؛ به‌سوی انتخابات آزاد، سالم و عادلانه
تاج‌زاده برای تحلیل شرایط کشور، و طراحی راهبرد، نقطه عزیمت مشخص دارد: وقوع کودتای انتخاباتی در سال 1388 و سوء استفاده‌ی تمامیت‌خواهان از مشارکت سیاسی ستایش برانگیز مردم در خرداد آن‌سال. این‌گونه است که انتخابات ریاست جمهوری دهم را به‌مثابه‌ی نقطه عطف، ارزیابی می‌کند. از نظر وی گذار به دموکراسی و پیشبرد و گسترش و تعمیق دموکراتیزاسیون دیگر با نظرداشت به شکاف در ساختار سیاسی قدرت، و در روندها و اشکالی چون انتخابات شبه دوم خردادی ممکن و وافی به مقصود نیست. وی تصریح می‌کند: «تا پیش از 22 خرداد طرفدار این بودم که حتی‌الامکان در هر انتخاباتی با هر شکلی شرکت کنیم و حتی کسب اقلیت نمایندگی مجلس را نیز در نظر بگیریم؛ یعنی درعین‌حال که به شیوه برگزاری انتخابات اعتراض داریم اما در آن شرکت نیز کنیم. داستان جنبش سبز اما نظر من این امر را به شکل دیگری در آورد. در واقع جنبش سبز راه وسط را از بین برده، یا انتخابات باید آزاد باشد با همه مولفه‌ها، یا ما نباید در آن شرکت کنیم و اجازه دهیم خودشان آن را برگزار کنند تا اختلافات نیز تشدید شود. ما با عدم شرکت خودمان در انتخابات غیر آزاد باید مشروعیت انتخابات را زیر سوال ببریم و آن را از رسمیت بیاندازیم. راه وسط نداریم اصلاح‌طلبان و سبزها در انتخابات آزاد با ساز و کارهای خودش شرکت می کنند.»
تاج‌زاده به‌درستی تاکید می‌کند که «از نظر عملی، شعار استراتژیکی برای جنبش سبز ایجاد شده که از مشروطه تاکنون نیز خواست اصلی اصلاح‌طلبان و تمامی آزادی‌خواهان بوده است: حق حاکمیت ملی و انتخابات آزاد.»
او در زاویه‌ای می‌ایستد که منظر بیانیه 17 موسوی است؛ تاج‌زاده می‌گوید: «کشور ایران یک راه برای سعادت دارد که آن نیز انتخابات آزاد است. انتخابات آزاد نیز مولفه‌های خاص خود را دارد. انتخابات آزاد یعنی آزادی قلم، اندیشه و بیان و سبک زندگی، یعنی آنکه احزاب آزاد باشند، آزادی تجمعات وجود داشته باشد، اتحادیه‌ها و تشکل‌های غیردولتی و سندیکاها آزادی عمل داشته باشند.»
تاج‌زاده به انتخابات آزاد، سالم و عادلانه با لوازم و شرایط خاص‌اش نظر دارد: «یکی از ابعاد انتخابات آزاد و سالم این است که مجریان و برگزارکنندگان یا باید کاملا بی‌طرف باشند یا آنکه در برگزاری انتخابات از تمام گرایشاتی که نامزد دارند بر سر صندوق‌های رای و شمارش آراء حضور داشته باشند. نمی‌توانیم بگوییم انتخابات سالم است اما رییس هیات بر نظارت آن آقای جنتی باشد که برای اصول‌گرایان جلسه می‌گذارد تا وحدت خود را حفظ کنند. یا آنکه آقای یزدی نایب رییس شورای نگهبان باشد درحالی‌که خود رسما یک طرف دعوا با اصلاح‌طلبان و حتی نامزدهای مستقل است. طبق قانون نباید کسانی که در هیات نظارت حضور دارند وارد انتخابات شوند... وقتی گفته می‌شود انتخابات آزاد باید سازو کارهایی را در نظر گرفت، یعنی از همان ابتدا باید به تمام امور دقت کرد، از تایید صلاحت‌ها گرفته تا هیات اجرای و نظارت، رادیو و تلویزیون و مطبوعات، همه باید در مسیر برگزاری انتخابات آزاد قرار گیرند و قوای حکومتی نباید این امکان را داشته باشند که به نفع یک گروه و یا جریان خاص وارد انتخابات شوند.»
او از همین منظر، راهبرد مطلوب و راهکارهای اعتراضی خود را مورد اشاره قرار می‌دهد: «استراتژی عملی جنبش سبز باید رسیدن به انتخابات آزاد باشد. از نظر تاکتیکی نیز روزه، اعتصاب غذا، اجتماع خیابانی و کارهای این‌چنینی می‌تواند بسیار مفید باشد؛ به هیچ وجه نباید سکوت کنیم.»
سه‌سال پس از کودتای انتخاباتی، سیدمصطفی تاج‌زاده به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین نمادها و ترازهای سبزها، از منظری اصول‌گرایانه و اصلاح‌طلبانه، جسور و رادیکال و شفاف، مطالبات جنبش سبز را بازخوانی می‌کند و از درون قرنطینه‌ی اوین، شور و آگاهی و صبوری و امید می‌پراکند.
منبع: جرس



-----
انتهای پیام

ارسال به شبکه های اجتماعی و پست الکترونیکی

نظر شما

امروز در فیس بوک
در همین زمینه
  • بیماری تاجزاده
  • جمعی از استانداران دوره اصلاحات به دیدار خانواده مصطفی تاجزاده رفتند
  • محتشمی پور: مصائب خانواده موسوی باعث می شود شرایط خود را فراموش کنیم
  • تاجزاده: احسنت به مسئولان نظام که قاتل کهریزک پست می‌گیرد و افشاگر کهریزک مجازات می‌شود
  • تاجزاده:می خواهند هیچ صدایی جز صدای رهبر و آقای مصباح و مریدانشان در جامعه منعکس نشود
  • نامه حسین زمان به دادستان: به هر جرمی که مناسب است،بازداشت و به سلول تاجزاده منتقلم کنید
  • زلف بر باد و دستِ بیداد
  • نامه سرگشاده خانواده مصطفی تاج زاده به رئیس قوه قضاییه : سکوت شما تکلیف دیگری را برای ما مقدر خواهد کرد
  • تاجزاده: حتی مسئول کامپیوتر شورای نگهبان هم بر رای نیاوردن حداد عادل در مجلس ششم اذعان داشت
  •  
    آخرین اخبار
  • علت توقف رسیدگی به پرونده فساد معاون اول احمدی‌نژاد، مصالح نظام است/ پورمحمدی: ما سرباز ولایتیم
  • رفتن ژیلا بنی یعقوب برای اجرای حکم خود به زندان اوین
  • ناکامی اجلاس غیرمتعهدها؛ واقعیتی که حاکمان ایران به خوبی از آن مطلع‌اند
  • یادداشت همسر نسرین ستوده: دو سال از بازداشت بی مرخصی نسرین گذشت
  • هاشمی رفسنجانی: صدای متحجران که موافقت جمهوریت نبودند، از ابتدای انقلاب هم بلندتر شده
  • افزایش ۴۵ در صدی قیمت مصالح ساختمانی
  • قیمت کاغذ در عرض هشت ماه سه برابر افزایش یافته است
  • ابلاغ طرح جامع پدافندی از سوی آیت الله خامنه ای
  • توجیه ضرغامی برای مناظره انتخاباتی و جیگر/مترجم خسته بود، جای سوریه گفت بحرین!!
  • افشاگری عجیب گلپور علیه معاون اول احمدی نژاد
  • سید عباس نبوی: با حکم حکومتی رهبری جلوی محکمه رفتن ده پرونده سنگین دولتی ها گرفته شد/البته به این معنی نیست که رهبری جلوی محاکمه را گرفته اند!!!
  • حکم "مه‌آفرید خسروی"، متهم اصلی اختلاس بزرگ به وکیل وی ابلاغ شد
  • سوختگی شدید دو کارگر در کارخانه مشهد نخ
  • كسی نیست كه بپرسد برای چه تیراژ كتاب‌ها زیر 1000 نسخه آمده است/مطبوعات به شكل وحشت‌انگیزی مورد دل‌زدگی جامعه قرار دارند
  • نهاوندیان: باید در راه اندازی بورس ارز اعتماد بخش خصوصی را جلب کرد
  • علی لاریجانی: ایران تاکنون عملیات نظامی در سوریه نداشته است/ کشورهای عربی نگران دموکراسی سوری هستند!!!
  • جوادی حصار: اصولگرایان با عملكرد فعلی خود در اداره كشور در جایگاه تعیین شروط برای اصلاح‌طلبان نیستند
  • معاون اقتصادی بانک مرکزی: اسامی بدهکاران بانکی منتشر می شود
  • گزيده سرمقاله‌ روزنامه‌هاي صبح امروز
  • سکه 822 هزار تومان/ دلار 2139 تومان
  •